พื้นที่สีเขียวสร้างได้

เรื่องของสิ่งแวดล้อมเป็นเรื่องของส่วนรวม ทุกคนล้วนมีส่วนทำให้สิ่งแวดล้อมดีขึ้นหรือแย่ลงทั้งนั้น จะมากหรือน้อยเท่านั้น

โลกร้อน สิ่งแวดล้อมกำลังเกิดปัญหา สภาพอากาศแปรปรวน เป็นสัญญาณที่ทำให้ทุกคนต้องหันกลับมามองและร่วมด้วยช่วยกันแก้ปัญหา

มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นสถานศึกษาที่มีแผนแม่บทในการจัดการสภาพแวดล้อมภายในมหาวิทยาลัยมาตั้งแต่ปี 2551 เพื่อให้มหาวิทยาลัยเป็น “มหาวิทยาลัยเมืองในฝัน” ให้มีสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้

จนล่าสุดได้รับรางวัล มหาวิทยาลัยที่ได้รับรางวัลสถาบันการศึกษาสีเขียวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมที่สุดในโลกเป็นอันดับที่ 31 ของโลก จากมหาวิทยาลัยกว่า 301 แห่งจากทั่วโลกที่เข้าร่วม อีกทั้งเป็นอันดับที่ 4 ของสถาบันการศึกษาในทวีปเอเชีย และถือเป็นอันดับที่ 1 ของประเทศไทย จากการสำรวจของ UI Green Metric World University Ranking 2013 ที่จัดทำโดย University of Indonesia หรือ UI มหาวิทยาลัยในประเทศอินโดนีเซีย

ศ.พญ.สุวรรณา เรืองกาญจนเศรษฐ์ รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหิดล เล่าถึงรางวัลที่ได้รับว่า ทางมหาวิทยาลัยมหิดลเข้าร่วมมาตั้งแต่ปี 2555 แล้ว ซึ่งในปีนั้นได้รับการจัดอันดับให้เป็นมหาวิทยาลัยสีเขียวในอันดับที่ 36 ของโลก อันดับที่ 11 ของเอเชีย และอันดับ 1 ของประเทศไทย

ซึ่งรางวัลดังกล่าวทาง UI เชิญชวนให้มหาวิทยาลัยจากทั่วโลกเข้าร่วม โดยมีการประเมินใน 6 ด้าน คือ สถานที่ตั้งและระบบสาธารณูปโภค การจัดการพลังงานและการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ การจัดการขยะ การใช้น้ำ การจัดการระบบขนส่งและการศึกษา

ซึ่งการดำเนินงานของทางมหาวิทยาลัยทั้งหมดจะอยู่ภายใต้มาสเตอร์แพลนของมหาวิทยาลัยที่เราดำเนินการมาอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2551 โดยพื้นที่ของมหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา มีพื้นที่กว่าพันไร่ โดยจะรักษาพื้นที่สีเขียวไว้ให้ได้ร้อยละ 70 ของพื้นที่

รวมทั้งมีการจัดการเรื่องระบบการขนส่งให้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมโดยการเปลี่ยนถนนให้เป็นทางจักรยาน คือ ถนนจากเดิมมี 6 เลน ไป โดยมีเกาะกลางถนนกั้นกลางระหว่างไปและกลับ โดยการนำถนนฝั่งหนึ่งมาทำเป็นทางคนเดินและทางจักรยาน เหลือถนนเพียง 3 เลน ให้รถวิ่งสวนกันไปมาได้เท่านั้น และส่งเสริมให้นักศึกษาและบุคลากรใช้จักรยานในการเดินทางในมหาวิทยาลัย เพื่อลดการใช้จักรยานยนต์และรถยนต์ภายในมหาวิทยาลัย

“การปรับถนนให้กลายเป็นทางจักรยานและเป็นถนนคนเดินนั้น ผลการตอบรับจากทั้งนักศึกษาและบุคลากรในมหิดลเป็นไปด้วยดี มีการใช้จักรยานเพิ่มมากขึ้น เพราะมีทางสำหรับขี่จักรยานโดยเฉพาะ โดยไม่ต้องเสี่ยงว่าจะเกิดอันตรายหากขับขี่ร่วมกับรถยนต์ ซึ่งตอนนี้ในมหาวิทยาลัยมีจักรยานประมาณ 3,000 คัน” รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหิดล บอก

นอกจากนี้ ยังมีการจัดการในส่วนของอาคารเรียนและอาคารปฏิบัติงานต่างๆ เพื่อให้ประหยัดพลังงาน โดยการจำกัดความสูงของอาคารสร้างใหม่เพื่อลดความแออัดของหมวดหมู่อาคารภายในมหาวิทยาลัย เปิดเป็นพื้นที่โล่งเพื่อให้มีอากาศถ่ายเท และปรับเป็นอาคารสีเขียว โดยเน้นการใช้แสงธรรมชาติ ปรับเปลี่ยนการใช้อุปกรณ์ต่างๆ เพื่อให้ลดการใช้พลังงานมากที่สุด

ส่วนอาคารเก่านั้น ศ.พญ.สุวรรณา บอกว่า จะใช้การเปลี่ยนอุปกรณ์ อาทิ เปลี่ยนจากหลอดไฟธรรมดามาเป็นหลอดแอลอีดี เนื่องจากสามารถลดการใช้พลังงานลงได้ถึง 40% ส่วนเครื่องปรับอากาศนั้นก็เปลี่ยนมาใช้เครื่องปรับอากาศที่มีฉลากเบอร์ 5 โดยจะล้างหน้ากากแอร์ทุกๆ 12 สัปดาห์ และมีการซ่อมบำรุงรักษาทุก 6 เดือน

“บางอาคาร หากสามารถปรับเปลี่ยนไปก็จะใช้พลังงานไฟฟ้าจากธรรมชาติทดแทน เช่น ใช้โซลาร์เซลล์เพื่อใช้พลังงานแสงอาทิตย์ทดแทน หรือบางอาคารก็ใช้กังหันลมเพื่อนำพลังงานลมมาใช้ผลิตไฟฟ้า ใช้ภายในอาคาร ซึ่งก็ทำได้เป็นบางอาคารที่เอื้ออำนวยเท่านั้น” ศ.พญ.สุวรรณา เล่า

นอกจากจะจัดการเรื่องสิ่งปลูกสร้างแล้ว ทางมหิดลได้มีการจัดการเรื่อง ขยะ โดยการก่อตั้ง ธนาคารขยะ เพื่อสร้างจิตสำนึกในความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม รวมไปถึงวินัยในการแยกและทิ้งขยะ และสร้างการมีส่วนร่วมให้กับนักศึกษาและบุคลากรของมหาวิทยาลัย

โดยธนาคารขยะจะเปิดให้นักศึกษา เจ้าหน้าที่ อาจารย์ รวมถึงประชาชนรอบมหาวิทยาลัยสามารถเปิดบัญชีธนาคารเพื่อนำขยะมาขายให้กับโครงการได้ โดยทางธนาคารรีไซเคิลจะออกเป็นสมุดฝากขยะรีไซเคิลให้ เมื่อนำขยะมาฝากขายแล้วทางธนาคารก็จะอัพเดทจำนวนเงินที่ขายได้ให้ทราบ ซึ่งถือเป็นการสร้างรายได้ของสมาชิกและยังช่วยให้ปริมาณขยะภายในมหาวิทยาลัยลดลงเป็นจำนวนมาก