ค้นหา"คนกลาง"สยบขัดแย้ง

โดย.....ชัยรัตน์ พัชรไตรรัตน์   

ภายหลังคณะกรรมการประชาชนเพื่อการเปลี่ยนแปลงประเทศไทยให้เป็น ประชาธิปไตยที่สมบูรณ์อันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข หรือ กปปส. ประกาศชัตดาวน์กรุงเทพมหานคร ในวันที่ 13 ม.ค. เพื่อขจัดระบอบทักษิณเต็มรูปแบบ ก่อนปูทางสู่การปฏิรูปประเทศ

ทำให้สถานการณ์เริ่มทวีความรุนแรงเข้าไปทุกขณะ เห็นได้ชัดจากเหตุการณ์ช่วงเช้ามืดวันที่ 11 ม.ค. ที่ผ่านมา ซึ่งมีกลุ่มไม่ประสงค์ดีขับรถจักรยานยนต์กราดยิงอาวุธเข้าใส่ประชาชนที่อยู่บริเวณสี่แยกคอกวัว และถ.ตะนาว ใกล้เคียงกับพื้นที่ชุมนุมกปปส. จนมีผู้ได้รับบาดเจ็บหลายราย

แม้เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจะไม่ส่งผลให้ใครต้องเสียชีวิต เหมือนครั้นการชุมนุมที่ผ่านๆมา อย่าง ศูนย์เยาวชนกรุงเทพมหานคร (ไทย-ญี่ปุ่น) ดินแดง ทว่า ถือเป็นสัญญาณบ่งชัดถึงความรุนแรงต่อจากนี้ ดังนั้น ความหวังที่จะคลี่คลายให้เรื่องทุกอย่างบรรเทาลงกลับสู่ภาวะปกติ เช่น “คนกลาง” จึงถูกเพรียกหาจากหลายฝ่าย

ตระกูล มีชัย อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ให้ความเห็นต่อเรื่องนี้ว่า มีคนกลางที่ทำหน้าที่นี้ได้หรือ คือ ไม่ใช่เรื่องคุณสมบัติคนกลางที่จะมาทำหน้าที่ ไม่ว่าเลขาฯยูเอ็น หรือใครก็แล้วแต่ ไม่ส่งผลต่อที่ให้ทั้งสองฝ่ายเจรจาและหยุดปัญหานี้ได้ ดังนั้น สถานการณณ์ของแต่ละฝ่ายยืนบนจุดยืนตัวเอง และมีพลังสนับสนุนของตนเอง ลักษณะตาต่อตา ฟันต่อฟัน แบบนี้ไม่มีใครกลางที่จะมาเจรจาได้

อย่างไรก็ดี ยกเว้นเป็นบุคคลที่มีพลังอำนาจสูงกว่ามาก มีลักษณะทุบโต๊ะให้สองฝ่ายหันมาตกลงกันว่า สิ่งที่เป็นจุดร่วมยอมรับร่วมกันได้คืออะไร หากเป็นคนกลางแบบนั้น ลักษณะต้องมีพลังอำนาจที่สูงกว่าทั้งสองฝ่ายอย่างมาก เพื่อให้สองฝ่ายนั้นหยุด ฝ่ายที่มีพลังไม่ว่าจะอะไรก็แล้วแต่ ไม่ขอระบุ แต่สถานการณ์ในลักษณะนี้ คือ การต่อสู้เพื่อเป้าหมาย ไม่มีใครยอมใคร ยกเว้นมีพลังที่เหนือกว่า หากจะมองใครเหมาะมาทำตรงนี้ คือ ยาก

ส่วนทหารหากจะมาเป็นตัวกลางเพื่อเคลียร์ปัญหาทั้งหมดมองว่าพลังอำนาจต้องถามคนที่มาเป็นว่าพลังอำนาจที่เหนือกว่าที่ไม่หวังประโยชน์หรือไม่ หากหวังประโยชน์และหวังตามสิ่งที่ตนเองอยากได้ ไม่สามารถไกล่เกลี่ยให้สองฝ่ายเจรจากันได้ ไม่มีทาง ทั้งนี้ พลังนั้น ต้องมีอำนาจบารมี หรือมีพลังที่ทำลายล้างที่สูงกว่าทั้งสองกลุ่ม หากเข้ามาแล้วใช้อำนาจก็อันตราย

ตระกูล ระบุว่า หากคนที่มีพลังอำนาจสูงสุดนั้น หากเจรจาแบบนี้ล้มทั้งสองฝ่าย ก็จะอันตราย คนกลางในที่นี้เชิงตัวบุคคล เช่น ผู้อาวุโส ผู้ที่มีบารมี ในสั้งคมไม่มีใครที่จะสามารถมาพูดคุยกับทั้งสองฝ่ายนั้นได้ ต้องมีพลังอำนาจสักอย่างที่ทำให้สองฝ่ายนั้นหยุด หากไม่หยุดก็โดนทุบ และเป็นพลังอำนาจแห่งศรัทธาสูงสุด มีสองอย่างเท่านั้นที่จะสามารถหยุดสองฝ่ายได้ และมีอยู่ แต่กล่าวถึงไม่ได้ เพราะไม่เหมาะ ซึ่งถือเป็นสิ่งที่อันตรายจะให้พลังนั้นลงมา

“หากจะดูพลังแบบอื่น คงยาก เพราะแม้แต่สถาบันการศึกษาที่เสนออะไรก็ไม่เป็นผล เพราะมีฝ่ายหนึ่งรับ แต่อีกฝ่ายหนึ่งปฏิเสธ เพราะไม่มีความไว้วางใจกัน ไม่มีใครยอมใคร สถานการณ์จะนำไปสู่ทางตันที่เป็นความลำบากดังนั้นพลังอำนาจที่สูงกว่าในเชิงทำลายล้างหากเข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมากไป ก็จะกลายเป็นทำลายอีกฝ่ายหนึ่งไปโดยปริยาย”

ขณะที่ พล.อ.เอกชัย ศรีวิลาศ ผู้อำนวยการสำนักสันติวิธี สถาบันพระปกเกล้า มองว่า คนที่จะมา เป็นรูปบุคคลคงไม่ได้ แต่ต้องเป็นรูปแบบองค์กร หลายๆ องค์กรรวมกัน เพราะบางองค์กรล้วนมีคอนเนคชั่นอยู่กับทั้งสองฝ่าย เมื่อถึงจุดที่หาทางออกร่วมกัน หากปล่อยให้เป็นแบบนี้ จะทำให้เกิดความรุนแรงและความไม่ปลอดภัยกับผู้ชุมนุมทั้งสองฝ่าย
นอกจากนี้ จะทำให้เกิดความระส่ำระสาย หากไม่คุยก็ไม่จบ และไม่มีทางออก ทั้งสองฝ่ายก็ไปไหนไม่ได้ รัฐบาลอยากให้มีเลือกตั้ง ก็ไม่สามารถทำได้ อาจจะเกิดความโกลาหล ส่วนนายสุเทพ เทือกสุบรรณ เลขาธิการกปปส. จะไปทาง สภาประชาชนอย่างเดียวก็ไปไม่ได้ เพราะคนอีกฝ่ายก็ไม่เอา ดังนั้น ต้องเอาคนกลางจากหลายๆ องค์กรมาร่วมกัน

ส่วนทหารหากจะเข้ามาทำหน้าที่นี้ ส่วนตัวคิดว่าน่าจะทำได้ แต่ทำโดยลำพังไม่ได้ เพราะทหารไม่มีชุดความรู้ด้านนี้ แต่อยู่ในฐานะคนกลาง ต้องมีวิธีที่จะทำให้จบกันได้ ซึ่งทหารไม่มี มีแต่กำลัง จุดยืน และออกมาตอบโต้เท่านั้น หากทหารจะเป็นตัวกลางจริงๆ ไม่ต้องออกไปสัมภาษณ์ หรือ ด่าว่า อะไร

ด้าน สุขุม นวลสกุล อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยรามคำแหง ยอมรับว่า ยังไม่เห็นใครเหมาะกับการที่จะเป็นตัวกลาง ยกเว้นบุคคลที่มีอำนาจบังคับ เพราะจะสามารถสร้างความมั่นใจในกลุ่มต่อต้านได้ ทั้งนี้ กลุ่มบุคคลที่มองไว้ คือ กลุ่มทหาร แต่หากให้ออกมา คือ ช่วยเจรจา ไม่ใช่ออกมาปฏิวัติ หรือเข้ามาปราบปรามฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

ส่วนสถานการณ์นั้นจะเป็นอย่างไรต่อไป ส่วนตัวไม่ได้อยู่ในฐานะที่จะตอบได้ เป็นเพียงคนสวดมนต์ภาวนาคนหนึ่ง เนื่องจากฝ่ายต่อต้านไม่มีใครฟังใคร ข้อเสนอ “2 เอา 2ไม่เอา” ก็น่ารับฟังแต่เขาไม่ฟัง หนทางข้างหน้าจะเป็นอย่างไร ไม่ทราบ ก็รอคอยดูด้วยใจระทึกเพียงเท่านั้น