ลดอำนาจผูกขาดกลุ่มทุนพลังงาน

เครือข่ายนักศึกษาประชาชนปฏิรูปประเทศไทย (คปท.) โดย อิฐบูรณ์ อ้นวงษา อนุกรรมาธิการ (กมธ.) เสริมสร้างธรรมาภิบาลด้านพลังงาน วุฒิสภา แถลงข้อเสนอแผนแม่บทปฏิรูปพลังงานไทย เพื่อเป็นหนึ่งในร่างพิมพ์เขียวปฏิรูปประเทศ เมื่อวันที่ 18 มี.ค.ที่ผ่านมา โดยระบุว่ากิจการพลังงานอยู่ภายใต้การผูกขาดของกลุ่มธุรกิจขนาดใหญ่เพียงไม่กี่กลุ่ม และมีอำนาจเหนือตลาดและมีอิทธิพลเหนือกลไกของรัฐบาล จึงจำเป็นต้องปฏิรูป ตั้งแต่ธุรกิจการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมไปจนถึงธุรกิจค้าปลีกเชื้อเพลิงสำเร็จรูป ด้วยการออก พ.ร.บ.ปิโตรเลียมฉบับใหม่มาแทนที่ พ.ร.บ.ปิโตรเลียม พ.ศ. 2514

คปท.เสนอให้จัดตั้งบรรษัทน้ำมันแห่งชาติ หรือองค์การปิโตรเลียมเพื่อการพัฒนาประเทศ เป็นองค์กรของรัฐที่ไม่เป็นส่วนราชการขึ้นมาดูแลบริหารจัดการทรัพยากรปิโตรเลียม ภายใต้การกำกับดูแลของสภาประชาชนเพื่อการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติ มีตัวแทนประชาชนเป็นองค์ประกอบสำคัญ

นอกจากนี้ คปท.เสนอให้ยกเลิกระบบสัมปทานการให้สิทธิการสำรวจและผลิตปิโตรเลียม มาใช้ระบบสัญญาแบ่งปันผลผลิตหรือสัญญารับจ้างบริการแทน รวมทั้งห้ามไม่ให้ บริษัท ปตท. มีอำนาจผูกขาดในการจัดซื้อปิโตรเลียมแต่เพียงผู้เดียว ให้ยกเลิกการซื้อปิโตรเลียมผ่านนายหน้า แล้วให้บรรษัทน้ำมันแห่งชาติเป็นผู้ดำเนินการจัดหาปิโตรเลียมจากต่างประเทศโดยใช้วิธีซื้อแบบรัฐต่อรัฐ และเปิดให้มีการแข่งขันกับเอกชนภายใต้กฎหมายการแข่งขันทางการค้า

ขณะเดียวกัน ยังห้ามไม่ให้ข้าราชการที่เกษียณอายุราชการไม่ถึง 5 ปี เข้าดำรงตำแหน่งกรรมการในบริษัทพลังงานและธุรกิจเกี่ยวเนื่อง เพื่อป้องกันปัญหาผลประโยชน์ทับซ้อน

อิฐบูรณ์ กล่าวว่า คปท.ยังเสนอให้มีการยกเลิกการขึ้นราคาก๊าซหุงต้ม (แอลพีจี) โดยให้รัฐบาลจัดสรรโครงสร้างสัดส่วนก๊าซแอลพีจีให้เป็นธรรม ลดภาระให้ภาคครัวเรือนและภาคขนส่ง โดยให้ภาคอุตสาหกรรมเป็นผู้รับภาระการนำเข้า เสนอยกเลิกกองทุนน้ำมันฯ เพราะทำให้โครงสร้างน้ำมันสำเร็จรูปไม่เป็นไปตามกลไกตลาดที่แท้จริง ตลอดจนยกเลิกโครงสร้างราคาเชื้อเพลิงสำเร็จรูปที่อิงราคาสมมติว่านำเข้าจากสิงคโปร์ ซึ่งไม่มีอยู่จริง และให้กำหนดราคาเชื้อเพลิงสำเร็จรูปตามราคาส่งออกจากไทยตามกลไกตลาดโลก

ทั้งนี้ คปท.ยังเสนอให้ยกเลิกมาตรฐานน้ำมันยูโร4 ที่เป็นมาตรฐานสูงเพราะเกินความจำเป็นและเป็นภาระต่อประชาชน ให้ออกกฎหมายสนับสนุนประชาชนมีส่วนร่วมในการผลิตพลังงานหมุนเวียนทุกรูปแบบ เพื่อให้แต่ละชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองในด้านพลังงาน และสามารถขายพลังงานเข้าระบบไฟฟ้าภายในประเทศได้ด้วย