ต้นร้าย...ปลายดี(ตอนที่1)

“ต้นร้าย...ปลายดี...” เป็นคำที่ผมได้ฟังมาจากคุณเทิดศักดิ์ ทวีธีระธรรม ผู้ช่วยกรรมการผู้อำนวยการ บริษัทหลักทรัพย์ เอเซีย พลัส ซึ่งทำให้ผมเกิดแรงบันดาลใจในการเขียนบทความนี้ ในที่นี้คำว่า “ต้นร้าย...” หมายถึงเหตุการณ์ร้ายๆ ที่จะเกิดขึ้นในช่วงต้นปีนี้ ส่วนคำว่า “ปลายดี...” ก็จะหมายถึงเหตุการณ์ดีๆ ที่จะเกิดขึ้นในช่วงปลายปีนี้

ณ วันที่ผมกำลังเขียนต้นฉบับของบทความฉบับนี้อยู่ ประเทศไทยยังคงถูกปกคลุมไปด้วยความไม่แน่นอนทางการเมือง ซึ่งได้ส่งผลต่อเศรษฐกิจและสังคมของประเทศอย่างรุนแรง เพียงแต่ผมมองว่าเหตุการณ์ที่เป็นอยู่ในขณะนี้อาจดำเนินไม่ยาวนานอย่างที่หลายๆ คนคิด และหากเหตุการณ์เหล่านี้จบลง ผมเองคิดว่าสิ่งที่ดีๆ ก็น่าจะเกิดขึ้นด้วยเหตุผลดังนี้ครับ

หนึ่ง ต้นร้าย...ประเทศไทย

จากความมุ่งมั่นของรัฐบาลที่ต้องการให้มีการผ่านร่างพระราชบัญญัตินิรโทษกรรม ซึ่งจะมีผลย้อนหลังไปถึงปี 2547 หรือที่เรียกกันว่า “ฉบับสุดซอย” ซึ่งหลายฝ่ายในสังคมไม่เห็นด้วย จนทำให้เกิดการรวมตัวเดินขบวนไม่เห็นด้วยครั้งที่ยิ่งใหญ่ที่สุดเป็นประวัติการณ์ วันที่ 13 ม.ค. 2557 มีการชุมนุม “ปิดกรุงเทพฯ” โดยปิดการจราจรตามทางแยกสำคัญๆ บนถนนสายหลักในกรุงเทพมหานครเพื่อกดดันรัฐบาลยิ่งลักษณ์ให้ลาออก

วันที่ 21 ม.ค. 2557 รัฐบาลจึงประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินที่มีความร้ายแรงในกรุงเทพมหานครและพื้นที่โดยรอบ และนั่นอาจเป็นเพียงปฐมบทของ “ความวุ่นวายทางการเมือง” ของประเทศไทย

ผลกระทบต่อเศรษฐกิจที่เกิดจากเหตุการณ์ดังกล่าวมีอะไรบ้าง? สภาพัฒน์ (สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ) ได้ออกมาให้ข้อมูลเกี่ยวกับเศรษฐกิจของไทย คือ ในปี 2556 เศรษฐกิจของประเทศไทยเติบโตเพียง 2.9% เทียบกับปี 2555 ซึ่งเติบโตถึง 6.5% และผลกระทบดังกล่าวก็ยังแผลงฤทธิ์เดชมาถึงปีนี้อีกด้วย

สภาพัฒน์คาดการณ์ว่า ในปี 2557 นี้ การขยายตัวของเศรษฐกิจไทยจะตกลงไปเหลือประมาณ 34% จากเดิมคาดการณ์ไว้ที่ 45%

นอกจากนั้น สภาพัฒน์ยังได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับการขยายตัวของการลงทุนในประเทศไทยในปีนี้ว่าจะลดลงเหลือเพียง 3.1% จากเดิมที่คาดการณ์ไว้ที่ 7.1% โดยเหตุผลใหญ่มาจากขนาดการลงทุนของภาครัฐที่ลดลงมาเป็นอย่างมาก ส่วนอัตราการเติบโตของการบริโภคภายในประเทศก็ลดลงเป็น 1.6% จากเดิมที่คาดการณ์ไว้ที่ 2.9% ตัวเลขที่คาดการณ์ไว้ว่าจะส่งผลดีมีเพียงชุดเดียว คือ การส่งออก ซึ่งคาดว่าในปีนี้การส่งออกจะมีการขยายตัวเพิ่มขึ้นประมาณ 57% จากปีที่แล้ว

ข้อสรุป “ต้นร้าย...ประเทศไทย” ก็คือตัวเลขเกือบทุกตัวที่เกี่ยวข้องกับเศรษฐกิจดูจะแย่ไปหมด ยกเว้นตัวเลขที่มาจากการส่งออกเท่านั้น ดังนั้น ปีนี้ดูเหมือนจะเป็น “ปีที่แย่ที่สุด” ปีหนึ่งของเศรษฐกิจประเทศไทย

สอง ต้นร้าย...เศรษฐกิจโลก

ในช่วงหลังๆ ผมจะชอบมองว่าเศรษฐกิจโลกมักจะผูกพันกับประเทศที่มีชื่อย่อดังนี้ คือ UJE ซึ่งหมายถึง USA (สหรัฐอเมริกา) Japan (ญี่ปุ่น) และกลุ่มประเทศในยุโรป (European Countries) โดยจะไม่คุยถึงจีนที่จะมีอัตราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจค่อนข้างที่จะคงที่ คือประมาณ 78% และรัฐบาลจีนก็คงจะพยายามทุกวิถีทางที่จะประคองให้เศรษฐกิจไปในอัตรานี้ ดังนั้น เราจะคุยกันในเรื่อง ต้นร้าย...ของ UJE กันเสียก่อน

สหรัฐอเมริกาเริ่มต้นปี 2557 ด้วยเหตุการณ์ที่ไม่ค่อยจะสดใสนัก เพราะเกิดปรากฏการณ์ที่เรียกว่า Polar Vortex และทำให้เกิดพายุหิมะโหมเข้าใส่ในหลายๆ รัฐของประเทศ ทำให้เศรษฐกิจภายในประเทศหยุดชะงัก

ส่วนดัชนีตลาดหุ้นดาวโจนส์ แนสแด็ก และเอสแอนด์พี ตั้งแต่ปีที่แล้วมาก็ทำลายสถิติอย่างงดงาม โดยพุ่งขึ้นมากกว่า 30% เมื่อราคาหุ้นขึ้นไปสูงจึงไม่สามารถทำราคาสูงขึ้นไปอีกได้อย่างต่อเนื่อง ภาคธุรกิจที่สำคัญที่สุดของสหรัฐอเมริกาก็คือธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ก็พลอยได้รับผลกระทบจากภาวะอากาศครั้งนี้ไปด้วย

ญี่ปุ่น (Japan) เป็นประเทศที่ตกอยู่ในภาวะเศรษฐกิจตกต่ำมากว่า 20 ปี ในปีที่ผ่านมาถือเป็นปีที่พลิกฟื้นเศรษฐกิจของญี่ปุ่นจากหน้ามือเป็นหลังมือ ซึ่งเป็นเพราะนโยบายอาเบะโนมิกส์ (Abenomics) ของนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ชินโสะ อาเบะ ที่มุ่งเน้นให้เอกชนเพิ่มการลงทุน โดยตั้งเป้าหมายที่จะเพิ่มอัตราเงินเฟ้อให้ได้ 2% ต่อปี และการใช้นโยบายมาตรการผ่อนคลายทางการเงิน (Quantitative Easing – QE)

นโยบายดังกล่าวส่งผลให้ดัชนีนิกเกอิตลาดหุ้นญี่ปุ่นเพิ่มสูงขึ้นมากกว่า 50% และยังทำให้ค่าเงินเยนอ่อนลงเป็นอย่างมาก บริษัทในประเทศจึงกล้าลงทุนในธุรกิจขนาดใหญ่ แต่ต้นปีที่ผ่านมาดัชนีนิกเกอิกลับตกลงไป 14% นับจากต้นปีมา และในเดือน เม.ย.นี้ ญี่ปุ่นจะต้องขึ้นภาษีมูลค่าเพิ่มเป็น 8% จากเดิม 5% ซึ่งในช่วงต้นปีจะส่งผลกระทบอย่างจังต่อเศรษฐกิจของญี่ปุ่น

กลุ่มประเทศยูโรโซน (Eurozone Countries) มีแนวโน้มว่าในปีนี้จะขยายตัวได้ประมาณ 1% แต่การฟื้นตัวทางเศรษฐกิจของกลุ่มประเทศเหล่านี้ก็ยังไม่ค่อยมีเสถียรภาพมากนัก โดยสังเกตได้จากอัตราเงินเฟ้อที่ต่ำเตี้ยติดดินเพียง 0.8% ก็แสดงให้เห็นได้อย่างชัดเจนแล้วว่า ผู้คนในประเทศเหล่านี้ยังไม่ยอมที่จะใช้จ่ายเงินสักเท่าไร จึงเป็นหน้าที่ของธนาคารกลางยุโรปที่จะต้องออกมาตรการทุ่มเงินเข้าไปในระบบ ด้วยอัตราดอกเบี้ยที่ต่ำที่สุดเป็นประวัติการณ์ เพื่อเป็นแรงจูงใจให้เกิดการลงทุนขนาดใหญ่

แต่ทุกวันนี้ก็ยังไม่เห็นวี่แววการลงทุนดังกล่าวเลย

เราคุยกันแล้วเรื่อง “ต้นร้าย...” หรือเหตุการณ์ร้ายๆ ที่จะเกิดขึ้นในช่วงต้นปีนี้ ตอนต่อไปเราจะคุยกันในเรื่อง “ปลายดี...” หรือเหตุการณ์ดีๆ ที่จะเกิดขึ้นในช่วงปลายปีนี้