แก้กม.สลายอำนาจนายทุนพรรค

โดย...ทีมข่าวการเมือง

คณะกรรมการประชาชนเพื่อการเปลี่ยนแปลงประเทศไทยให้เป็นประชาธิปไตยที่สมบูรณ์อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข (กปปส.) จัดเวทีปฏิรูปประเทศไทย ครั้งที่ 5 ในหัวข้อ “การปฏิรูประบบการเมืองการเลือกตั้งและพรรคการเมือง” เมื่อวันที่ 19 มี.ค.ที่ผ่านมา

สุเทพ เทือกสุบรรณ เลขาธิการ กปปส. กล่าวว่า นอกจากปฏิรูปกฎหมายเลือกตั้งให้บริสุทธิ์ ไม่ซื้อสิทธิขายเสียง เพื่อให้ได้ตัวแทนประชาชนมาทำงานด้านบริหารและนิติบัญญัติอย่างแท้จริงแล้ว ต้องปฏิรูปกฎหมายพรรคการเมืองให้เป็นพรรคการเมืองของประชาชนอย่างแท้จริงด้วย โดยเขียนกฎหมายขึ้นใหม่ให้พรรคการเมืองต้องเกิดจากการรวมตัวของประชาชน 510% ของผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ไม่ใช่มีเงินแล้วก็มาตั้งพรรคได้ รวมทั้งการใช้จ่ายเงินของพรรคการเมืองต้องเข้มงวด ไม่มีเงินนอกระบบมาเกี่ยวข้อง เพราะถือเป็นต้นทางการทุจริต

ขณะเดียวกัน ต้องหารือกันว่า สส.บัญชีรายชื่อยังจำเป็นอยู่หรือไม่ เพราะ สส.ที่มาจากระบบดังกล่าวไม่มีความรับผิดชอบกับประชาชน เป็นคนที่พรรคการเมืองต้องการใช้ ไม่รู้เป็นใครมาจากไหนก็มาเป็น สส.ได้ รวมถึงต้องหารือว่าอำนาจของคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ยังเพียงพอที่จะจัดเลือกตั้งให้สุจริตและโปร่งใสหรือไม่ เพราะวันนี้ กกต.ต้องรอให้คนไปฟ้อง แต่ไม่ได้ระงับยับยั้งการทุจริตก่อนที่จะเกิดขึ้น

นอกจากนี้ ยังต้องทบทวนว่ายังจะมีวุฒิสภาหรือไม่ จะเป็นแบบสภาเดี่ยวหรือสภาคู่ และหากยังมีอยู่จะมาจากการสรรหาหรือเลือกตั้ง เพราะที่ผ่านมา สว.เลือกตั้งจะใกล้ชิดพรรคการเมืองและมักถูกซื้อตัวจากพรรคการเมือง เรื่องนี้ถือว่าสำคัญ ไม่อย่างนั้นการปฏิรูปประเทศจะไม่บรรลุเป้าหมาย

ด้าน ธีรภัทร์ เสรีรังสรรค์ ประธานสภาพัฒนาการเมือง สถาบันพระปกเกล้า กล่าวว่า ประเทศไทยผูกขาดเพียงสองพรรคการเมือง ต่อไปใครจะมาเป็นนายกรัฐมนตรีก็จะต้องมาจากพรรคประชาธิปัตย์หรือไม่ก็พรรคเพื่อไทย ขณะที่การเลือกนายกฯ ต้องใช้เสียงลงมติในสภา ซึ่งมองว่าไม่เป็นระบบประชาธิปไตย แต่เป็นระบบคณาธิปไตย เพราะเวลา สส.โหวตเลือกนายกฯ ก็ต้องเลือกพรรคพวกตัวเอง ดังนั้น แนวทางแก้ไขเรื่องนี้ต้องทำให้เกิดการกระจายอำนาจ

ธีรภัทร์เสนอทางออกว่า 1.แยกระบบนิติบัญญัติออกจากฝ่ายบริหาร ใครเป็น สส.ก็เป็น สส.อย่างเดียว ไม่สามารถเป็นรัฐมนตรี หรือลงมติเลือกนายกฯ ในสภาได้ ส่วนการเลือกนายกฯ ให้มีการเลือกจากประชาชนโดยผ่านการเลือกตั้ง และการเลือกตั้งให้เป็นแบบเขตเดียวเบอร์เดียว ไม่มีระบบบัญชีรายชื่อ และต้องเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการร้องต่อศาลหากรัฐบาลกระทำผิด รวมถึงต้องเพิ่มความรับผิดชอบทางแพ่งด้วย

2.มีการเลือกตั้งเช่นเดิม โดยให้หัวหน้าพรรคที่ให้คะแนนสูงสุดเป็นนายกฯ 3.มีการเลือกตั้งแบบเดิม แต่ให้นำ สส.บัญชีรายชื่อมารวมกันไม่เกิน 45% ของ สส.ทั้งหมด 4.ใช้ระบบเลือกตั้งเหมือนเดิมทุกอย่าง และ 5.ทำอย่างไรให้นักการเมืองมีคุณธรรม จริยธรรม สามารถตรวจสอบได้

ขณะที่ บรรเจิด สิงคะเนติ คณบดีคณะนิติศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) กล่าวว่า ปัญหาการเมืองไทย คือ พรรคการเมืองกลายเป็นสมบัติของกลุ่มทุน บังคับให้ สส.สังกัดพรรค และการให้สมาชิกพรรคพ้นจาก สส. หากไม่เห็นด้วยกับพรรค

การแก้ปัญหาระบบพรรคการเมือง คือ 1.ยกเลิกกฎหมายพรรคการเมือง ปล่อยให้กระบวนการพัฒนาการเมืองเป็นไปตามอิสระ โดยให้ กกต.เข้าไปควบคุมบางเรื่องที่ขัดกับรัฐธรรมนูญเท่านั้น 2.การเสนอนโยบายต้องบอกความเป็นไปได้ รวมถึงที่มาของงบประมาณ 3.ในการสรรหาผู้สมัครต้องใช้ระบบสมาชิกพรรคโหวต ไม่ใช่เจ้าของพรรคเลือก และ 4.สนับสนุนประชาชนให้เข้าถึงผู้สมัครรับเลือกตั้งเท่าเทียมกัน

นอกจากนี้ การแก้ปัญหาขาดตัวแทนกลุ่มผลประโยชน์ที่หลากหลาย เสนอให้ 1.ยกเลิกการบังคับสังกัดพรรคที่ใช้มติพรรคทำให้ สส.ต้องพ้นจากตำแหน่ง และตัวแทนกลุ่มผลประโยชน์ ความมีอิสระในการทำหน้าที่ 2.นอกจากมี สส.เขตและบัญชีรายชื่อ ต้องมี สส.จากกลุ่มอาชีพหลัก เช่น เกษตรกร ผู้ใช้แรงงาน พาณิชย์ อุตสาหกรรม วิชาการ ข้าราชการ รัฐวิสาหกิจ และอื่นๆ โดยให้มี สส.เขตและบัญชีรายชื่อ 380 คน และสายอาชีพ 120 คน พร้อมให้เอา สส.บัญชีรายชื่อเป็นตัวตั้งในการคำนวณจำนวนที่นั่ง สส.ในสภา

“ปัญหาการเลือกตั้งยังใช้ระบบการเลือกตั้งผสมอยู่ การแก้ปัญหาแบ่งการเลือกตั้งเป็นกลุ่มอาชีพตามรายภาค โดยแต่ละภาคมีตัวแทนอาชีพ 30 คน 4 ภาค 120 คน กลุ่มอาชีพมีตัวแทนภาคละ 5 คน เป็น 6 กลุ่ม ทำให้ระบบการเลือกตั้งมี 2 ระบบ คือ เลือกพรรคอิสระ กับเลือกอาชีพ และเปิดให้มีการลงทะเบียนว่าอยู่อาชีพไหน”

ขณะที่เรื่องคุณสมบัติของผู้สมัครรับเลือกตั้งให้นำระบบไพรมารีโหวตมาคัดตัวผู้สมัครรับเลือกตั้ง หรือผ่านระบบการเลือกในพื้นที่ของสมาชิกพรรค และหากทุจริตเลือกตั้งต้องถูกตัดสิทธิตลอดชีวิต ส่วนเรื่องการสัญญาว่าจะให้ กกต.ต้องไปวางเกณฑ์ว่านโยบายใดที่สามารถทำได้หรือเป็นประชานิยม ต้องชัดเจนและเข้ามาคุมตั้งแต่ต้น