การท่องเที่ยวไทยในมรสุมการเมือง

ในวันนี้ เราต้องยอมรับว่าปัญหาการเมืองที่ยืดเยื้อได้ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยในมิติต่างๆ และทำให้ตัวเลขเศรษฐกิจล่าสุดในช่วงที่ผ่านมา สะท้อนถึงการชะลอตัวของเศรษฐกิจภายในประเทศ

โดยเฉพาะอย่างยิ่งสาขาเศรษฐกิจที่มีความสำคัญกับคนไทย คือ การท่องเที่ยว โดยเฉพาะในกลุ่มนักท่องเที่ยวต่างชาติ ที่ก่อให้เกิดมูลค่าเพิ่มคิดเป็นกว่าร้อยละ 9.8 ของจีดีพี สร้างรายได้เงินตราต่างประเทศกว่า 4,210 ล้านเหรียญสหรัฐ หรือ 1.3 ล้านล้านบาท อีกทั้งยังก่อให้เกิดเงินหมุนเวียนและการจ้างงานกว่า 10 ล้านคน กระจายตัวในระดับท้องถิ่น ซึ่งมีผู้ได้รับประโยชน์มากมาย

ทั้งนี้ ผลกระทบจากสถานการณ์การเมืองที่เริ่มขึ้นตั้งแต่ในช่วงเดือน พ.ย. 2556 ทำให้กว่า 50 ประเทศได้ประกาศเตือนการเดินทางเข้าไทย คิดเป็นสัดส่วนนักท่องเที่ยวต่างชาติในไทยสูงถึงประมาณร้อยละ 92 ส่งผลให้นักท่องเที่ยวต่างประเทศในช่วง 2 เดือนสุดท้ายของปี 2556 (พ.ย.-ธ.ค. 2556) ขยายตัวได้เพียงร้อยละ 9 ต่อปี เทียบกับช่วง 10 เดือนแรกของปี 2556 ที่จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติสามารถขยายตัวในระดับสูงมาก เฉลี่ยที่ร้อยละ 22.3 ต่อปี

ปัญหาการเมืองที่ยืดเยื้อ ทำให้นักท่องเที่ยวต่างชาติยังคงลดลงอย่างต่อเนื่อง โดยในช่วงไตรมาสแรกของปี 2557 มีจำนวนนักท่องเที่ยวต่างประเทศทั้งสิ้น 6.6 ล้านคน คิดเป็นนักท่องเที่ยวต่างชาติที่หายไป 1.7 ล้านคน เทียบกับกรณีที่ไม่มีปัญหาการเมือง และทำให้รายได้จากการท่องเที่ยวต่างชาติหายไปกว่า 8 หมื่นล้านบาท เทียบกับกรณีที่ไม่มีปัญหาการเมือง ทำให้ไตรมาสแรกของปี 2557 เศรษฐกิจไทยมีรายได้จากการท่องเที่ยวต่างชาติคิดเป็นเพียง 3.11 แสนล้านบาท

ทั้งนี้กระทรวงการคลังได้เคยประเมินไว้ว่า หากปัญหาการเมืองยืดเยื้อถึงกลางปี 2557 จะทำให้ประเทศไทยต้องสูญเสียรายได้จากการท่องเที่ยวต่างชาติกว่า 1.41 แสนล้านบาท จากจำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติจะลดลง 3.1 ล้านคน ในช่วงครึ่งแรกของปี 2557 ซึ่งหากปัญหาการเมืองไทยยังคงยืดเยื้อไปถึงครึ่งหลังของปี 2557 ก็จะก่อให้เกิดความเสียหายมากกว่าที่ประเมินไว้เดิมอีก

อย่างไรก็ดี ยังมีปัจจัยบวกของการท่องเที่ยวอยู่บ้างจากการประกาศยกเลิกการใช้ พ.ร.ก.การบริหารราชการในสถานการณ์ฉุกเฉินพื้นที่กรุงเทพฯ และปริมณฑล เมื่อวันที่ 19 มี.ค. 2557 ทำให้เราเริ่มเห็นสัญญาณของการฟื้นตัวของนักท่องเที่ยวต่างชาติได้บ้าง

โดยข้อมูลล่าสุดในช่วงวันที่ 119 เม.ย. 2557 มีนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติเดินทางเข้าประเทศไทยจำนวน 1.3 ล้านคน กลับมาขยายตัวที่ร้อยละ 1.3 ต่อปี ซึ่งจะพบว่านักท่องเที่ยวต่างชาติได้เลือกที่จะหลีกเลี่ยงการเดินทางเข้าประเทศไทยผ่านสนามบินในกรุงเทพฯ โดยใช้ช่องทางการเดินทางผ่านสนามบินในต่างจังหวัด เช่น เชียงใหม่ กระบี่ ภูเก็ต และสมุยแทน ทำให้เราเห็นได้ว่า ต่อจากนี้ไปโอกาสทางเศรษฐกิจจะกระจายตัวไปยังพื้นที่ต่างจังหวัดของประเทศไทย ทำให้รัฐบาลในอนาคตต้องมีโจทย์สำคัญว่า เราจะมียุทธศาสตร์การพัฒนาระบบขนส่งเพื่อรองรับการเดินทางของนักท่องเที่ยวทั้งคนไทยและชาวต่างชาติไปยังแหล่งท่องเที่ยวอย่างไรครับ