รำบำบัดโรค

รำ “แกลมอ” เป็นภาษากุย “แกล” แปลว่า “เล่น” ส่วน มอ เป็นคำเฉพาะซึ่งแกลมอหมายถึง “การเล่นมอ” ซึ่งพี่น้องชาวกุย บ้านตรึม หมู่ 1 ต.ตรึม อ.ศีขรภูมิ จ.สุรินทร์ ยึดปฏิบัติมายาวนานนับ 100 ปี หรือตั้งแต่บรรพบุรุษสู่ชั่วลูกหลานเหลนโหลน เพราะมีความเชื่อว่าสามารถได้รักษาสารพัดโรค หรือการรำบวงสรวงสิ่งศักดิ์สิทธิ์

เพื่อขอพรให้คนในครอบครัว ให้ชาวบ้านอยู่เย็นเป็นสุข ไม่มีโรคภัยเบียดเบียน และให้ประกอบอาชีพรุ่งเรือง หากใครไม่เชื่อไม่ทำตามก็จะเกิดโรคภัยมาเบียดเบียน หรือประกอบอาชีพไม่รุ่งเรือง

เครื่องเซ่นไหว้ พิธีกรรม ก็มีข้าวต้มมัด ขนม กล้วย และใบตองกล้วย ที่เย็บเป็นขันห้าใส่ลงไปในขันพร้อมขนม ข้าวต้มมัด และกล้วย เพื่อขอขมาผีบรรพบุรุษผีปู่ย่า ตายายให้ลูกหลานอยู่เย็นเป็นสุขไม่เจ็บป่วย

ถ้าบ้านไหนบนบานศาลประจำหมู่บ้านไว้แล้ว ไม่มาทำพิธีแก้บนในพิธีแกลมอ ดังกล่าว ลูกหลานก็จะมีอันเป็นไปโดยไม่ทราบสาเหตุ รักษาไม่หายก็ต้องมารำแกลมอแก้บนแล้วก็หายไปเอง นับเป็นความเชื่อที่ชาวบ้านยึดถือกันมาเป็นเวลานับ 100 ปี

สุวรรณ บุตรงาม ผู้ใหญ่บ้านตรึม หมู่ 1 ต.ตรึม อ.ศีขรภูมิ ก็เชื่อว่าพิธีการดังกล่าวเป็นพิธีกรรมที่ชาวบ้านให้ความเชื่อเป็นอย่างมาก เพราะได้ทำพิธีรำแกลมอติดต่อกันมาตั้งแต่รุ่นปู่ย่าตายายมาถึงปัจจุบัน เป็นการรำเพื่อรักษาโรค หรือเซ่นไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่นับถือ เพื่อให้หายเจ็บป่วย และให้มีความเจริญในการประกอบอาชีพ

เช่นเดียวกับ วิรัช แต้มทอง นายกองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ตรึม ก็เชื่อว่าพิธีรำแกลมอเป็นพิธีกรรมการบำบัดโรคทางด้านดนตรี ที่ยึดปฏิบัติมาตั้งแต่รุ่นปู่รุ่นย่าสืบสานต่อชั่วรุ่นลูกรุ่นหลาน ซึ่งภูมิปัญญาท้องถิ่น ความเชื่อ พิธีกรรม การรำแกลมอ ที่สืบเชื้อสายมาจากขอม

รำแกลมอหนึ่งในความเชื่อของชาวกุยสุรินทร์ ที่สืบเนื่องมาจากความเชื่อว่า ชาวกุยทุกคนจะมีดวงวิญญาณของบรรพบุรุษคอยปกป้องคุ้มครอง ปกปักรักษาอยู่ตลอดเวลา และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ เพื่อเป็นการเสริมสร้างกำลังใจ ตลอดถึงการรักษาผู้ป่วยไข้เช่นเดียวกับการ “โจลมะม๊วด” ของชาวเขมร หรือ “โส้ทั่งบั้ง” ของชาวไทโส้ อ.กุสุมาลย์ จ.สกลนคร