สิทธิมนุษยชนในไทย

สื่อต่างชาติหลายสำนักรายงานข่าวเกี่ยวกับปัญหาสิทธิมนุษยชนในไทยที่ยังไม่ได้รับการพัฒนาเท่าที่ควร โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้กำลังเพื่อกำจัดบุคคลให้สาบสูญ และการใช้อำนาจในทางมิชอบนอกกระบวนการยุติธรรม

สำนักข่าวชื่อดังจากสหรัฐอย่าง วอยซ์ ออฟ อเมริกา ได้หยิบยกประเด็นดังกล่าวขึ้นมาวิเคราะห์ โดยอ้างถึงนักเคลื่อนไหวด้านสิทธิมนุษยชนและคณะกรรมการนิติศาสตร์สากล (ไอซีเจ) ว่า ประเทศไทยจำเป็นต้องอธิบายเรื่องการละเมิดสิทธิมนุษยชนที่มีสถิติเพิ่มขึ้นจากการใช้อำนาจโดยไม่ชอบธรรมและบุคคลสูญหายจากการคุกคามที่ผิดกฎหมาย ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญที่คณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (ยูเอ็นเอชอาร์ซี) และสมาชิกไม่ถาวรแห่งคณะมนตรีความมั่นคงให้ความสำคัญ

ทั้งนี้ ปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนในไทยยังรวมถึงความรุนแรงที่เกิดขึ้นในหลายจังหวัดชายแดนภาคใต้ด้วย ซึ่งมีรายงานอ้างว่ามีผู้ถูกละเมิดสิทธิมากกว่า 5,000 ราย ตั้งแต่ปี 2004 ทั้งข้อหาอุ้มฆ่า หายสาบสูญอย่างไร้ร่องรอย การสร้างความเจ็บปวดทั้งร่างกายและจิตใจ รวมทั้งถูกกล่าวหาว่าเป็นผู้ต้องสงสัยในคดีอาชญากรรม

นอกจากนี้ ยังมีรายงานเพิ่มเติมจากองค์การฮิวแมน ไรต์ วอตช์ ในสหรัฐ ที่ระบุว่า กรณีนี้เป็นความล้มเหลวของรัฐบาลนายกรัฐมนตรี ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ที่ไม่สามารถอธิบายปัญหาการละเมิดสิทธิครั้งใหญ่จากการผลักดัน พ.ร.บ.นิรโทษกรรม เพื่อช่วยให้อดีตนายกรัฐมนตรีและพี่ชายของตนพ้นผิดในข้อหาการคอร์รัปชั่นที่สร้างกระแสต่อต้านอย่างกว้างขวาง จนเกิดเป็นชนวนจุดประกายการประท้วงที่ลากยาวมาจนถึงปัจจุบัน

อย่างไรก็ตาม สุนัย ผาสุก นักวิจัยอาวุโสจากองค์กรฮิวแมน ไรต์ วอตช์ ประจำประเทศไทย กล่าวเสริมในประเด็นนี้ว่า ประเทศไทยจำเป็นต้องกวดขันในเรื่องนี้ เนื่องจากปัจจุบันไทยเป็นหนึ่งในสมาชิกของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติแล้ว

อย่างไรก็ดี สุนัย ให้ความเห็นส่วนตัวว่า ประเทศไทยยังไม่เหมาะสมที่จะเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งขององค์กรยูเอ็นเอชอาร์ซี ถ้ายังมีเหตุการณ์ละเมิดกฎหมาย รวมถึงการยกเว้นโทษให้แก่ผู้กระทำผิดแทนที่จะดำเนินการตามกระบวนการยุติธรรม แถมยังให้คำแนะนำเพิ่มเติมด้วยว่า รัฐบาลไทยจำเป็นต้องยึดมั่นในมาตรฐานสิทธิมนุษยชนอย่างตรงไปตรงมาตามข้อตกลงในระดับนานาชาติและองค์การสหประชาชาติ

นอกจากนี้ แซม ซาริฟี ผู้อำนวยการภาคพื้นเอเชียแปซิฟิกของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ได้ยกตัวอย่างคดีของทนายสมชาย นีละไพจิตร ที่หายไปอย่างสาบสูญ ว่าเป็นสัญลักษณ์สำคัญของปัญหาสิทธิมนุษยชนที่ไม่ใช่ปัญหาเฉพาะในประเทศไทยหรือภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แต่เป็นปัญหาสำคัญระดับโลก

อย่างไรก็ตาม แม้ไทยจะมีข้อตกลงกับองค์การสหประชาชาติในการต่อสู้กับปัญหาคนสาบสูญ แต่ก็ยังไม่ลงนามในสนธิสัญญาดังกล่าว ทั้งนี้ผู้อำนวยการภาคพื้นเอเชียแปซิฟิกของยูเอ็นเอชอาร์ซีกล่าวสรุปว่า ก่อนที่จะลงนามในสนธิสัญญานี้ ไทยต้องมีความชัดเจนในทางปฏิบัติในการพิทักษ์สิทธิมนุษยชนในประเทศ