การเลือกตั้ง

ศาลรัฐธรรมนูญเป็นองค์กรหนึ่งตามรัฐธรรมนูญ มีอำนาจหน้าที่ตามที่กำหนด และเนื่องจากอำนาจหน้าที่ส่วนหนึ่งกระทบถึงนักการเมือง ซึ่งเป็นมนุษย์พันธุ์พิเศษที่ทำได้ทุกอย่างที่คนทั่วไปไม่ทำหรือไม่กล้าทำ ศาลจึงถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก โดยเฉพาะเมื่อคำวินิจฉัยไม่ถูกใจฝ่ายบริหารจากพรรคดูไบจะมีกระบวนการทำลายหรือดิสเครดิตศาลอย่างไม่เกรงใจโดยนักวิชาการ นักกฎหมายในคอกดูไบผสมกับการข่มขู่โดยคนเสื้อแดงบางส่วนที่รับงานด้านการใช้กำลัง

การที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ยื่นเรื่องให้ศาลวินิจฉัยประเด็นเลื่อนเลือกตั้งทั่วไปทั้งประเทศได้หรือไม่ และหากเลื่อนได้อำนาจการเลื่อนเป็นของใครเป็นการใช้สิทธิตามรัฐธรรมนูญ

เมื่อมีผู้ยื่นเรื่องศาลก็มีหน้าที่ต้องวินิจฉัยตามรัฐธรรมนูญมาตรา 214 ซึ่งบัญญัติให้ศาลเป็นผู้วินิจฉัย “ในกรณีที่มีความขัดแย้งเกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ระหว่างรัฐสภา คณะรัฐมนตรี หรือองค์กรตามรัฐธรรมนูญที่มิใช่ศาล...”

ทันทีที่ศาลรับคำร้องไว้วินิจฉัย นักวิชาการสายดูไบก็ออกมาถล่มตามหน้าที่ นำทีมโดยดอกเตอร์อังดรัว โภคิน พลกุล เจ้าประจำ โดยโต้แย้งไว้หลายประเด็น ซึ่งผมเห็นว่าเป็นการอ้างเหตุผลที่ไม่ใช่สองมาตรฐาน แต่ไม่มีมาตรฐานเลย

ในเบื้องต้นขออธิบายหลักการพื้นฐานทางกฎหมายก่อนว่า การตีความมีหลักใหญ่ 2 ประการ คือ เมื่อไม่มีกฎหมายบัญญัติไว้ จึงทำไม่ได้ และเมื่อไม่มีกฎหมายห้ามไว้ จึงทำได้

ทั้งสองหลักถ้าดูอย่างผิวเผิน ดูเหมือนจะเป็นไปตามอำเภอใจของศาล ซึ่งความเป็นจริงแล้วไม่ใช่เช่นนั้น การจะใช้หลักเกณฑ์ใดต้องสามารถอธิบายได้ และยังมีกฎเกณฑ์อื่นที่ต้องพิจารณาว่า กรณีใดจะใช้หลักเกณฑ์ใด ทั้งยังต้องอยู่ภายใต้หลักที่ว่าการตีความกฎหมาย ต้องตีความให้สามารถบังคับใช้กฎหมายได้ และต้องอยู่ภายใต้หลักนิติธรรมหรือหลักสุจริตในทางแพ่งด้วย

การอ้างว่าไม่มีกฎหมายกำหนดให้เลื่อน จึงเลื่อนไม่ได้ เป็นการตีความแบบคนไม่รับผิดชอบ คนขี้เกียจ คนที่ไม่ต้องการทำงาน หรือไม่ก็เป็นคนโง่ที่ไม่พิจารณาเหตุผลให้รอบด้าน

รัฐธรรมนูญมาตรา 108 กำหนดให้เลือกตั้งโดยเร็ว แต่ก็มิได้มีบทบัญญัติห้ามการเลื่อนการเลือกตั้งไว้ ฉะนั้น หากมีเหตุอันจำเป็นจริงๆ เช่น หากเกิดภาวะสงคราม ทหารเขมรบุกโจมตีทั่วประเทศทั้งทางบกทางอากาศและการแทรกซึม ปัญหาเฉพาะหน้าคือต้องป้องกันประเทศก่อน จะมัวจัดการเลือกตั้งได้อย่างไร หรือมีเหตุให้บัตรเลือกตั้งถูกไฟไหม้หมด หรือเกิดเหตุใดที่ทำให้ กกต.ไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ ทำไมจะเลื่อนการเลือกตั้งทั่วไปทั้งประเทศไม่ได้

กรณีนี้ศาลมิได้วินิจฉัยให้ต้องเลื่อนการเลือกตั้ง ท่านเพียงแต่ตีความกฎหมายว่า ถ้ามีเหตุจำเป็นก็สามารถเลื่อนได้ จึงเป็นเรื่องที่นายกฯ ต้องหารือร่วมกับประธาน กกต.ว่า มีเหตุจำเป็นที่ต้องเลื่อนการเลือกตั้งหรือไม่

เคยมีตัวอย่างการตีความลักษณะนี้มาแล้วคือ กฤษฎีกาเคยตีความไว้ว่าการนำเงินบริจาคของหลวงตามหาบัว เข้าบัญชีฝ่ายออกบัตร จะทำได้หรือไม่ เพราะในกฎหมายก็ไม่ได้บัญญัติไว้ ซึ่งกฤษฎีกาก็ตีความไว้แล้วว่าสามารถนำเงินบริจาคเข้าได้ เพราะไม่เกิดความเสียหายอย่างใดๆ เลย นี่ก็เป็นการตีความโดยใช้หลักเดียวกัน

ประเด็นที่อ้างว่า การเลือกตั้งเป็นพระราชอำนาจ จึงเลื่อนไม่ได้ ผมไม่รู้ว่าดอกเตอร์อังดรัวไม่เข้าใจหรือแกล้งไม่เข้าใจ พระราชกฤษฎีการัฐบาลเป็นผู้เสนอ เป็นผู้ต้องรับผิดชอบ ไม่เกี่ยวกับพระองค์ท่าน ทำไมเมื่อนายกฯ นำร่างกฎหมายที่มีการทุจริตเสียบบัตรแทนกันในรัฐสภา เป็นกฎหมายอัปยศ สกปรกไม่มีอารยชนที่ใดเขาทำกันนำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายให้ทรงลงพระปรมาภิไธย คุณดอกเตอร์ทำไมไม่ออกมาพูดบ้างว่า บังควรหรือไม่

อีกประเด็นที่ดอกเตอร์อังดรัวเป็นห่วงคือ ถ้าเลื่อนการเลือกตั้งแล้วเกิดความเสียหาย ใครจะรับผิดชอบ ท่านมาห่วงความเสียหายที่จะเกิดขึ้นเฉพาะเรื่องเลื่อนการเลือกตั้ง แต่ทำไมไม่ห่วงว่า เลือกตั้งไปแล้วจะเกิดความเสียหาย ไม่คุ้มกับค่าใช้จ่าย 3,800 ล้านบาท

ถ้าจะทำให้เกิดคุณูปการกับงบประมาณแผ่นดิน คุณดอกเตอร์อังดรัวช่วยไปตรวจสอบหน่อยครับว่า โครงการรับจำนำข้าวเสียหายไปแล้วกี่แสนล้านบาท ทั้งๆ ที่นักวิชาการออกมาท้วงติงว่าจะเกิดความเสียหาย แต่ทั้งรัฐบาลและดอกเตอร์อังดรัว รวมถึงนักวิชาการดูไบทั้งหลายเงียบเป็นเป่าสาก

ท่านไม่เห็นถึงความเสียหายเลยหรือ ผมไม่เชื่อว่าท่านโง่จนมองไม่เห็นความเสียหาย แต่ไม่รู้ว่ามีอะไรมาปิดบังตาหรือปิดปากท่านไว้ จึงไม่ออกมาพูดอะไรเลย