เสียเวลาหรือซื้อเวลา

หลังจากได้พยายามกู้เงินจากธนาคารออมสินมาให้ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) จ่ายให้ชาวนาที่กำลังเรียกร้องให้รัฐบาลชำระเงินค่าข้าวที่ค้างชำระอยู่ตั้งแต่เดือน ต.ค.ปีที่แล้วไม่สำเร็จ เพราะถูกต่อต้านจากผู้ฝากเงิน สหภาพแรงงาน และพนักงานของธนาคารออมสินอย่างหนัก

วันนี้มีข่าวว่ารัฐบาลจะให้ ธ.ก.ส. ออกพันธบัตรออมทรัพย์ขายให้กับประชาชนทั่วไป โดยมีรัฐบาลเป็นผู้ค้ำประกัน

อ่านข่าวแล้วก็งงครับ ว่าจะทำได้อย่างไร ในเมื่อยังมีข้อสงสัยว่ารัฐบาลรักษาการสามารถที่จะกู้ยืมเงิน หรือก่อภาระทางการเงินที่มีผลผูกพันไปถึงรัฐบาลใหม่ได้หรือไม่

ที่ผ่านมารัฐบาลไม่กล้าค้ำประกันหนี้ หรือความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้นจากการรับจำนำข้าวราคาแพง และขายออกไปได้บ้าง ไม่ได้บ้าง ในราคาถูก ให้ ธ.ก.ส. ซึ่งรับจำนำข้าวแทนรัฐบาล เพราะเกรงว่าจะขัดรัฐธรรมนูญ จึงพยายามบีบให้ ธ.ก.ส. ใช้เงินสภาพคล่องของธนาคารเองจ่ายค่ารับจำนำข้าว หรือให้กู้เงินจากออมสินมาจ่าย โดยที่รัฐบาลไม่ค้ำประกันให้

ธ.ก.ส. ไม่กล้ารับความเสียหายที่จะเกิดขึ้นแทนรัฐบาล เพราะโครงการรับจำนำข้าวราคาสูงกว่าราคาตลาด เป็นโครงการของรัฐบาล ไม่ใช่โครงการของ ธ.ก.ส. จึงไม่ยอมจ่ายเงินให้ชาวนา ถ้ารัฐบาลไม่ค้ำประกันอย่างที่เคยทำก่อนหน้านี้

ที่ผ่านมารัฐบาลเคยพยายามขอกู้เงินจากสถาบันการเงิน เพื่อหาเงินมาให้ ธ.ก.ส. นำไปจ่ายค่าข้าวให้ชาวนา แต่ไม่สำเร็จ เพราะสถาบันการเงินกลัวว่าเมื่อปล่อยเงินกู้ไปแล้วจะไม่ได้รับชำระหนี้คืน เพราะเป็นการปล่อยเงินกู้ให้รัฐบาลที่ไม่มีอำนาจกู้เงิน เนื่องจากเป็นการขอกู้ที่ขัดรัฐธรรมนูญ

หมุนไปหมุนมารัฐบาลจึงคิดที่จะออกพันธบัตรออมทรัพย์ขายให้ประชาชนทั่วไป อ้างว่าประชาชนอยากช่วยชาวนา ซึ่งจริงๆ แล้วพอเชื่อได้ว่า ถ้าจะขายให้สถาบันหรือนักลงทุนรายใหญ่จะขายยาก เพราะจะเจออุปสรรคเดียวกับการขอกู้จากสถาบันการเงิน

ความจริงการให้ ธ.ก.ส. ออกพันธบัตรขายแล้วรัฐบาลค้ำประกันให้ ก็ไม่ต่างกับการให้ ธ.ก.ส. ใช้เงินของตนเองจ่ายชาวนา หรือให้ ธ.ก.ส. กู้เงินสถาบันการเงินอื่นมาจ่ายชาวนา โดยรัฐบาลเป็นผู้ค้ำประกัน ในเมื่อทุกกรณีมาจบลงตรงที่รัฐบาลต้องเข้ามารับภาระหนี้เหมือนกัน

และการรับภาระหนี้ในขณะที่ยังเป็นรัฐบาลรักษาการนั้น อาจขัดรัฐธรรมนูญ

ในเมื่อรัฐบาลพยายามขอกู้เงินจากสถาบันการเงินแต่ไม่สำเร็จ เพราะสถาบันการเงินเกรงว่าจะขัดรัฐธรรมนูญ

แล้วภาระการค้ำประกันพันธบัตรเงินกู้ออมทรัพย์ของ ธ.ก.ส. ที่ว่าจะให้ออกนี้ มีอะไรแตกต่างจากการเข้าไปรับภาระชดเชยความเสียหายให้ ธ.ก.ส. ด้วยวิธีอื่นที่ได้พยายามทำมาแล้ว

ที่ต่างกันคือวิธีการก่อหนี้เพื่อระดมทุนเท่านั้น

หรือที่อยากระดมทุนวิธีนี้ขายให้ประชาชนทั่วไป รายเล็กรายน้อย เพราะคนเหล่านี้ไม่ทราบ หรือไม่สนใจว่าพันธบัตรที่ซื้อออกมาโดยขัดต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่

สมมติว่าเมื่อออกพันธบัตรออมทรัพย์แล้ว ประชาชนจำนวนมากแห่เข้าไปซื้อ เพราะจะได้รับดอกเบี้ยสูงกว่าเอาเงินไปฝากธนาคาร หรือซื้อพันธบัตรประเภทอื่น ทั้งยังมีรัฐบาลเป็นผู้ค้ำประกันให้อุ่นใจอีกด้วย

แต่ต่อมาภายหลังมีการตีความว่าการออกพันธบัตรครั้งนี้ขัดรัฐธรรมนูญ

อะไรจะเกิดขึ้นกับตลาดการเงิน ตลาดตราสารหนี้ ธ.ก.ส. ถ้าประชาชนตื่นตระหนกพยายามไถ่ถอนหรือขายพันธบัตรที่ถือไว้ทิ้งก่อนกำหนด

ใครจะรับผิดชอบความเสียหายของประชาชนผู้ถือพันธบัตร ถ้าขายแล้วราคาพันธบัตรถูกหักส่วนลด

ใครคิดออกพันธบัตรออมทรัพย์เพื่อระดมทุนมาจ่ายค่าข้าว ขอให้คิดให้รอบคอบด้วย อย่ามัวแต่ห่วงเรื่องการจัดอันดับความน่าเชื่อถือของตราสารที่จะออกมาขาย อัตราดอกเบี้ยที่จะจ่าย ระยะเวลาที่จะไถ่ถอนเท่านั้น

อย่าเผลอคิดว่าประเทศไทยเป็นบริษัทเป็นอันขาด