เด็กไทยเดินไปทางไหนดี

โดย...พี่กันดั้ม

ดร.อมรวิชช์ นาครทรรพ ที่ปรึกษาวิชาการ สำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และพัฒนาคุณภาพเยาวชน (สสค.) นำเสนอปัญหาโครงสร้างระบบการศึกษาของไทยว่าไม่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริงที่เกิดขึ้น เพราะมีเยาวชนอย่างน้อย 3 กลุ่มที่ชีวิตต่างกัน ได้แก่ 1.กลุ่มที่ไม่มีโอกาสเข้าถึงการศึกษา คือ ไม่จบแม้กระทั่งการศึกษาภาคบังคับ เนื่องจากความยากจนและความจำเป็นของครอบครัว

คิดเป็นอัตราส่วนประมาณ 10% ของเด็กที่เกิดมาในปีเดียวกัน 2.กลุ่มที่ยุติการศึกษาเพียงระดับชั้น ม.3ม.6 คิดเป็น 50% และ 3.กลุ่มที่มุ่งสู่มหาวิทยาลัย คิดเป็น 40% ซึ่งในกลุ่มสุดท้ายนี้ มีเพียง 10% เท่านั้นที่ไปสู่เป้าหมายปลายทางแบบที่การศึกษาต้องการ คือ จบและมีงานทำตรงตามสาขาภายในปีแรก ส่วนที่เหลืออีก 30% คือตกงานและเรียนไม่จบ

“โจทย์การศึกษาไทยไม่ใช่การตอบโจทย์การศึกษาเด็กเพียง 40% เท่านั้น แต่ต้องหากระบวนการอย่างไรที่จะตรึงเด็กไว้ในระบบการศึกษาภาคบังคับสำหรับเด็กกลุ่มที่ขาดโอกาสทางการศึกษา ส่วนกลุ่มเด็กที่ไม่ได้มุ่งสู่มหาวิทยาลัยจะทำอย่างไรให้พวกเขาได้การศึกษาที่นำไปประกอบอาชีพและมีชีวิตรอดได้จริง เปรียบได้กับรองเท้าเบอร์เดียวที่หวังจะให้ทุกคนสวมใส่ ทั้งที่ความเป็นจริงมีปัจจัยที่สร้างให้เกิดความเหลื่อมล้ำและความแตกต่างตามบริบทสังคม

ขณะที่กระบวนการเรียนการสอนยังติดกรอบไม่ยืดหยุ่น ทั้งหลักสูตร วิธีการสอน การสอบวัดผลซึ่งถือเป็นความล้มเหลวของระบบการศึกษาไทย มิฉะนั้นแล้วเราจะมีเด็กเยาวชนที่เป็นกลุ่มเสี่ยงในระบบการศึกษาที่พร้อมจะหลุดออกจากระบบการศึกษาก่อนวัยอันควร และกลายเป็นปัญหาสังคมในที่สุด ผลพวงที่สะท้อนให้เห็นชัด คือยอดล่าสุดของแม่วัยรุ่นปีละ 1.3 แสนคน เด็กขอรับการบำบัดยา 7.7 หมื่นคน และเด็กก่อคดีเข้าไปอยู่ในสถานพินิจ 3.4 หมื่นคน” ดร.อมรวิชช์ แนะทางแก้ปัญหาให้ทุกคนได้รับรู้

น้องลาติบ หรือ ด.ช.ธนพล อินกกผึ้ง ตัวแทนของเด็กชายขอบจากเมืองกระบี่ สะท้อนความเป็นจริงของชีวิตกับโอกาสทางการศึกษาที่เข้าถึงยากแม้ว่าภาครัฐจะมีนโยบายให้เรียนฟรี 15 ปีก็ตาม เพราะท้ายที่สุดลาติบอาจจะต้องหยุดเรียนเพื่อให้พี่สาวซึ่งกำลังจะขึ้นชั้น ม.6 ได้เรียน ขณะที่นายสุทัศน์ผู้เป็นพ่อ ตัดพ้อว่า เรียนฟรี 15 ปี แล้วทำไมยังต้องจ่ายเยอะแยะไปหมด แล้วถ้าไม่มีเงินแปลว่าต้องให้ลูกหยุดเรียนใช่ไหม

“ปัญหาคุณภาพการเรียนรู้ของเด็กตกต่ำ นั้นล้มเหลวตั้งแต่ระบบการผลิตครู ระบบผลิตครูของประเทศเราเป็นระบบเปิดเสรีใครใคร่รับก็รับ ผลิตออกมาเป็นหมื่นเป็นแสนแต่ขาดคุณภาพ โดยลืมไปว่าครู 1 คนอยู่กับเด็กไปอีก 30 ปี” รศ.ดร.สมพงษ์ จิตระดับ อาจารย์ประจำคณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ปัญหาการศึกษาของไทยนั้นจับจุดไหนก็พบแต่ปัญหามากมายเต็มไปหมด ทั้งที่ระบบการศึกษาที่ดีจะช่วยแก้ปัญหาทางสังคมได้เกือบทุกจุด เพราะช่วยผลิตบุคลากรคุณภาพออกมาทำงานให้ประเทศ หรือแม้กระทั่งแค่เขาเดินอยู่ริมถนนเราก็รู้ได้ทันทีว่าเป็นคนที่มีการศึกษาจากมารยาททางสังคมที่ส่งผลต่อคนรอบข้าง วันนี้ถึงเวลาแล้วหรือยังที่เราจะมาช่วยกันปฏิรูประบบการศึกษาตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำด้วยเสียงของเราทุกคน