ปัญหารัฐธรรมนูญวันนี้

เมื่อเอ่ยถึงรัฐธรรมนูญ ยุคนี้สมัยนี้คงจะไม่มีประชาชนคนไหนไม่เคยได้ยิน แม้กระทั่งเด็กๆ ทั้งหลายก็คงจะได้ยินคำนี้ รู้ไม่รู้ว่าคืออะไรเป็นเรื่องหนึ่ง แต่ในหลายๆ โรงเรียนก็มีการสอนให้รู้ถึงว่ารัฐธรรมนูญนั้นคืออะไร ได้พบเห็นโรงเรียนเช่นว่าในประเทศไทยก็มาก ต่างประเทศหลายๆ ประเทศยิ่งไม่ต้องพูดถึง ครูกับเด็กพยายามทำความเข้าใจเรื่องราวของรัฐธรรมนูญร่วมกันตั้งแต่วัยเยาว์ เป็นไม้อ่อนที่ยังดัดได้จะกลายเป็นกำลังสำคัญของชาติกันต่อไป

สิ่งสำคัญประการหนึ่งเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญคือ การแยกแยะระหว่างระบอบการปกครอง เช่น ราชาธิปไตย ประชาธิปไตย สังคมนิยม คอมมิวนิสต์ ฟาสซิสต์ ฯลฯ ออกจากรัฐธรรมนูญ ได้พบเห็น ก็เคยเห็นครูและเด็กพูดคุยกันในโรงเรียนอนุบาลว่า ประชาธิปไตยนั้น คือ ระบอบการปกครอง ส่วนรัฐธรรมนูญ คือ กฎหมายสูงสุดของประเทศ ซึ่งไม่ใช่แต่เพียงประเทศประชาธิปไตยเท่านั้นที่มีรัฐธรรมนูญ ประเทศที่ปกครองระบอบอื่นก็มี เช่น ประเทศจีนก็มีรัฐธรรมนูญ และเกาหลีเหนือ

ฟังเช่นนี้แล้ว จะเห็นว่าแม้เด็กอนุบาลก็ได้เรียน และได้ทำความเข้าใจกันแล้วว่ารัฐธรรมนูญคืออะไร ประชาธิปไตยเป็นอย่างไร แต่ไม่รู้ว่าพวกเขาพอเติบใหญ่มาจะเป็นอย่างพวกเราหรือไม่ ลืมไปหมดสิ้นอะไรเป็นอะไร มีแต่ประชาธิปกู ประชาธิปมึง หรือรัฐธรรมมึง รัฐธรรมกู ไปเสียแล้ว ทำลายบทบัญญัติหลักแห่งรัฐธรรมนูญอย่างไม่เคยมีมาก่อน และเป็นขบวนการเชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบด้วย

ลองพิจารณาสามมาตราแรกต่อไปนี้ ท่านผู้อ่านพบเห็นอะไรบ้าง

“มาตรา 1 ประเทศไทยเป็นราชอาณาจักรอันหนึ่งอันเดียว จะแบ่งแยกมิได้ มาตรา 2 ประเทศไทยมีการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข มาตรา 3 อำนาจอธิปไตยเป็นของปวงชนชาวไทย พระมหากษัตริย์ผู้ทรงเป็นประมุขทรงใช้อำนาจนั้นทางรัฐสภา คณะรัฐมนตรี และศาล ตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญนี้

การปฏิบัติหน้าที่ของรัฐสภา คณะรัฐมนตรี ศาล รวมทั้งองค์กรตามรัฐธรรมนูญ และหน่วยงานของรัฐ ต้องเป็นไปตามหลักนิติธรรม”

การแบ่งแยกราชอาณาจักร การจ้องล้มสถาบันพระมหากษัตริย์ แม้จะเกิดขึ้นมาเสมอๆ ในประเทศไทย แต่ไม่มียุคใดสมัยใดที่เป็นเช่นที่เรากำลังพบเห็นกัน อำนาจอธิปไตยเป็นอย่างไร ใครใช้ได้อย่างไรบ้าง รวมลามไปถึงพระราชอำนาจนั้นเป็นอย่างไร อยู่ที่ใดบ้าง และใช้อย่างไร ความเป็นนิติธรรมเป็นเช่นไร คำถามเหล่านี้สะท้อนให้ท่านเห็นอะไรบ้าง เอาแค่สามมาตราหลักนี้ ท่านรู้สึกกันอย่างไร