กรุงเทพฯชัตดาวน์เอกชนเตรียมพร้อมรับมือเข้ม

โดย...พันธสิทธิ เจริญพาณิชย์พันธ์

แผนประกาศปิดกรุงเทพฯ หรือ ชัตดาวน์แบงค็อก ของมวลชนฝ่ายต่อต้านรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ที่จะมีขึ้นในวันนี้ ได้กลายเป็นประเด็นที่จับตามองจากประชาคมโลกอย่างใกล้ชิด ไม่เว้นแม้แต่ บันคีมุน เลขาธิการแห่งองค์การสหประชาชาติ (ยูเอ็น) ก็ให้การติดตามความคืบหน้าของสถานการณ์ดังกล่าวด้วยเช่นกัน และยังพยายามลงมาช่วยแก้ปัญหาอีกด้วย

ขณะที่สื่อมวลชนยักษ์ใหญ่จากทั่วทุกมุมโลกไม่ว่าจะเป็น ซีเอ็นเอ็น บีบีซี อัลจาซีราห์ รอยเตอร์ส บลูมเบิร์ก ไปจนถึงหนังสือพิมพ์วอลสตรีท เจอร์นัล ต่างก็รายงานอัพเดตสถานการณ์ความคืบหน้าเกี่ยวกับแผนการประกาศชัตดาวน์เมืองหลวงของไทยแลนด์ก่อนที่จะมีขึ้นในวันนี้อยู่เป็นระยะๆ

หนังสือพิมพ์วอลสตรีท เจอร์นัล จากสหรัฐ รายงานว่า ภาคธุรกิจไทยหลายรายได้เตรียมการสต๊อกสินค้าเพิ่มขึ้นถึง 2 เท่าตัวแล้ว อีกทั้งยังได้มีการเตรียมจัดตั้งสำนักงานเคลื่อนที่และจัดบริการส่งสินค้าถึงบ้าน เพื่อรับมือกับการปิดกรุงเทพฯ ของกลุ่มผู้ประท้วงรัฐบาลแล้ว

เนื่องจากเหล่าภาคธุรกิจค้าส่งและค้าปลีกจำนวนมากได้เรียนรู้ประสบการณ์จากการบริหารงานภายใต้สถานการณ์ความขัดแย้งทางการเมืองในช่วงหลายปีที่ผ่านมา

ดังนั้น จึงทำให้หลายบริษัทหันมาจัดเตรียมแผนการปฏิบัติงานเพื่อสร้างความมั่นใจว่าการดำเนินธุรกิจจะเป็นไปอย่างราบรื่น แม้ว่าจะต้องเผชิญกับการปิดถนนและเส้นทางคมนาคมก็ตาม

เช่นเดียวกับภาคธุรกิจต่างชาติในไทยที่ต่างก็ได้เตรียมแผนการรับมือการชุมนุมปิดเมืองดังกล่าวที่จะมีขึ้นในวันนี้แล้วเช่นกัน โดยสื่อสิ่งพิมพ์ชื่อดังจากเมืองลุงแซมรายงานว่านักธุรกิจต่างชาติเองก็จับตาดูความเคลื่อนไหวเกี่ยวกับการเมืองในประเทศอยู่ตลอด อีกทั้งยังได้เตรียมคนและระบบซัพพลายวัตถุดิบและสินค้าไว้รองรับแล้ว หากวิกฤตการเมืองรุนแรงขึ้น

การเตรียมการดังกล่าวที่มีขึ้นนี้ ยังสอดรับกับคำแนะนำของ ราจิฟ บิสวาส หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์เอเชียแปซิฟิกจากไอเอชเอส ที่ให้สัมภาษณ์ผ่านบลูมเบิร์ก ว่า กลุ่มบริษัทต่างชาติที่ดำเนินธุรกิจในไทยว่าจำเป็นต้องเตรียมพร้อมรับมือกับสถานการณ์ที่อาจเลวร้าย โดยเฉพาะความรุนแรงที่อาจเกิดขึ้น ไปจนถึงความเป็นไปได้ที่จะเกิดการทำรัฐประหาร

ดังนั้น บริษัทต่างๆ จึงควรเตรียมแผนที่ชัดเจนหากเกิดการปิดโรงงานและเตรียมคนและแผนการดำเนินการสำรองไว้ในต่างประเทศ เพื่อให้เกิดความมั่นใจว่าภาคส่วนสำคัญทางธุรกิจจะสามารถเดินต่อไปได้ แม้ว่าจะเผชิญความเสี่ยงจากระบบซัพพลายเชนที่จะกระทบ

ด้าน คาร์ลไฮนซ์ เฮคเฮาเซ่น ประธานหอการค้าเยอรมันไทย กล่าวว่า ขณะนี้การประกอบธุรกิจยังดำเนินไปได้ตามปกติ แต่หากวิกฤตการเมืองทำให้คนงานไม่สามารถเข้าไปทำงานในโรงงานได้ สินค้าส่งออกไปไม่ได้ ภาคธุรกิจก็อาจได้รับผลกระทบ

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าปัญหาการเมืองในปัจจุบันจะยังไม่ส่งผลต่อนักลงทุนต่างชาติมากนัก แต่จากภาพรวมการรายงานข่าวของสื่อต่างชาติต่างก็เริ่มรายงานไปในทิศทางเดียวกันแล้วว่าแผนการดังกล่าวอาจกลายเป็นชนวนเหตุที่ก่อให้เกิดความรุนแรงมากขึ้นได้ และอาจส่งผลกระทบกระเทือนต่อเศรษฐกิจไทยในปัจจุบันที่ชะลอตัวเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว ให้ยิ่งเลวร้ายลงไปกว่าเดิมอีก

เนื่องจากความวุ่นวายทางการเมืองที่กำลังทวีความร้อนแรงในขณะนี้ กำลังทำให้นักท่องเที่ยวต่างชาติหลีกเลี่ยงการเดินทางมาเยือนสยามเมืองยิ้มในช่วงไฮซีซั่นนี้ หลังจากที่รัฐบาลและสถานทูตต่างชาติหลายสิบประเทศได้พากันออกประกาศเตือนให้พลเมืองของตนหลีกเลี่ยงการเดินทางมาเยือนไทยโดยไม่จำเป็น

ขณะที่หนังสือพิมพ์ไชนาเดลีจากจีน รายงานว่า ยอดนักท่องเที่ยวแดนมังกรที่มาเยือนไทยในเดือนนี้อาจลดลงถึง 70% เลยทีเดียว ซึ่งในช่วง 23 ปีหลังที่ผ่านมานักท่องเที่ยวจีนถือเป็นตลาดที่ช่วยขับเคลื่อนอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวไทยอย่างมาก

ดังนั้น เมื่ออุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทยซึ่งคิดเป็นสัดส่วนถึงเกือบ 7% ของจีดีพีและเป็นความหวังหนึ่งเดียวที่จะขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยในเวลานี้ได้รับผลกระทบกระเทือนอย่างจังจากวิกฤตการเมือง จึงคาดว่าเศรษฐกิจไทยในปีนี้จะเผชิญกับความยากลำบากอย่างยิ่ง โดยล่าสุดเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว มูดี้ส์ อินเวสเตอร์ เซอร์วิส บริษัทจัดอันดับเครดิตชื่อดัง ได้ออกมาหั่นเป้าจีดีพีไทยในปีนี้ลงมาอยู่ที่ 4.2% จากเป้าเดิมที่ 5.2%

เพราะในช่วงเวลานี้เครื่องยนต์ที่เคยช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยต่างอยู่ในอาการชอร์ตเหมือนๆ กันเกือบทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็น 1) ภาคการส่งออกคิดเป็นสัดส่วนกว่า 70% ของจีดีพีประเทศที่กำลังชะลอตัวตามภาวะเศรษฐกิจโลกที่ยังไม่สามารถฟื้นตัวอย่างเต็มที่

2) หนี้ครัวเรือนเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งเป็นผลพวงจากนโยบายประชานิยมของรัฐบาล จนไปฉุดรั้งความสามารถและกำลังการซื้อการใช้จ่ายของประชาชน 3) แผนการลงทุนขนาดใหญ่ของภาครัฐสะดุดลงจากปัญหาทางการเมือง และ 4) ปัญหาทุนไหลออกและค่าเงินบาทที่จะร่วงลงอย่างหนัก หลังจากที่มีแนวโน้มว่าธนาคารกลางสหรัฐ (เฟด) กำลังเริ่มจะทยอยลดระดับการใช้มาตรการผ่อนคลายเชิงปริมาณลงเรื่อยๆ ตามภาวะเศรษฐกิจสหรัฐที่แข็งแกร่งขึ้น

คริสตัล ตัน นักเศรษฐศาสตร์จากแคปปิตอล อีโคโนมิกส์ กล่าวให้สัมภาษณ์กับซีเอ็นเอ็น ว่า ขณะนี้เศรษฐกิจไทยได้รับผลกระทบจากปัญหาความวุ่นวายทางการเมืองที่เริ่มดำเนินมาตั้งแต่เดือน พ.ย.ปีที่ผ่านมาแล้ว โดยเฉพาะภาคอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวที่ได้รับผลกระทบอย่างหนัก ขณะที่แผนการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานหลายโครงการก็ต้องสะดุดลง

นอกจากนี้ ตัน ยังมองอีกว่า แม้ที่ผ่านมาในอดีตเศรษฐกิจไทยจะสามารถฟื้นตัวจากวิกฤตการเมืองได้อย่างรวดเร็วมาได้หลายครั้ง ไม่ว่าจะเป็นปี 2006 และในปี 2010 แต่สถานการณ์ในปัจจุบันดูจะแตกต่างออกไปจากในอดีตมาก

เพราะเศรษฐกิจไทยอยู่ในช่วงภาวะย่ำแย่เป็นทุนเดิมอยู่แล้วก่อนที่จะเกิดวิกฤตการเมืองเสียด้วยซ้ำ ทั้งจากหนี้ครัวเรือนที่สูงขึ้นและการส่งออกที่ย่ำแย่ ดังนั้นหากวิกฤตการเมืองยืดเยื้อต่อไปยาวนานมากขึ้นก็คาดว่าจะยิ่งเลวร้ายต่อเศรษฐกิจไทยมากขึ้น

ขณะเดียวกัน ผลพวงจากวิกฤตการเมืองไทยที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งในช่วงหลายปีที่ผ่านมา กอปรกับการที่วิกฤตครั้งนี้ยังส่อแววอีกว่าจะยืดเยื้อออกไป ทำให้นักวิเคราะห์ต่างชาติหลายสำนักต่างมองตรงกันว่าอาจถึงขั้นทำให้นักลงทุนต่างชาติรายใหญ่หันมาพิจารณาทบทวนแผนการลงทุนในไทยใหม่ แม้ว่าไทยจะมีจุดแข็งทั้งในด้านการมีระบบซัพพลายเชนที่แข็งแกร่งและตั้งอยู่ในจุดยุทธศาสตร์ศูนย์กลางของภูมิภาคมากเพียงใดก็ตาม

“ถ้าหากสถานการณ์ทางการเมืองยิ่งทวีความรุนแรงมากขึ้น ก็อาจบีบบังคับให้บริษัทต่างชาติจำนวนมากทบทวนแผนการลงทุนในไทยขึ้นใหม่ โดยเฉพาะกลุ่มอุตสาหกรรมยานยนต์ที่จะได้รับผลกระทบหนักกว่าใครเพื่อน เนื่องจากปัญหาทางการเมืองกำลังทำลายความเชื่อมั่นของผู้บริโภคอย่างหนัก” หนังสือพิมพ์วอลสตรีท เจอร์นัล รายงานโดยสรุปความเห็นจากนักวิเคราะห์หลายสำนัก

ด้าน เฟรด กิ๊บสัน ผู้ช่วยนักเศรษฐศาสตร์จากฝ่ายวิเคราะห์ของบริษัท มูดี้ส์ อินเวสเตอร์ เซอร์วิส ให้ความเห็นเพิ่มเติมอีกด้วยว่า ปัจจุบันนักลงทุนต่างก็วิตกกังวลกับการฟื้นตัวที่เปราะบางของเศรษฐกิจโลกอยู่ก่อนแล้ว และยิ่งเมื่อเกิดวิกฤตทางตันทางการเมืองขึ้นในไทย จึงทำให้เสน่ห์ที่จะดึงดูดการลงทุนจากต่างชาติของไทยยิ่งได้รับผลกระทบกระเทือนอย่างหนัก และนั่นได้นำไปสู่ภาวะทุนไหลออกมากขึ้น

สอดรับกับทัศนะของ เฟรเดอริก นิวแมน หัวหน้านักวิจัยร่วมด้านเศรษฐกิจเอเชีย ที่ระบุว่า ถึงแม้ในอดีตไทยจะผ่านวิกฤตการเมืองมาหลายครั้ง ทั้งในปี 2008 และในปี 2010 แต่ทั้งหมดที่ผ่านมาล้วนแต่เป็นปัญหาระยะสั้นและส่งผลกระทบต่อภาคการท่องเที่ยวเท่านั้น ไม่ได้ส่งผลกระทบระยะยาวต่อการลงทุนโดยตรงของต่างชาติ

“วิกฤตการเมืองรอบนี้ดูเหมือนจะควบคุมได้ยากขึ้น” นิวแมน กล่าว

จึงนับเป็นความหวาดวิตกในสายตาต่างชาติที่ไทยควรรับฟังเอาไว้ไม่น้อย เพราะหากปล่อยให้วิกฤตยืดเยื้อต่อไป เศรษฐกิจของชาติก็มีแต่ทรุดหนักลงไปเรื่อยๆ แม้ว่าหลายส่วนจะเตรียมการรับมือไว้ดีแค่ไหนก็ตาม