ล้างบอร์ดรัฐวิสาหกิจให้ปลอดการเมือง

โดย...เกียรติศักดิ์ ผิวเกลี้ยง

การบริหารงานของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) สไตล์ทหารที่เน้น กระชับ รวดเร็ว โปร่งใส เกิดผลจริงตามเป้าหมาย นอกจากจะใช้แก้ปัญหาทางการเมืองแล้ว ยังถูกนำมาใช้ในการบริหารเศรษฐกิจอีกด้วย โดยหลังจากเข้าบริหารประเทศไม่ถึงสัปดาห์ก็แก้ปัญหาจ่ายเงินจำนำข้าว 9.2 หมื่นล้านบาท ชนิดที่ชาวนายกมือขอบคุณท่วมหัว

นอกจากนี้ คสช.ยังเดินหน้าทำโรดแมปเศรษฐกิจ เรียกความเชื่อมั่นจากนักลงทุนไทยและต่างชาติ หวังดันเศรษฐกิจปีนี้ให้โตไม่น้อยกว่า 3% และปีหน้าให้ขยายตัวได้มากกว่าปีนี้

และหลังจากนี้ คสช.ก็จะติดเครื่องกวาดล้างความเสียหายและความไม่ชอบมาพากลทางเศรษฐกิจ ทั้งโครงการจำนำข้าวที่มีผลขาดทุนจำนวนมหาศาล ถูกรัฐบาลที่แล้วซุกไว้ รวมถึงข้าวที่หายไปอีก 3 ล้านตัน ที่ต้องมีผู้รับผิดชอบ

คสช.ยังจัดคิวยกเครื่องการทำงานของรัฐวิสาหกิจ ที่นักการเมืองและนายทุนที่ใกล้ชิดการเมืองของขั้วอำนาจเก่าส่งคนเข้าไปนั่งเป็นกรรมการหาผลประโยชน์จำนวนมาก เป้าหมายแรกของ คสช.จึงเป็นการล้างคณะกรรมการดังกล่าวให้พ้นจากรัฐวิสาหกิจให้เร็วที่สุด

โดย คสช.นอกจากเก็บข้อมูลเองแล้ว ยังสั่งให้กระทรวงการคลังเอกซเรย์กรรมการในรัฐวิสาหกิจทุกแห่งทุกคนละเอียดยิบ แต่ละแห่งมีกรรมการกี่คน คนไหนถูกส่งโดยนักการเมืองใด หรือนายทุนคนไหน เพื่อประกบกับข้อมูลที่ คสช.มีอยู่ในมือก่อนจะล้างบางกรรมการรัฐวิสาหกิจขนาดใหญ่

จากข้อมูลของกระทรวงการคลังที่ถูกส่งไป คสช.พบว่ารัฐวิสาหกิจเกือบทุกแห่งมีนักการเมือง ข้าราชการ นักวิชาการ และผู้นำเสื้อแดง ทนายความเสื้อแดง บุคคลที่มีความใกล้ชิดบุคคลในตระกูลชินวัตรเข้าไปเป็นกรรมการรัฐวิสาหกิจจำนวนมาก

ทั้งนี้ กระบวนการล้างบอร์ดรัฐวิสาหกิจจะเริ่มที่องค์กรขนาดใหญ่ที่มีผลประโยชน์จำนวนมากเป็นอันดับแรก จึงมีข้อมูลหลุดมาว่าคณะกรรมการบริษัท ปตท. จะโดนเป็นกลุ่มแรก ทำให้ราคาหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ฯ ตกต่อเนื่องหลายวัน เพราะ ปตท.เป็นรัฐวิสาหกิจเกรดเออันดับหนึ่งที่มีรายได้แต่ละปีกว่า 1 ล้านล้านบาท มีบริษัทลูกจำนวนมาก มีการลงทุนในแต่ละปีจำนวนมหาศาล ทำให้นักการเมืองและนายทุนส่งคนเข้าไปหาผลประโยชน์

เมื่อไล่รายชื่อคณะกรรมการของ ปตท. จะเห็นชื่อ ปานปรีย์ พหิทธานุกร ที่นั่งเป็นประธาน ปตท. เป็นทีมเศรษฐกิจของพรรคเพื่อไทย มีสายสัมพันธ์ที่ดีกับนายหญิงนายใหญ่ ยังไม่นับกรรมการอื่นที่เป็น สส.สอบตกพรรคเพื่อไทย ข้าราชการและนักวิชาการสายรัฐบาลเพื่อไทยอีกหลายคน

นอกจาก บริษัท ปตท.แล้ว ยังพบว่ามีคนของรัฐบาลเพื่อไทยนั่งคุมรัฐวิสาหกิจอีกจำนวนมาก โดยเฉพาะตำแหน่งประธานกรรมการ เช่น บริษัท ท่าอากาศยานไทย มี น.ต.ศิธา ทิวารี อดีตรองหัวหน้าพรรคไทยรักไทย และโฆษกรัฐบาลทักษิณ นั่งเป็นประธานกรรมการ

ตามมาด้วย การท่าเรือแห่งประเทศไทย มี พล.ต.ท.คำรณวิทย์ ธูปกระจ่าง เจ้าของวลี “มีวันนี้เพราะพี่ให้” พล.อ.นิพัทธ์ ทองเล็ก อดีตปลัดกระทรวงกลาโหม นั่งเป็นประธาน และกรรมการ บริษัท อสมท มีชื่อ สุธรรม แสงประทุม ผู้ร่วมก่อตั้งพรรคไทยรักไทย นั่งเป็นประธาน

หรือแม้แต่รัฐวิสาหกิจด้านการสื่อสารอย่าง บริษัท ทีโอที ก็มีชื่อ พ.ต.อ.สุชาติ วงศ์อนันต์ชัย ที่เกี่ยวข้องกับคดีสั่งหรือไม่สั่งฟ้อง พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร สมัยอยู่ดีเอสไอ และบริษัท กสท โทรคมนาคม ก็มีชื่อ ไกรสร บารมีอวยชัย เป็นประธานบริษัท ซึ่งไกรสรเคยได้รับการแต่งตั้งเป็นหนึ่งในกรรมการคดีพิเศษของดีเอสไอเช่นกัน

ขณะที่รัฐวิสาหกิจระดับรองๆ อย่าง การรถไฟแห่งประเทศไทย (ร.ฟ.ท.) มีชื่อบุญสม เลิศหิรัญวงศ์ อาจารย์จากจุฬาฯ ที่ใกล้ชิดกับ ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ อดีต รมว.คมนาคม บุญสมยังนั่งเป็นกรรมการอิสระและประธานกรรมการตรวจสอบของ ปตท. อีกตำแหน่งหนึ่งด้วย

ด้านสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล ถังเงินถังทองของนักการเมือง ก็มีการส่ง ราฆพ ศรีศุภอรรถ อธิบดีกรมศุลกากร ไปนั่งเป็นประธาน ในฐานะที่ใกล้ชิด เยาวภา วงสวัสดิ์ น้องสาวของ พ.ต.ท.ทักษิณ

ลองมาดูรัฐวิสาหกิจที่เป็นสถาบันการเงินของรัฐที่สำคัญอย่าง ธนาคารกรุงไทย มี วรวิทย์ จำปีรัตน์ อดีตผู้อำนวยการสำนักงบประมาณสมัยรัฐบาลเพื่อไทย นั่งเป็นประธานธนาคาร ด้านธนาคารออมสิน มี ชูจิรา กองแก้ว อดีตรองปลัดกระทรวงยุติธรรม อดีตเคยเป็นหน้าห้องของ สมชาย วงสวัสดิ์ อดีตนายกรัฐมนตรี สมัยเป็นปลัดกระทรวงยุติธรรม

ตัวอย่างแค่บางรัฐวิสาหกิจที่สำคัญและพิจารณาเพียงตำแหน่งประธานรัฐวิสาหกิจก็จะเห็นชัดว่ารัฐวิสาหกิจไทยถูกนักการเมืองคุมอยู่หมัด หากลงไปดูรายละเอียดกรรมการแต่ละรายจะพบว่ามีจำนวนมากที่เป็นตัวแทนของนักการเมือง รัฐมนตรี นายทุนพรรค เข้ามาเป็นกรรมการรัฐวิสาหกิจ จน คสช.เตรียมเดินหน้าล้างบางคณะกรรมการรัฐวิสาหกิจครั้งใหญ่

อย่างไรก็ตาม การล้างบางคณะกรรมการรัฐวิสาหกิจก็ยังติดปัญหารัฐวิสาหกิจบางแห่งเป็นบริษัทจดทะเบียนในตลาดหุ้น การเปลี่ยนแปลงต้องใช้อำนาจผู้ถือหุ้น แม้ว่า คสช.จะมีอำนาจเปลี่ยนกรรมการได้เลย แต่ คสช.ก็เลี่ยงที่จะใช้อำนาจ เพื่อไม่ให้กระทบความเชื่อมั่น ในอนาคตเร็วๆ นี้ จึงจะได้เห็นกระทรวงการคลังในฐานะผู้ถือหุ้นใหญ่ของรัฐวิสาหกิจในตลาดหลักทรัพย์ฯ เรียกประชุมผู้ถือหุ้นตั้งกรรมการชุดใหม่

แต่รัฐวิสาหกิจที่ไม่อยู่ในตลาดสามารถปรับเปลี่ยนได้ทันที โดยมีการเจรจาให้กรรมการชุดเก่าลาออกแล้ว แต่หากยังดื้อก็มีการใช้อำนาจของ คสช.อย่างเข้มข้นต่อไป

อย่างไรก็ตาม ปัญหาใหญ่ของการล้างกรรมการรัฐวิสาหกิจที่ขั้วอำนาจเก่าส่งมาหาผลประโยชน์นั้น คสช.จะต้องยึดหลักการว่าทำไปเพื่อให้การบริหารรัฐวิสาหกิจนั้นๆ เป็นไปเพื่อประโยชน์ของคนไทยทั้งประเทศ โดยสรรหาบุคคลที่มีความสามารถและสร้างกระบวนการที่แสดงความโปร่งใสของกรรมการเหล่านี้ เช่น การให้แสดงบัญชีทรัพย์สินก่อนและหลังจากพ้นตำแหน่งเหมือนนักการเมือง

เพื่อให้รัฐวิสาหกิจแต่ละแห่งปลอดจากการเป็นแหล่งรุมทึ้งผลประโยชน์เหมือนที่ผ่านมา