เช็กลิสต์ปลัดกระทรวงเฮือกสุดท้ายก่อนเสียอำนาจ

โดย...ปริญญา ชูเลขา

นับตั้งแต่กลุ่มคณะกรรมการประชาชนเพื่อการเปลี่ยนแปลงประเทศไทยให้เป็นประชาธิปไตยที่สมบูรณ์อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข (กปปส.) นำโดยสุเทพ เทือกสุบรรณ เลขาธิการ กปปส. พามวลมหาประชาชนบุกไปพบปลัดกระทรวงเน้นกระทรวงที่มีนัยสำคัญทางการเมืองที่เป็นมือไม้รัฐบาล

ปรากฏการณ์ดังกล่าวกระเทือนต่อเสถียรภาพอำนาจรัฐอย่างมาก จนศูนย์อำนวยการรักษาความสงบเรียบร้อย (ศอ.รส.) โดยสุรพงษ์ โตวิจักษณ์ชัยกุล รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.ต่างประเทศ ในฐานะที่ประธานที่ปรึกษา ศอ.รส. และ ชัยเกษม นิติสิริ รมว.ยุติธรรม ทนไม่ได้ถึงกับสั่งเรียกประชุมปลัดกระทรวงทุกกระทรวงเข้ารายงานตัวในวันที่ 17 เม.ย.นี้ เวลา 14.00 น. พร้อมปรามว่าหากมีปลัดคนใดประพฤติตัวเอนเอียง กปปส.จะเอาผิดทางวินัยร้ายแรงตาม พ.ร.บ.ระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551 มาตรา 43 81 และ 82 ฐานไม่เป็นกลางทางการเมือง

ล่าสุด พล.ท.ภราดร พัฒนถาบุตรเลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) ออกมากำชับอีกรอบว่าห้ามขาดประชุมเด็ดขาด ใครกล้าโดดประชุมจะถูกดำเนินการตามความผิด พ.ร.บ.รักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักรด้วย ยิ่งในเช้าวันเดียวกันสำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรีประสานข้าราชการระดับปลัดกระทรวงหรือเทียบเท่าเข้าอวยพรปีใหม่เนื่องในวันสงกรานต์ ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกฯ และ รมว.กลาโหม เวลา 10.00 น. กำชับให้มากันพร้อมหน้าเป็นการตอกย้ำให้เห็นสัญญาณเช็กกำลังฝ่ายข้าราชการประจำยังเหนียวแน่นกับรัฐบาลอยู่หรือไม่

ฝ่ายค้านบอกว่า นี่เป็นแผนเขียนเสือให้วัวกลัวของรัฐบาล เพื่อขู่กำราบปลัดกระทรวงที่ออกนอกแถว

เพราะถ้าไหลไปอยู่ฝั่ง กปปส.มากเท่าไร โดยเฉพาะช่วงนี้ที่ใกล้จะเกิดสุญญากาศที่รัฐบาลเพื่อไทยอาจต้องพ้นอำนาจจากคดีที่ศาลรัฐธรรมนูญกำลังตัดสินการสิ้นสภาพของนายกฯ ทำให้ปลัดกระทรวงเป็นอิสระจากฝ่ายการเมือง ไม่มีรัฐมนตรีของพรรคเพื่อไทยมาเป็นคุม ก็ยิ่งทำให้สถานะของรัฐบาลง่อนแง่นลง เพราะจะถูกมองว่าได้ว่าขนาดปลัดกระทรวง ซึ่งเป็นหัวหน้าส่วนราชการยังไม่อยู่กับรัฐบาลด้วย

เมื่อมองการเคลื่อนขบวนไปพบปลัดกระทรวงของสุเทพช่วงสงกรานต์ที่ผ่านมา เพื่อต้องการหาแนวร่วมมาขับเคี่ยวต่อต้านระบอบทักษิณ โดยมุ่งเข้าหากลุ่มข้าราชการทหารและข้าราชการพลเรือน กปปส. จึงเจาะจงกระทรวงยุติธรรม เกษตรและสหกรณ์ กลาโหม สาธารณสุข และการต่างประเทศ เพราะผู้บริหารกระทรวงเหล่านี้โน้มเอียงว่า ไม่เอารัฐบาลยิ่งลักษณ์ อีกทั้งกระทรวงเหล่านี้เป็นขุมกำลังด้านทรัพยากรภาครัฐทั้งบุคลากรและงบประมาณขับเคลื่อนการบริหารราชการแผ่นดินลำดับต้นๆ

แต่หากประเมินท่าทีปลัดกระทรวงทั้งหมดอาจแบ่งได้ 3 กลุ่มคร่าวๆ

1.กลุ่มต่อต้านรัฐบาล 2.กลุ่มแทงกั๊ก และ 3.กลุ่มเด็กดีของรัฐบาล

สำหรับกลุ่มแรกต่อต้านรัฐบาลประกาศไม่ก้มหัวไปร่วมประชุมกับ ศอ.รส. ซึ่งเช็กแล้วพบว่ามีเพียงกระทรวงสาธารณสุขแห่งเดียว นพ.ณรงค์ สหเมธาพัฒน์ ปลัดกระทรวงที่ไปร่วมโค่นล้มระบอบทักษิณกับ กปปส. ทั้งยังนำบุคลากรทางการแพทย์ พยาบาล เข้าร่วมชุมนุมสนับสนุนการปฏิรูปก่อนเลือกตั้ง ตั้งแต่ม็อบราชดำเนินมาจนถึงสวนลุมพินี จึงไม่แปลกในวันที่ กปปส.นำมวลชนมาเยี่ยมกระทรวง สุเทพรีบโผเข้าโอบกอดพร้อมกับมอบนกหวีดทองคำแก่ นพ.ณรงค์

กลุ่มที่สอง กลุ่มแทงกั๊กหรือแอบเชียร์ กปปส.อยู่ห่างๆ มีบางกระทรวงที่รัฐบาลไม่ไว้ใจในท่าที เช่น กระทรวงยุติธรรม หากจำกันได้วันที่ 8 เม.ย. กปปส.บุกไปเยือน กิตติพงษ์ กิตยารักษ์ ปลัดกระทรวงยุติธรรม นำข้าราชการระดับสูงเปิดห้องวีไอพีให้การต้อนรับอย่างดีพร้อมกับนั่งรับฟังสุเทพ เล็กเชอร์ความเลวร้ายของระบอบทักษิณและแนวทางการปฏิรูปก่อนเลือกตั้ง จนถูกเจ้ากระทรวง ชัยเกษม นิติสิริ ตำหนิอย่างรุนแรงว่าเอนเอียงไปกับพวกกบฏ

ย้อนกลับไปช่วงรัฐบาลเจอวิกฤตก่อนหน้าไม่กี่เดือน ปลัดยุติธรรมเป็นเจ้าภาพออกหน้าจัดตั้งเครือข่ายเดินหน้าปฏิรูปประเทศไทยมีแนวร่วมจากหลายภาคส่วน เช่น ภาคประชาสังคม สื่อสารมวลชน สถาบันการศึกษา องค์กรภาคธุรกิจ พร้อมบัญชีรายชื่อยาวเป็นหางว่าว 73 องค์กร บางรายชื่อติดโผท่อน้ำเลี้ยง กปปส.ตามประกาศ ศอ.รส.อีกด้วย ที่สำคัญการเคลื่อนไหวคราวนั้นมีการชงข้อเสนอที่แทงใจดำรัฐบาลให้นายกรัฐมนตรีลาออกเดินหน้าปฏิรูปก่อนเลือกตั้งเข้าทาง กปปส.ชัดๆ

อย่างไรก็ตาม ปลัดยุติธรรมคงไม่กล้าหักรัฐบาลโดดประชุมปลัดกระทรวงในวันนี้แน่นอน เพราะชัยเกษมรุ่นพี่ ลูกหม้อกระทรวงยุติธรรมเติบโตมาด้วยกันมีสายสัมพันธ์และเครือข่ายที่เหนียวแน่นคุมกระทรวงได้อยู่ย่อมให้ความเกรงใจรัฐบาล

ที่น่าจับตาคือ ปลัดกระทรวงการต่างประเทศที่มีข่าวไม่เข้าหู “รมว.ปึ้ง” บ่อยๆ ว่า ผู้บริหารกระทรวงหลายคนแอบไปเชียร์ กปปส.ลับหลัง เหตุการณ์ที่ทำให้สุรพงษ์เจ็บใจมาก เมื่อครั้งมีคนในกระทรวงแอบไปออกแถลงการณ์ต้านแนวคิดรัฐบาลที่จะเชิญ บันคีมุน เลขาธิการสหประชาชาติมาเป็นคนกลางเจรจาไกล่เกลี่ยระหว่างรัฐบาลกับ กปปส. ขณะเดียวกันผู้บริหารระดับสูงในกระทรวงส่วนใหญ่ลูกหม้อสายนายเก่าที่มีแบ็กดี เช่น อานันท์ ปันยารชุน อดีตนายกฯ อาสา สารสิน กษิต ภิรมย์ ผู้บริหารพรรคประชาธิปัตย์ หรือสุรเกียรติ์ เสถียรไทย ล้วนติดโผว่าที่นายกฯ คนกลางของกลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.)

อีกกระทรวงที่มองข้ามไม่ได้คือ วิบูลย์ สงวนพงศ์ ปลัดกระทรวงมหาดไทย อยู่ในบัญชีดำเช่นกันว่าระยะหลังๆ แอบทำตัวออกห่างจากรัฐบาล บางครั้งแสดงท่าทีแทงกั๊กไปช่วย กปปส. จึงไม่แปลกทุกครั้งระหว่างประชุมฝ่ายความมั่นคง ร.ต.อ.เฉลิม อยู่บำรุง รมว.แรงงาน ในฐานะผู้อำนวยการ ศอ.รส. แสดงอาการฉุนชอบพูดเสียดสีวิบูลย์กลางที่ประชุมเสมอว่า คนเส้นใหญ่ไม่ยอมเข้าร่วมประชุม ศอ.รส. ตั้งแต่รัฐบาลประกาศ พ.ร.ก.ฉุกเฉินฯ จนเป็น พ.ร.บ.ความมั่นคงฯ แถมยังไปขวางการทำงานของ ศอ.รส.อีก โดยเฉพาะกรณีที่วิบูลย์ทำหูทวนลมไม่ยอมลงนามเนรเทศ สาธิต เซกัล ประธานสมาคมนักธุรกิจไทยอินเดีย แกนนำ กปปส.ออกนอกราชอาณาจักร

แต่ถึงอย่างไรเชื่อว่าปลัดกระทรวงมหาดไทยก็ไม่กล้าหักรัฐบาลเช่นกัน เพราะทราบดีว่าวิบูลย์แนบแน่นกับ จารุพงศ์ เรืองสุวรรณ รมว.มหาดไทย ที่คอยเป็นแบ็กอัพให้ จนเป็นเหตุให้ ร.ต.อ.เฉลิม เอามาพูดเหน็บว่าเด็กเส้นใหญ่

สำหรับกระทรวงอื่นๆ ที่เหลือเป็นกลุ่มปลัดกระทรวงที่รัฐบาลวางใจได้เต็มร้อย โดยเฉพาะกระทรวงกลาโหม พล.อ.นิพัทธ์ ทองเล็ก ปลัดกระทรวงกลาโหม เหนียวแน่นกับนายกฯ เพราะเป็นคนที่รัฐบาลนี้แต่งตั้งมากับมือ ดั่งเช่นกระทรวงอื่นๆ ที่เหลือ 20 กว่ากระทรวง ย่อมไม่กล้าขัดขืนรัฐบาลต่างตบเท้าเข้าประชุม ศอ.รส.พร้อมหน้าแน่นอน

แม้ทาง ศอ.รส.จะอ้างว่าการเรียกประชุมปลัดกระทรวงในครั้งนี้ เพื่อชี้แจงสถานการณ์การชุมนุมของ กปปส.ถึงการดำเนินคดีคืบหน้าไปอย่างไร เพื่อให้ปลัดกระทรวงได้ระมัดระวังและต้องวางตัวเป็นกลางทางการเมืองในช่วงที่รัฐบาลกำลังง่อนแง่น

แม้จะเป็นรัฐบาลรักษาการก็ตาม การเรียกประชุมปลัดกระทรวงในคราวนี้รัฐบาลต้องการสถาปนาอำนาจรัฐว่ายังคงอยู่ไม่มีอำนาจใดมาลบล้างความเป็นรัฐบาลรักษาการได้ ยกเว้นแต่จะมีการเลือกตั้งและรัฐบาลใหม่มาแทนที่รัฐบาลยิ่งลักษณ์ นี่คือสัญญาณเตือนข้าราชการทหารและข้าราชการพลเรือนหลายล้านๆ คน ว่า อย่าคิดแปรพักตร์เป็นอันขาด