มังกรกับม้า

งานตรุษจีนที่ถนนเยาวราชปีนี้ใครจะไปเที่ยวเชิญครับ วันนี้ (1 ก.พ) เป็นวันสุดท้ายแล้ว

พูดถึงถนนเยาวราชได้รับการเรียกขาน “ถนนมังกร” โดยจุดเริ่มต้นของหัวมังกรจะอยู่ที่ซุ้มประตูเฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษา บริเวณวงเวียนโอเดียน ท้องมังกรอยู่ที่บริเวณตลาดเก่าเยาวราช และสิ้นสุดปลายหางมังกรที่บริเวณปลายสุดของถนน

สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 ใช้เวลาในการตัดถนนนานถึง 8-9 ปี เพื่อให้เยาวราชกลายเป็นสถานที่ส่งเสริมการค้าการขาย เดิมทีชื่อ “ถนนยุพราช” แต่ได้พระราชทานนามใหม่ว่า “ถนนเยาวราช”

เป็นแหล่งชุมชนชาวจีนและชาวไทยเชื้อสายจีนเป็นจำนวนมาก จัดเป็นย่านธุรกิจการค้า การเงิน การธนาคาร ร้านทอง ภัตตาคาร ร้านอาหาร

รวมทั้งแหล่งท่องเที่ยวสำคัญแห่งหนึ่งของกรุงเทพมหานคร โดยได้รับการขนานนามจากนักท่องเที่ยวต่างชาติว่าเป็น “ไชน่าทาวน์แห่งกรุงเทพมหานคร”

ที่ได้รับการเรียกขานว่า “ถนนมังกร” นั้น ก็มาจากคติความเชื่อของชาวจีนที่ว่า มังกรเป็นสัตว์เทพเจ้าแห่งความเป็นมงคล ยิ่งใหญ่ และความอุดมสมบูรณ์ คนจีนเชื่อว่ามังกรเป็นสัตว์ที่ใหญ่ที่สุดใน 12 นักษัตร

โดยคนจีนทุกคนอยากให้ลูกของตนเกิดในปีมังกรที่สุด และมักจะทำทุกวิถีเพื่อให้ลูกได้เกิดในปีมังกร โดยเฉพาะ “ลูกชาย” จะได้เป็นมังกร

ส่วนสัตว์ที่ใหญ่รองลงมาจากมังกรคนไทยอาจยังไม่รู้ แต่ชาวจีนโดยมากย่อมจะรู้ดี และในคติความเชื่อของคนจีนสัตว์ที่ใหญ่รองมังกรก็ได้แก่ ม้า โดย อาจารย์วิโรจน์ ตั้งวาณิชย์ ผู้เชี่ยวชาญในภาษาและวัฒนธรรมจีน ให้ความเห็น

และปีนี้ปีม้า หรือมะเมีย อาจารย์วิโรจน์ ก็บอกว่า จะเป็นปีที่แรงและเร็ว เพราะโดยธรรมชาติของม้าจะพุ่งตัวแรง วิ่งเร็ว และอึดมาก จึงจะเป็นปีที่มีการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ให้จับตาให้ดี

อาจารย์ผู้เชี่ยวชาญเรื่องจีน บรรยายสรรพคุณสมบัติของม้าไว้ต่างๆ นานา ว่า คนเรามักจะเข้าใจว่าอูฐเท่านั้นเป็นสัตว์ที่ข้ามทะเลทรายได้ จริงแล้วไม่ใช่เลย กองคาราวานที่ข้ามทะเลทรายเยอะมากที่สุดเป็นกองคาราวานม้า

อย่างพระถังซัมจั๋งเดินทางจากซีอานไปชมพูทวีปเพื่ออัญเชิญพระไตรปิฎก ถึงแม่น้ำสินธุ คงคา ราชคฤห์ กระทั่งนาลันทานั้น อย่าลืมว่าม้าพาไป ม้าข้ามทะเลทรายได้

ในเรื่องไซอิ๋ว ซึ่งจะมีพระถัง เห้งเจีย ตือโป๊ยก่าย ซัวเจ๋ง และม้าขาว ซึ่งม้าขาวนี้พระถังขี่ตลอดทาง เดิมทีม้านี้เป็นมังกรขาวที่อยู่บนฟ้า แต่ทำผิดอาญาสวรรค์

ต่อมาเจ้าแม่กวนอิมมาไถ่โทษให้ โดยใช้การปรับโทษ คือ ให้ลดภพภูมิลงมา จากเดิมที่อยู่สวรรค์นั้นเป็นมังกร แต่พอลดภูมิลงมาอยู่บนดินก็กลายเป็นม้า

เพราะฉะนั้น ม้ากับมังกรจึงเป็นคู่อะไรที่เหมือนกัน คนฮ่องกงเวลาอวยพรปีใหม่ ก็จะขอให้มี “ขวัญกำลังใจโชคลาภดั่งมังกรผงาดม้าทะยาน”

และม้าที่เลอเลิศนั้นต้องม้าเลือดอาหรับ ซึ่งในอดีตม้าเลือดอาหรับ 1 ตัว สามารถแลกกับทาสผู้ชายได้มากถึง 6 คน นี่คือม้า และนี่คือสิ่งที่สามารถอธิบายได้ในอารยธรรมของมนุษย์

นอกจากม้าเป็นสัตว์ที่ฟ้าสร้างมาคู่บุญกับมนุษย์ ยังเป็นสัตว์ที่คู่กับพระราชอำนาจของพระมหากษัตริย์ด้วย

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ของเราก็อยู่บนม้าทรง สมเด็จพระราชินีนาถอลิซาเบธที่ 2 ทรงพระราชรถเทียมม้า

ดังนั้น ม้าจึงเป็นสัตว์ที่ประกาศพระราชอำนาจ และเป็นสัตว์ที่อยู่กับเศรษฐกิจ พัฒนาทางด้านการค้าการขาย ที่ไม่ใช่แบบหมูที่เลี้ยงแล้วฆ่าตายเป็นอาหาร

มีคำกล่าวคำหนึ่งของคนจีนที่ว่า “ทางถึงทรัพย์ถึง” กล่าวคือ มีทางไปถึงที่ไหน ธุรกิจก็ไปถึงที่นั่น ซึ่งอาจารย์วิโรจน์ได้พูดถึงชาจากคุนหมิงที่ไปขายที่ลาซาของทิเบต

คุนหมิงเป็นเมืองที่ปลูกชาเยอะ แล้วเอาขึ้นไปขายที่ทิเบตโดยใช้ม้าขน โดยจะมีเส้นทางจากคุนหมิงขึ้นไปที่ลี่เจียง ต่อจากลี่เจียงขึ้นไปลาซา ซึ่งเส้นทางนี้เป็นทางดึกดำบรรพ์ของม้าและช้าง

อาจารย์วิโรจน์ จึงบอกว่า เพราะฉะนั้นจึงต้องมี 2 ล้านล้าน ถ้าไม่สร้างตอนนี้ ยังไงสักวันหนึ่งก็ต้องสร้าง และเมื่อถึงวันนั้นอาจจะ 10 ล้านล้าน

“ตอนนี้สิงคโปร์สร้างทางรถไฟความเร็วสูงไปมาเลเซียแล้ว ลาวกำลังจะสร้างไปยังเมืองดานัง ประเทศเวียดนาม เซ็นสัญญากับเวียดนามแล้ว” อาจารย์วิโรจน์ เล่าให้ฟัง

อาจารย์วิโรจน์ แถมท้ายว่า ปีนี้ปีม้าและม้าเป็นนักษัตรแรกที่เข้ามาทางทิศตะวันตก ม้าที่ดีที่สุดคือม้าอาหรับ ซึ่งประเทศอาหรับนั้นอยู่ทางตะวันตกของจีน ของไทยด้วย

“ในการค้าขายเงินจีนที่ได้มาเยอะก็ได้จากกลุ่มยูโร กลุ่มอเมริกา ซึ่งอยู่ทิศตะวันตกของจีน ดังนั้น จีนจึงต้องไปทางทิศตะวันตกไปเอาการค้า เอาเทคโนโลยี เอาโนฮาว เอาเงินทุนมา”