ศาลรธน.ที่พึ่งสุดท้ายปลดล็อครับสมัครเลือกตั้ง

พื้นที่ 7 จังหวัดภาคใต้ ซึ่งยังไม่สามารถเปิดรับสมัครเลือกตั้ง สส.ได้ เป็นปัญหาใหญ่ที่อาจส่งผลโดยรวมต่อการเลือกตั้ง โดยเฉพาะหากไม่สามารถได้ สส.เท่าจำนวนที่รัฐธรรมนูญกำหนดไว้ ก็ไม่สามารถเปิดประชุมสภาผู้แทนราษฎรได้

รัฐธรรมนูญมาตรา 93 ววรค 6 บัญญัติว่า ในกรณีที่มีเหตุการณ์ใดๆ ทำให้การเลือกตั้งทั่วไปครั้งใดมีจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไม่ถึง 500 คน แต่มีจำนวนไม่น้อยกว่าร้อยละ 95 ของจำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งหมด ให้ถือว่าสมาชิกจำนวนนั้นประกอบเป็นสภาผู้แทนราษฎร แต่ต้องดำเนินการให้มีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรให้ครบตามจำนวนที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญนี้ภายใน 180 วัน และให้อยู่ในตำแหน่งได้เพียงเท่าอายุของสภาผู้แทนราษฎรที่เหลืออยู่

จำนวน สส. 95% ที่รัฐธรรมนูญกำหนด คือ 475 คน แต่ 7 จังหวัดภาคใต้ ซึ่งยังไม่สามารถเปิดรับสมัคร สส.ได้ ประกอบด้วย จ.นครศรีธรรมราช มี สส.ได้ 9 คน สงขลา 8 คน สุราษฎร์ธานี 6 คน ตรัง 4 คน กระบี่ 3 คน พัทลุง 3 คน และชุมพร 3 คน รวม 36 เขตเลือกตั้ง สส. 36 คน ซึ่งหากนำไปลบออกจากจำนวน สส.ทั้งสองระบบ 500 คน ก็จะเหลือ สส.ที่ได้รับเลือกตั้งเข้ามาเพียง 464 คน ซึ่งไม่ถึงจำนวน 95% ที่รัฐธรรมนูญกำหนด

สดศรี สัตยธรรม อดีตคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) บอกว่า กรณีนี้ถือว่าเป็นเดดล็อก (Dead Lock) ที่ทำให้กระบวนการเปิดประชุมสภาผู้แทนราษฎรต้องหยุดนิ่ง ถือเป็นสถานการณ์ที่น่าเป็นห่วง

สดศรี บอกว่า สมัยที่ยังดำรงตำแหน่งเป็น กกต.นั้นก็เคยเจอปัญหานี้ เป็นการจัดให้มีการเลือกตั้ง สส.แทนตำแหน่งที่ว่าง ซึ่ง สส.ได้ลาออกไปเป็นแกนนำผู้ชุมนุม มีแนวโน้มจะไม่มีผู้ลงสมัครเลือกตั้งจนเลยเวลาที่กำหนด

“กรณีนี้เรียกว่าเดดล็อก กฎหมายไม่มีบทบัญญัติที่จะแก้ไขปัญหาดังกล่าว ในขณะนั้น กกต.เตรียมทำเรื่องไปยังผู้ตรวจการแผ่นดิน เสนอเรื่องต่อไปยังศาลรัฐธรรมนูญให้พิจารณาวินิจฉัยโดยเร็วว่ากฎหมายมีปัญหา เพื่อให้ศาลชี้แนวทางเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว เพราะ กกต.ไม่สามารถส่งเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยโดยตรงได้”

แต่ กกต.ชุดก่อนไม่ทันได้ส่งเรื่องเสนอศาลรัฐธรรมนูญไปตามขั้นตอน รัฐบาลก็ชิงยุบสภาเสียก่อน ซึ่งเหตุการณ์ในขณะนี้ก็อยู่ในลักษณะใกล้เคียงกับสิ่งที่เคยเกิดขึ้นมาแล้ว