ปัญหาน่าขบ : เลื่อนเลือกตั้งได้หรือไม่ได้

ลูกชายผมดูข่าวทีวีแล้วมีคำถามอีกแล้วครับ คืออย่างนี้ครับ สองสามวันก่อนหนุ่มน้อยดูข่าวสารบ้านเมืองเราที่วนเวียนวุ่นวายกับการถกเถียงของผู้เชี่ยวชาญทั้งหลายว่าการเลื่อนเลือกตั้งทั่วไปทำได้หรือไม่ได้

หลังจากนั้นก็เป็นข่าวต่างประเทศเกี่ยวกับ Polar Vortex ที่เกิดขึ้นในสหรัฐที่หนาวสุดขั้วจนชาวบ้านออกมาจากบ้านไม่ได้

เขาจึงยิงคำถามมาที่ผมทันทีว่า ถ้านักอุตุนิยมวิทยามีข้อมูลที่ “คาดว่า” จะเกิดเหตุการณ์ Polar Vortex เช่นเดียวกับที่เกิดขึ้นที่สหรัฐสองสัปดาห์ที่ผ่านมานั้น ครอบคลุมพื้นที่ประเทศไทย “ทั้งประเทศ” ในช่วงที่มีการเลือกตั้งทั่วไป เราจะเลื่อนวันเลือกตั้งทั่วไปได้หรือไม่? เพราะเหตุใด?

ผมตอบลูกไปว่า การเลือกตั้งทั่วไปไม่ได้เป็นเพียงพิธีกรรมในระบอบประชาธิปไตยที่ต้องทำเมื่ออายุของสภาผู้แทนราษฎรสิ้นสุดลง ไม่ว่าด้วยเหตุครบวาระการดำรงตำแหน่ง หรือเมื่อมีการยุบสภา

แต่เป็นการเปิดโอกาสให้ประชาชนทั้งประเทศมาแสดงเจตนารมณ์โดยพร้อมเพรียงกัน เพื่อตัดสินใจว่าพวกเขาต้องการเลือกพรรคการเมืองใดที่มีนโยบายตรงกับความต้องการของเขาให้เข้ามาบริหารประเทศ

ดังนั้น การดำเนินการเลือกตั้งจึงต้องเอื้อต่อการแสดงความต้องการที่แท้จริงของประชาชนทั้งประเทศ เช่น วันเวลาที่ประชาชนสะดวก สถานที่เลือกตั้งต้องสะดวกต่อการเดินทางไปใช้สิทธิของคนในเขตเลือกตั้ง คูหาเลือกตั้งต้องจัดในลักษณะที่ผู้มีสิทธิสามารถใช้สิทธิได้อย่างสมบูรณ์ คือ ไม่มีใครเห็นว่าเราลงคะแนนเลือกใคร เป็นต้น

ในกรณีที่นักอุตุนิยมวิทยามีข้อมูลที่คาดว่าจะเกิดเหตุการณ์ Polar Vortex แน่นอน แต่ยังคงดึงดันให้มีการเลือกตั้งในช่วงสภาวะวิกฤตเช่นนั้น ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจำนวนมากคงไม่สามารถออกมาใช้สิทธิได้

เนื่องจากปัจจัยภายนอกที่คุกคาม หรือหากออกมาใช้สิทธิได้ การใช้สิทธินั้นก็ไม่อยู่บนพื้นฐานของการรับรู้ข้อมูลเกี่ยวกับนโยบายของผู้สมัครที่เพียงพอ เพราะในสภาวการณ์เช่นนั้น คงไม่มีผู้สมัครรายใดออกมาหาเสียงเลือกตั้งได้เช่นกัน

ด้วยเหตุผลเช่นนี้ หากดันทุรังให้มีการเลือกตั้งต่อไป ผลการเลือกตั้งที่ออกมาก็จะไม่สะท้อนความต้องการที่แท้จริงของประชาชนอันเป็นเจตนารมณ์ที่แท้จริงของการเลือกตั้ง

การที่กฎหมายมีบทบัญญัติเพื่อเป็นหลักประกันให้การเลือกตั้งเป็นไปโดยบริสุทธิ์และยุติธรรมก็เพื่อให้ได้มาซึ่งการแสดงออกถึงความต้องการที่แท้จริงของประชาชนนั่นเอง

กรณีนี้จึงมิใช่ว่าหากกฎหมายไม่ได้เขียนให้เลื่อนจึงเลื่อนไม่ได้ อันการตีความตามตัวอักษรโดยมิได้คำนึงถึงเจตนารมณ์ที่แท้จริงของกฎหมายซึ่งให้ผลที่แปลกประหลาด (Absurd)

ถูกหรือผิดก็ไม่รู้ และประยุกต์ใช้กับประเทศไทยได้หรือไม่ก็ไม่รู้ ต้องรอติดตามดู