ความหมายของรัฐธรรมนูญ

ท่านผู้พิพากษาศาลฎีกาสหรัฐ ท่านโอลิเวอร์ เวนเดล โฮล์มส์ ซึ่งเป็นผู้พิพากษาที่นั่งบัลลังก์จนมีอายุมากที่สุดในประวัติศาสตร์ของสหรัฐอเมริกา ได้กล่าวไว้ในคดีมิสซูรี กับ ฮอลแลนด์ ว่า ถ้อยคำของรัฐธรรมนูญ “ได้ทำให้เกิดมีชีวิตขึ้นซึ่งสิ่งหนึ่งที่การพัฒนาของสิ่งนี้ไม่อาจจะเป็นที่คาดหมายได้อย่างครบถ้วน แม้โดยผู้ที่มีพรสวรรค์สูงสุดในบรรดาผู้ที่สร้างสิ่งนั้นขึ้นมา มันเป็นการเพียงพอแล้วสำหรับพวกเขาที่จะตระหนักถึง หรือหวังว่าพวกเขาได้สร้างขึ้นมาซึ่งองคาพยพหนึ่ง ที่ใช้เวลานับศตวรรษ และการจ่ายราคาของผู้สืบทอดของพวกเขาด้วยหยาดเหงื่อและเลือดเนื้อ เพื่อจะพิสูจน์ว่าพวกเขาได้สร้างชาติขึ้นมา”

ในหนังสือ “รักษาความศรัทธาในรัฐธรรมนูญไว้” ผู้เขียนทั้งสามได้ชี้ให้เห็นว่า เหตุที่รัฐธรรมนูญสหรัฐอเมริกาเป็นรัฐธรรมนูญอันเป็นลายลักษณ์อักษรที่ถูกใช้มายาวนานที่สุดในโลก ไม่ใช่เพราะความเป็นอัจฉริยะของผู้ร่างทั้ง 55 คนที่ได้ทำงานร่วมกันที่ฟิลาเดลเฟีย ปี ค.ศ. 1787 หากแต่เป็นเส้นทางที่รุ่นแล้วรุ่นเล่าของชนชาวอเมริกันได้ทำให้รัฐธรรมนูญเป็นของพวกเขา

รัฐธรรมนูญสหรัฐนั้น คงอยู่เพราะความหมายและการนำมาใช้ที่ได้ถูกปรับแต่งโดยกระบวนการตีความอย่างต่อเนื่อง ซึ่งกระบวนการดังกล่าวรวมถึงทั้งการตีความโดยฝ่ายตุลาการและการแปรสภาพไปซึ่งความเข้าใจที่ถูกปรับแต่งโดยผู้นำทางการเมืองและพลเมืองทั่วไป ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาของประวัติศาสตร์ของชนชาตินั้น

รัฐธรรมนูญของพวกเขาคงไว้ซึ่งความมีชีวิต เพราะมันได้พิสูจน์แล้วว่าสามารถปรับเปลี่ยนให้เข้ากับสภาวการณ์ที่เปลี่ยนไป และบรรทัดฐาน หรือปทัสถาน ที่ค่อยๆ พัฒนาไปในสังคมชนชาติอเมริกัน ถ้อยคำ และหลักการของมันยังคงก้องกังวานศตวรรษแล้วศตวรรษเล่าภายหลังจากที่มันถูกเขียนขึ้น เพราะครั้งแล้วครั้งเล่าดังที่ท่านผู้พิพากษาโฮล์มส์กระตุ้นเตือนว่า พวกเขาชาวอเมริกันได้ตีความรัฐธรรมนูญตามสิ่งที่ประเทศนั้นได้เป็นไป

ชนชาวอเมริกันทั้งหลาย ไม่ว่าจะมีความเป็นมาอย่างไร สามารถที่จะปฏิญาณในอันที่จะค้ำจุนและปกป้องรัฐธรรมนูญของพวกเขาอย่างสุดจิตสุดใจ เมื่อพวกเขายินยอมรับสัญชาติ เข้าร่วมเป็นทหาร ได้เข้าร่วมในการพิจารณาพิพากษาคดี หรือได้เป็นผู้แทนของราษฎร ไม่ใช่เพียงเพราะความเข้าใจว่าถ้อยความของรัฐธรรมนูญนั้นเป็นเช่นไร แต่เมื่อใด หากแต่เป็นเพราะพวกเขาสามารถทำความเข้าใจมันได้เมื่อกาลเวลาได้เปลี่ยนผันจวบจนปัจจุบัน

ที่ยกเอาคำท่านผู้พิพากษาโฮล์มส์และรัฐธรรมนูญสหรัฐมานั้น มิใช่ไม่รู้เขาคิดลบต่อเรา แต่เพราะระลึกถึงพระบรมราโชวาทของล้นเกล้ารัชกาลที่ 3 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ตรัสไว้ว่า “...ข้างพวกฝรั่งให้ระวังให้ดี อย่าให้เสียท่าแก่เขาได้ การงานสิ่งใดของเขาที่คิดควรจะเรียนเอาไว้ก็เอาอย่างเขา แต่อย่าให้นับถือเลื่อมใสกันทีเดียว”

รัฐธรรมนูญสหรัฐที่ชนชาตินั้นร่วมกันธำรงรักษาผ่านกาลเวลามาโดยยึดถือแม่นมั่นและปรับแต่งเพียงเพื่อความเหมาะสมแห่งกาลสมัยที่บทบัญญัติเดิมมิอาจจะทัดทานเอาไว้ได้เท่านั้น มิได้เดินมาถึงทุกวันนี้ เพราะบทบัญญัติทั้งหลาย หากแต่เพราะพวกเขาสามารถปรับใช้มันเพื่อปึกแผ่นของชาติได้เสมอ แล้วคนไทยเราเป็นอย่างไร