รัฐบาลรุกคืบคุมบอร์ด "กนง."

โดย...ชลลดา อิงศรีสว่าง

ระหว่างที่การชุมนุมขับไล่รัฐบาลยังดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง รัฐบาลรักษาการของยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ยังคงวางขุมกำลังในหน่วยงานต่างๆ ไม่หยุดยั้งโดยเฉพาะในหน่วยงานที่เป็นเสาหลักสำคัญทางเศรษฐกิจอย่างธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ผ่านการแต่งตั้งคณะกรรมการ ธปท. ที่หมดวาระไป 4 คน ในช่วงเดือน ม.ค.และ ก.พ. 2557

คณะกรรมการที่ได้รับการแต่งตั้งเข้ามาใหม่อีกครั้งหนึ่งในนั้นคือ อัชพร จารุจินดา ส่วนหน้าใหม่ที่ได้รับแต่งตั้งเข้ามาในรอบนี้คือ พิชัย ชุณหวชิร อดีตผู้บริหาร ปตท. อนุสรณ์ ธรรมใจ คณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต และ อารีพงศ์ ภู่ชอุ่ม เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) อดีตปลัดกระทรวงการคลัง ที่ถูกรัฐบาลยิ่งลักษณ์โยกย้ายให้ไปนั่งตบยุงที่ ก.พ.ร.

การแต่งตั้งคณะกรรมการ ธปท. ดูเหมือนไม่น่าจะมีอะไร เพราะกรรมการใหม่นั้นถือว่าทรงคุณวุฒิและไม่มีคำถามในเรื่องของความรู้ความสามารถแต่บอร์ด ธปท.จะเป็นผู้คัดเลือกบุคคลที่จะเข้ามาเป็นกรรมการคณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) ที่จะมีการแต่งตั้งคนใหม่แทนคนเก่าที่ครบวาระในเดือน ก.ค.นี้

นี่ต่างหากที่น่าเป็นห่วง เนื่องจาก กนง.เป็นหนึ่งในคณะกรรมการหลักของ ธปท. มีหน้าที่ถูกระบุชัดเจนในกฎหมายคือ กำหนดเป้าหมายของนโยบายการเงินของประเทศ กำหนดนโยบายการบริหารจัดการอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราภายใต้ระบบการแลกเปลี่ยนเงินตราตามกฎหมายว่าด้วยเงินตราจากการติดตามภาวะเศรษฐกิจในประเทศและต่างประเทศ โดยการนำเสนอข้อมูลจาก ธปท. จากนั้นจะนำข้อมูลดังกล่าวไปกลั่นกรองพิจารณาในที่ประชุม เพื่อกำหนดอัตราดอกเบี้ยนโยบาย

นอกจากนี้ กนง.จะต้องจัดทำนโยบายการเงินของปีถัดไป กรอบเป้าหมายเงินเฟ้อที่จะต้องไปหารือกับ รมว.คลัง และรายงานต่อคณะรัฐมนตรี

หากดูจากโครงสร้างบอร์ด ธปท.นั้น อย่างน้อย 5 ใน 12 คน เป็นคนของกระทรวงการคลัง ส่วนกรรมการที่เป็นผู้ทรงคุณวุฒิอีก 2 คนนั้น ขึ้นอยู่กับว่าจะมีความเป็นอิสระหรือแอบอิงการเมืองเข้ามา

อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ อดีตนายกรัฐมนตรี และหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ กล่าวว่า หลังจากปัญหาการเมืองจบลงจะกลับมาเป็นการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจ ซึ่งรัฐบาลมีความพยายามแทรกแซงการทำงานของ ธปท.มานานแล้ว ซึ่งการแต่งตั้งบอร์ด ธปท.ทำสำเร็จแล้ว หลังจากนี้ก็จะเป็นการตั้งบอร์ด กนง.

“แน่นอนว่าผมมีความเป็นห่วง เพราะการแก้ไข พ.ร.บ.ธปท. ปี 2551 เกิดขึ้นเพราะป้องกันการเมืองเข้าแทรกแซง ธปท. เนื่องจาก ธปท.เป็นองค์กรสำคัญที่จะต้องรักษาวินัยการเงินของประเทศ เหมือนปราการด่านสุดท้ายที่จะป้องกันเศรษฐกิจประเทศ ความพยายามแทรกแซงนี้สะท้อนให้เห็นว่าจำเป็นต้องมีการปฏิรูปประเทศอย่างจริงจัง ในเรื่องวินัยการคลัง ที่จะต้องผูกกับการหาเสียงเลือกตั้งของพรรคการเมือง” อภิสิทธิ์ กล่าว

เช่นเดียวกับอดีตบอร์ด กนง. พรายพล คุ้มทรัพย์ กล่าวว่า บทบาทของ กนง.มีความสำคัญในการถ่วงดุลการบริหารนโยบายการเงินการคลังของประเทศ ดังนั้นผู้ที่จะเข้ามาเป็นบอร์ด กนง.จะต้องมีความเป็นอิสระ ไม่นำเอาคติชอบหรือเกลียดเข้ามาใช้ในการตัดสินใจ ฝ่ายการเมืองต้องการกดอัตราดอกเบี้ยให้ต่ำที่สุด แต่เป็นเรื่องต้องพิจารณาตามเหตุและผล ไม่ใช่จงรักภักดีทางการเมืองนักการเมืองสั่งอย่างไรก็ทำ โดยไม่คิดถึงผลเสียที่จะเกิดต่อประเทศชาติ

“หาก กนง.ส่งสัญญาณผิด จะเกิดปัญหาให้เห็นทันที ไม่ต้องรอเวลา เดี๋ยวนี้เงินไหลเข้าออกรวดเร็วมาก เปลี่ยนแปลงกันแบบไม่รู้ตัว” พรายพล กล่าว

นอกจากนี้ หาก กนง.ไม่มีหลักการที่หนักแน่น โอนเอียงไปตามการเมืองเป็นสิ่งที่อันตรายอย่างยิ่ง หากรัฐบาลบริหารผิดพลาดผ่านนโยบายการคลังเกิดผลเสียต่อระบบเศรษฐกิจใหญ่หลวง เหมือนที่ทำมาตลอด 2 ปี ผ่านโครงการประชานิยมต่างๆ การจำนำข้าวที่ทำลายตลาดข้าวของตัวเอง โครงการรถคันแรกที่ใช้เงินจนหมด ถ้ามาใช้นโยบายการเงินที่ไปในทางเดียวกันผลเสียจะยิ่งเกิดกับระบบเศรษฐกิจหนักกว่าที่เป็นอยู่นี่อีก

ความกังวลใจของนักวิชาการ นักธุรกิจ และนายธนาคาร ในเรื่องความน่าเชื่อถือของ ธปท. ซึ่งถือเป็นเสาหลักของเศรษฐกิจที่สำคัญ ดูเหมือนว่าจะกลัวจนเกินเหตุเกินไปหรือไม่

เรื่องนี้ กรณ์ จาติกวณิช สส.พรรคประชาธิปัตย์ และอดีต รมว.คลัง ยืนยันว่า จากการติดตามสถานการณ์เศรษฐกิจและพบปะกับนักลงทุนและผู้นำของต่างชาติพบว่า เขาให้น้ำหนักกับคำพูดของประสาร ไตรรัตน์วรกุล ผู้ว่าการ ธปท.เพียงคนเดียว และเชื่อถือข้อมูลของ ธปท. เพราะรัฐบาลไวท์ลายมาตลอดจนหมดเครดิต

“รมว.คลังของรัฐบาลนี้พูดต่อสาธารณชนอย่างชัดเจนว่าจะปลดผู้ว่าการ ธปท.ให้ได้ และมีความพยายามต่อเนื่องที่จะแทรกแซงการทำงานของ ธปท. ซึ่งผมคิดว่าเป็นเรื่องอันตราย เพราะ ธปท.เป็นเสาหลักเศรษฐกิจเดียวที่ยังเป็นที่พึ่งของทุกคน”กรณ์ กล่าว

อย่างไรก็ดี กรณ์ยังให้ความหวังและให้โอกาสกับกรรมการ ธปท.ใหม่ที่เข้ามานั้นจะมีความเป็นตัวของตัวเอง โดยกระบวนการเลือกตั้งมีกรรมการสรรหา ซึ่งทางการเมืองมีบทบาทเลือกผู้ทรงคุณวุฒิที่พอจะพูดคุยด้วยได้ และมีความเอนเอียงไปในทางการเมืองได้ ซึ่งมีความเสี่ยงจะสร้างความเสียหายให้ประเทศชาติเช่นกัน

หากชำแหละเป็นรายบุคคล กรณ์เชื่อว่าอารีพงศ์ไม่ฝักใฝ่การเมืองแน่ เพราะโดนพิษการเมืองเล่นงาน ทางด้านอนุสรณ์

รมการนโยบายการเงินภายใต้ พ.ร.บ. ธปท. พ.ศ. 2551

กนง. จะมีกรรมการทั้งหมด 7 คนเช่นเดียวกับในปัจจุบัน โดยมีผู้ว่าการเป็นประธาน เนื่องจากเป็นผู้รับผิดชอบในการดำเนินการเพื่อให้สอดคล้องกับมติที่ กนง. กำหนด และเพื่อให้มีการเชื่อมโยงกับคณะกรรมการด้านนโยบายอื่นๆ ของ ธปท. นอกจากนั้น มีรองผู้ว่าการอีก 2 คนและผู้ทรงคุณวุฒิจากภายนอกอีก 4 คนเป็นกรรมการใน กนง. เพื่อเป็นการถ่วงดุลอำนาจผู้ว่าการตามวัตถุประสงค์ของกฎหมาย กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิจะมีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละ 3 ปี และจะดำรงตำแหน่งติดต่อกันเกินสองวาระไม่ได้

อำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการนโยบายการเงิน

อำนาจหน้าที่ของ กนง. ระบุไว้อย่างชัดเจนในกฎหมาย ดังนี้

1. กำหนดเป้าหมายของนโยบายการเงินของประเทศ โดยคำนึงถึงแนวนโยบายแห่งรัฐ สภาวะเศรษฐกิจและการเงินของประเทศ

2. กำหนดนโยบายการบริหารจัดการอัตราแลกเปลี่ยนเงินตราภายใต้ระบบการแลกเปลี่ยนเงินตราตามกฎหมายว่าด้วยเงินตรา

3. กำหนดมาตรการที่จำเป็นเพื่อให้สอดคล้องกับเป้าหมายและนโยบายตาม (1) และ (2)

4. ติดตามการดำเนินมาตรการของ ธปท. ตาม (3) ให้เป็นไปอย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ

นอกจากนี้ พ.ร.บ. ธปท. ฉบับใหม่กำหนดให้ กนง. จัดทำเป้าหมายของนโยบายการเงินของปีถัดไปภายในเดือนธันวาคมของทุกปี เพื่อเป็นแนวทางให้แก่รัฐและ ธปท. ในการดำเนินการ เพื่อดำรงไว้ซึ่งเสถียรภาพด้านราคา โดยทำความตกลงร่วมกับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังและให้รัฐมนตรีเสนอเป้าหมายของนโยบายการเงินที่ได้ทำความตกลงร่วมนั้นต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาอนุมัติ และ กนง. มีหน้าที่รายงานผลการดำเนินงานต่อคณะรัฐมนตรีทุกหกเดือน

ประโยชน์ของการแก้กฎหมายต่อประชาชน

ในส่วนความคืบหน้าของการแต่งตั้งกรรมการธปท.คนใหม่นั้น ได้มีการสรรหาเรียบร้อยแล้ว โดยได้มีการแต่งตั้งให้นายอัชพร จารุจินดา ประธานกรรมการ คณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) และอดีตเลขาธิการคณะกรรมการกฤษฏีกา เข้ามาดำรงตำแหน่ง โดยรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลังนั้นได้มีการเซ็นอนุมัติการแต่งตั้งแล้ว และให้มีผลตั้งแต่ 28 ตุลาคมที่ผ่านมา โดยนายอัชพร จะเข้าร่วมประชุมคณะกรรมการธปท.ในครั้งนี้เป็นครั้งแรก โดยจะมีวาระการดำรงตำแห่งถึงเดือนมกราคม 2558 นี้

นายอัชพรมานั่งเป็นกรรมการแทนนายอำพน กิตติอำพน ที่ได้รับแต่งตั้งเป็นประธานกรรมการธปท.แทนนายวีรพงษ์ รามางกูร ทำให้ตำแหน่งกรรมการว่างลง 1 ตำแหน่ง

ในส่วนของการครบวาระของคณะกรรมการในครั้งต่อไปในเดือนมากราคม 2558 นั้น จะมีกรรมการครบวาระ 3 ท่าน คือนายอัชพร จารุจินดา นาย บวรศัดิ์ อุวรรณโณ และนายศิริ การเจริญ ซึ่งในช่วงดังกล่าวจะต้องมีการตั้งคณะกรรมการคัดเลือกกรรมการของธปท.แทนผู้ที่หมดวาระ โดยข้อกำหนดของจะมีกำหนดห้ามดำรงตำแหน่งเกิน 2 วาระ

ทั้งนี้ หากยังไม่สามารถแต่งตั้งท่านใหม่ไดทันก็จะสามารถดำรงตำแหน่งได้อีก90วัน

&<2288;

ประชาชนจะได้รับผลประโยชน์จากการแก้ไข พ.ร.บ. ธปท. ในครั้งนี้อย่างน้อย 2 ประการดังนี้

1. ประชาชนมั่นใจได้ว่ามีการถ่วงดุลอำนาจผู้ว่าการ ทำให้การกำหนดนโยบายต่างๆ มีความรอบคอบครบถ้วนมากขึ้น โดยการมีกระบวนการตัดสินใจผ่านคณะกรรมการต่างๆ จะสามารถอาศัยความเชี่ยวชาญและมุมมองที่หลากหลายเข้ามาประกอบในการตัดสินใจด้านนโยบายมากยิ่งขึ้น

2. ประชาชนสามารถตรวจสอบการดำเนินงานของ ธปท. ได้ง่ายขึ้น โดย ธปท. เองจะต้องแสดงความรับผิดชอบต่อคณะรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังมากขึ้น ตามที่กำหนดชัดเจนในกฎหมาย

&<2288;

ความถี่ในการจัดประชุม

ประมาณทุก 6 สัปดาห์ (ปีละ 8 ครั้ง) กนง. จะประชุมร่วมกันเพื่อประเมินภาวะเศรษฐกิจและการเงิน รวมทั้งปัจจัยเสี่ยงต่างๆ ที่จะมีผลต่อแนวโน้มอัตราเงินเฟ้อและการขยายตัวทางเศรษฐกิจเพื่อพิจารณากำหนดแนวนโยบายการเงินที่เหมาะสม ในการประชุม คณะเลขานุการจะรายงานข้อมูลล่าสุดทั้งด้านการเงิน การคลัง การต่างประเทศ และการผลิต ตลอดจนปัจจัยต่างๆ ที่จะกระทบราคาสินค้า อาทิ ราคาน้ำมันโลก นโยบายการเงินของประเทศอื่นๆ หรือราคาสินค้าเกษตรโลกที่คาดว่าจะเกิดขึ้น เพื่อให้ กนง. หารือถึงความเป็นไปได้ในการประมาณการแนวโน้มภาวะเศรษฐกิจและอัตราเงินเฟ้อ

******************************

&<2288;

คณะกรรมการธนาคารแห่งประเทศไทย (คณะกรรมการ ธปท.)

&<2288;

คณะกรรมการ ธปท. ประกอบด้วย ประธานกรรมการคนหนึ่งซึ่งพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้ง ผู้ว่าการ ธปท. เป็นรองประธาน และรองผู้ว่าการสามคน เลขาธิการคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ผู้อำ