รัฐบาลไร้เครดิต

ปรากฏการณ์ที่กระทรวงการคลังสั่งล้มเลิกการเปิดประมูลเงินกู้ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) เพื่อนำไปจ่ายในโครงการรับจำนำข้าวที่ค้างจ่ายเกษตรกรกู้ก้อนแรก 2 หมื่นล้านบาท จากวงเงินทั้งหมด 1.3 แสนล้านบาท แต่ปรากฏว่าไม่มีสถาบันการเงินรายใดกล้าที่จะปล่อยกู้ ทั้งๆ ที่กระทรวงการคลังได้ค้ำประกันทั้งเงินต้นและดอกเบี้ย สะท้อนความผิดปกติอย่างรุนแรง

ประการแรก เป็นสิ่งสะท้อนถึงความผิดปกติในแง่ของเครดิตความน่าเชื่อถือของกระทรวงการคลังและรัฐบาลว่า อยู่ในสภาวะของความไร้เครดิต ไร้ความน่าเชื่อถือในตลาดการเงินจนไม่มีใครกล้าปล่อยกู้ ทั้งๆ ที่วงเงินกู้น้อยนิดแค่ 2 หมื่นล้านบาทเท่านั้น

ประการที่สอง เป็นการสะท้อนว่าสถาบันการเงินที่เป็นผู้รับฝากเงินจากประชาชนมาปล่อยกู้ในระบบต่างตระหนักและให้ความสำคัญต่อธรรมาภิบาลมากขึ้น

บรรดาคณะกรรมการและผู้บริหารของแทบทุกธนาคารต่างวิตกกังวลในเรื่องของการทุจริตคอร์รัปชั่นที่เกิดขึ้นในกระบวนการรับจำนำข้าวของรัฐบาลที่จวบจนปัจจุบันยังไม่มีการแก้ไขปรับปรุง ทั้งๆ ที่มีการท้วงติงจากหลายฝ่าย

ประการที่สาม เงื่อนไขทางข้อกฎหมายในการกู้เงินของรัฐบาลรักษาการก็กลายเป็นปมเงื่อนสำคัญที่ทำให้ธนาคารพาณิชย์วิตกกังวลในเรื่องของความสุ่มเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นจากการปล่อยกู้

ความจริงที่สะท้อนจาก นายบุญทักษ์ หวังเจริญ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ธนาคารทหารไทย ที่เปิดเผยถึงสาเหตุที่ธนาคารไม่ได้เข้าร่วมประมูลโครงการสินเชื่อจำนำข้าวทั้งๆ ที่ปลัดกระทรวงการคลังเป็นประธานกรรมการธนาคาร เพราะไม่สามารถประชุมหารือกับคณะกรรมการได้ทัน

ขณะเดียวกัน การปล่อยกู้ในโครงการรับจำนำข้าวถือเป็นประเด็นใหญ่ที่ต้องวิเคราะห์ถึงความเสี่ยงอย่างรอบด้าน โดยเฉพาะความซับซ้อนด้านกฎหมายและอำนาจของรัฐบาลรักษาการในการกู้เงินผูกพัน ถ้าประเมินความเสี่ยงไม่ออกก็กำหนดราคาหรือดอกเบี้ยไม่ได้

นี่คือมูลเหตุสำคัญที่ทำให้การกู้เงินรอบแรกเพื่อนำไปใช้ในโครงการรับจำนำข้าวเปลือกนาปีฤดูกาลผลิต 2556/2557 ในรอบแรกที่ดำเนินการโดยรัฐบาลล้มพังลงอย่างไม่เป็นท่า

สถานการณ์ที่เกิดขึ้น รัฐบาล ผู้บริหารกระทรวงการคลังที่มีหน้าที่ในการจัดการกู้เงิน จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องตระหนักในปัญหาของการขาดความเชื่อมั่นต่อเครดิตของรัฐบาลในตลาดการเงินในประเทศ

รัฐบาลและผู้บริหารกระทรวงการคลังต้องไม่ลืมว่าสถานะของกระทรวงการคลังนั้น เป็นเครดิตของประเทศ ถ้าประเทศไร้เครดิตจนไม่มีใครเชื่อถือทุกอย่างก็พังพาบ

การเดินหน้าปรับวิธีการขอกู้เงินใหม่เพื่อจูงใจให้สถาบันการเงินมาปล่อยกู้ที่จะเกิดขึ้นในวันจันทร์ที่ 3 ม.ค.นี้ จึงไม่ใช่การแก้ปัญหาที่ต้นเหตุที่แท้จริงและรังจะเกิดปัญหาตามมาอีกมากในระยะยาว