สงครามกลางเมืองสหรัฐอเมริกา(ตอนจบ)

สัปดาห์ที่แล้ว ผมได้นำเสนอปูมหลังของสงครามกลางเมืองสหรัฐแล้ว สัปดาห์นี้ขอต่อเรื่องความเสียหายจากสงครามในครั้งนั้นครับ

ผลของสงครามปรากฏว่าฝ่ายเหนือที่นำโดยประธานาธิบดี ลินคอร์น และนายพลแกรนท์ ผู้บัญชาการการรบ เป็นฝ่ายชนะ ขณะที่ฝ่ายใต้ของประธานาธิบดี เจฟเฟอร์สัน เดวิส ที่มีนายพลลี เป็นผู้บัญชาการการรบ ต้องพ่ายแพ้ไป

ความเสียหายจากสงครามที่กินเวลานานกว่า 4 ปี ได้แก่ กองกำลังของทั้งสองฝ่ายเสียชีวิตกว่า 6 แสนคน มีผู้บาดเจ็บราว 4 แสนคน โครงสร้างสาธารณูปโภคพื้นฐานของรัฐทางตอนใต้เสียหายเกือบทั้งหมด และความเป็นรัฐสมาพันธ์ที่แยกตัวออกจากรัฐฝ่ายเหนือสิ้นสุดลง

ผลพวงหลังจากการสิ้นสุดสงคราม ได้แก่ 1) ยกเลิกการค้าและมีทาสในสหรัฐ 2) บูรณภาพทางเขตแดนของสหรัฐชัดเจนขึ้น 3) สหรัฐต้องสูญเสียประธานาธิบดี ลินคอร์น ผู้นำที่ดีที่สุดคนหนึ่งของโลกจากการลอบสังหาร และที่สำคัญที่สุด 4) การฟื้นฟูหรือการปฏิรูปประเทศอย่างจริงจังเป็นระบบจนสหรัฐกลายมาเป็นชาติมหาอำนาจที่ทรงอิทธิพลมากที่สุดในโลกในเวลานี้

นอกจากกองกำลังติดอาวุธแล้ว ยุทธศาสตร์ชิ้นโบแดงที่ฝ่ายเหนือใช้ คือ การปิดล้อมทางทะเล (Naval Blockade) ซึ่งทำให้รัฐฝ่ายใต้ขาดเสบียงอาหารและไม่อาจลำเลียงสินค้าเข้ามาช่วยได้จนถึงกับต้องยอมแพ้ในที่สุด

บทเรียนจากสงครามกลางเมืองสหรัฐต่อประเทศไทย มีดังนี้ 1) การแบ่งฝ่ายภายในประเทศอาจนำมาซึ่งความขัดแย้งรุนแรงจนถึงขั้นระดมกำลังเข้าทำสงครามต่อกันได้ 2) ตราบใดที่ประชาชนในประเทศมีความขัดแย้งและมีแรงหนุนจากทั้งสองฝ่าย โอกาสที่จะมีการปลุกระดมเพื่อใช้อาวุธและความรุนแรงก็อยู่ในระดับสูง 3) จากประวัติศาสตร์การเมืองโลก ไม่มีการเปลี่ยนแปลงหรือปฏิรูปแบบเบ็ดเสร็จใดๆ ที่ไม่มีการสูญเสียชีวิตและทรัพย์สินขึ้นอยู่กับว่าจะมากน้อยแค่ไหน 4) ปัญหาใหญ่ที่นำไปสู่การทำสงครามก็คือ ต่างฝ่ายต่างคิดว่ากองกำลังและพลังของฝ่ายตนเองมีเหนืออีกฝ่าย จึงตัดสินใจใช้กำลังทางทหารเข้าแก้ไขปัญหาโดยไม่สนใจความเสียหายในวงกว้าง 5) การขาดทักษะและความรู้ด้านการเจรจาต่อรองของทั้งสองฝ่าย อีกทั้งต่างฝ่ายต่างยึดมั่นถือมั่นในจุดยืนของตนเองเป็นสำคัญ และสิ่งที่สำคัญที่สุด 6) หลังสงคราม สหรัฐใช้เวลาฟื้นฟูประเทศนานร่วม 100 ปี กว่าจะเป็นประเทศผู้ทรงอิทธิพลอันดับ 1 ของโลก

คำถามคือ ถ้าประเทศไทยเกิดสงครามกลางเมืองจะต้องใช้เวลาในการฟื้นฟูกี่ร้อยปีจึงจะเข้าที่เหมือนเดิม...