ตรวจสอบได้

ปฏิบัติการหาเงินกู้จากระบบสถาบันการเงินมาจ่ายหนี้ชาวนาในโครงการรับจำนำข้าวของรัฐบาลรักษาการ น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร กำลังถูกท้าทายต่อหลักธรรมาภิบาลภาครัฐอย่างหนัก

เนื่องจากเทคนิคและวิธีการดำเนินการที่รัฐบาลกำลังกระทำด้วยการกดดันให้ธนาคารเฉพาะกิจของรัฐปล่อยกู้กันผ่านตลาดอินเตอร์แบงก์ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายในการหาเงินมาจ่ายหนี้ชาวนาร่วม 2 ล้านราย วงเงินกว่า 1.3 แสนล้านบาทนั้น สุ่มเสี่ยงที่จะขัดกับกฎหมาย ขัดต่อคำแถลงต่อรัฐสภาว่าจะบริหารจัดการประเทศที่ดี

คำประกาศของรัฐบาลต่อสภานั้น ให้สัญญาว่าจะต้องคำนึงถึงหลักการบริหารจัดการภาครัฐที่มีประสิทธิภาพ คุ้มค่า โปร่งใส การมีส่วนร่วม สามารถตรวจสอบได้ และปฏิบัติตามกรอบกฎหมาย

ทว่า แนวทางที่รัฐบาลรักษาการกำลังกระทำในขณะนี้ กลับขัดกับหลักการบริหารจัดการประเทศที่ดีในหลายมิติ เพียงเพื่อจะได้นำเงินไปจ่ายหนี้ชาวนา โดยมิสนใจผลลัพธ์และภาระที่จะตามมาในอนาคต

การบีบให้ธนาคารออมสินปล่อยกู้เงินในตลาดอินเตอร์แบงก์ เพื่อเสริมสภาพคล่องระยะสั้นแก่ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) แต่กลับมีการเปิดวงเงินให้แก่กันยาวนานถึง 30 วัน ก็เป็นเรื่องพิลึกพิสดารในตลาดการเงิน

การที่ ธ.ก.ส.ซึ่งมีสภาพคล่องปกติเหลืออยู่ร่วม 8 หมื่นล้านบาท ถึง 1.8 แสนล้านบาท แต่ยอมกู้เงินอินเตอร์แบงก์มากองไว้เพื่อนำไปจ่ายเงินรับจำนำข้าวแก่ชาวนา ก็เป็นความไม่โปร่งใสในการกระทำของภาครัฐที่ต้องการคำอรรถาธิบายจากรัฐบาล

คำถามคือ เงินกู้อินเตอร์แบงก์รอบนี้เป็นเงินกู้ประเภทใดในกรอบการใช้เงินโครงการรับจำนำข้าวตามมติคณะรัฐมนตรี

ผู้บริหาร ธ.ก.ส.ยืนยันว่า เงินก้อนนี้กระทรวงการคลังได้จัดหาโดยค้ำประกันเป็นการนำเงินจากธนาคารหลายแห่งร่วมกันปล่อยกู้ เพื่อนำมาให้ ธ.ก.ส.จ่ายเงินจำนำข้าวให้กับเกษตรกร

ขณะที่ผู้อำนวยการธนาคารออมสิน ยืนยันว่าธนาคารไม่ได้ปล่อยเงินกู้ให้แก่โครงการรับจำนำข้าว แต่มีการปล่อยกู้ระยะสั้นในอินเตอร์แบงก์ และกระทรวงการคลังไม่ได้ค้ำประกันเงินกู้แต่อย่างใด

การเลี่ยงการค้ำประกันเงินกู้ด้วยเทคนิคแบบนี้ เพราะรัฐบาลกลัวว่าอาจขัดกับรัฐธรรมนูญมาตรา 181 (3) ที่อาจมีผลผูกพันกับรัฐบาลต่อไป จึงปรับมาเป็นการปล่อยกู้ในอินเตอร์แบงก์เพื่อพลิกแพลงการกู้เงิน แต่จะมีความสุ่มเสี่ยงต่อภาระที่เกิดขึ้นว่าใครจะรับผิดชอบความกันในอนาคต

เรื่องแบบนี้รัฐบาล ผู้บริหารธนาคารเฉพาะกิจของรัฐจะต้องตระหนักและต้องอธิบายต่อประชาชน