ปฏิรูปประเทศไทย

...นายศาสตรา

จากเนื้อหาในข้อเสนอหลักการเหตุผลและวิธีการว่าจำเป็นต้องมีการปฏิรูปประเทศไทย เพราะมีปัญหามากมายสะสมยาวนานทำให้เกิดช่องว่างในสังคมมากมายทั้งปัญหาด้านเศรษฐกิจและสังคม เป็นเหตุให้เกิดปัญหาความขัดแย้งที่รุนแรงหนักหน่วงมากยิ่งขึ้น จำเป็นต้องมีการแก้ปัญหาถึงขั้นปฏิรูปอย่างกว้างขวาง และจะต้องกระทำต่อเนื่องระยะยาวเพื่อให้สามารถแก้ปัญหาได้ถึงขั้นรากฐานอย่างแท้จริง

วิธีการดำเนินการ คือ จะมีการระดมความคิดเห็นจากทุกภาคส่วนอย่างกว้างขวางเพื่อหาประเด็นที่เป็นปัญหาที่จำเป็นต้องแก้ไข โดยจะเปิดเวทีรับฟังทั่วไป เมื่อได้ประเด็นปัญหาแล้วจะต้องหาข้อสรุปแนวทางแก้ไขจากทุกฝ่ายเพื่อให้ผู้เกี่ยวข้องโดยเฉพาะภาครัฐ จะต้องเร่งรัดแก้ไขโดยเร็ว และจะต้องทำต่อเนื่องระยะยาว ตั้งแต่ในช่วงเวลาที่เหลืออยู่ของรัฐบาลนี้ต่อเนื่องไปถึงรัฐบาลใหม่

รัฐบาลจึงจะสร้างกลไกให้สามารถทำงานต่อเนื่องไปได้ โดยอาจทำเป็นระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ให้มีองค์กรและหน่วยงานรับผิดชอบ ซึ่งหน่วยงานหลักที่คงจะต้องเข้ามารับหน้าที่นี้ คือ สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ หรือที่เรียกกันสั้นๆ ว่า สภาพัฒน์ ส่วนตัวบุคคลของรัฐบาลคือ คุณหญิงสุพัตรา มาศดิตถ์ ที่ปรึกษานายกรัฐมนตรี

แนวคิดและแนวทางที่ประกาศออกมานี้ต้องถือเป็นเรื่องที่น่ายินดี เพราะได้หยิบยกประเด็นปัญหาสำคัญที่เป็นปัญหารากฐานของประเทศขึ้นมาพิจารณา และตั้งต้นหาทางแก้ไขโดยให้ทุกฝ่ายมีส่วนร่วม ในอดีตประเทศไทยมีการปฏิรูปในด้านต่างๆ อย่างต่อเนื่องมาโดยตลอด เช่น ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์มีการปฏิรูประบบราชการครั้งสำคัญในสมัยรัชกาลที่ 5 ซึ่งผลการปฏิรูปมีส่วนสำคัญทำให้เรารักษาเอกราชไว้ได้ และเป็นรากฐานของระบบราชการสืบมาจนทุกวันนี้

การปฏิรูปครั้งสำคัญอีกครั้งหนึ่งก็คือ การเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อปี 2475 ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็นระบอบประชาธิปไตยที่มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข และการปฏิรูปครั้งสำคัญอีกครั้งเมื่อไม่นานมานี้คือ การปฏิรูปการเมืองเมื่อปี 2540 เกิดรัฐธรรมนูญที่เพิ่มระบบตรวจสอบ และกลไกของระบอบประชาธิปไตยที่เป็นอิสระขึ้นจำนวนมาก

การปฏิรูปการเมืองปี 2540 ซึ่งเริ่มจากประธานรัฐสภาตั้งคณะกรรมการพัฒนาประชาธิปไตยขึ้นเมื่อปี 2537 เพื่อปลดชนวนความรุนแรงทางการเมือง จากการที่ ร.ต.ฉลาด วรฉัตร ประกาศจะอดอาหารจนตายถ้ารัฐบาลไม่ร่างรัฐธรรมนูญฉบับประชาชนขึ้น

น่าสงสัยว่าสภาพัฒน์จะเป็นที่ยอมรับของผู้มีอำนาจอย่างในสมัยจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ หรือสมัย พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ หรือไม่ และตัวบุคคลคือ คุณหญิงสุพัตรา ย่อมไม่มีบารมีมากเพียงพอที่จะเป็นผู้นำการปฏิรูปประเทศไทยได้ โดยเฉพาะจากสถานะที่เป็นเพียงนักการเมืองคนหนึ่งในพรรคประชาธิปัตย์เท่านั้น มูลนิธิพัฒนาไทที่รัฐบาลมอบให้เป็นผู้ทำเรื่องนี้ก็ยังไม่เป็นที่รู้จักและมีผลงานเป็นที่ยอมรับแต่อย่างใด

และที่สำคัญคือ จำเป็นต้องได้บุคคลที่มีบารมี เป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวาง และมีความรู้ความสามารถ ตลอดจนมีประสบการณ์เพียงพอมารับงานนี้ จึงพอจะมีความหวังได้บ้างว่าการปฏิรูปประเทศไทยจะเกิดขึ้นได้ตามที่คาดหวัง