เวทีเสวนานิด้าหวั่นหย่อนบัตรโมฆะ

สถาบัน บัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) จัดเสวนา เรื่อง “ปฏิรูปก่อนหรือหลังเลือกตั้ง ทางไหนไทยจะรอด” เมื่อวันที่ 19 ธ.ค.ที่ผ่านมา

สุริยะใส กตะศิลา กรรมการประชาชนเพื่อการเปลี่ยนแปลงประเทศไทยให้เป็นประชาธิปไตยที่สมบูรณ์อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข (กปปส.) ระบุว่า การที่ประชาชนออกมาเคลื่อนไหวไม่ใช่แค่ต่อต้านรัฐบาล แต่ต้องการให้เกิดการปฏิรูปเพื่อเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประเทศ

“การเลือกตั้ง 2 ก.พ. 2557 โดยไม่มีการปฏิรูปการเมืองโดยภาคประชาชน จะเป็นการทำลายความตั้งใจในการออกมาชุมนุมตลอด 50 กว่าวันที่ผ่านมา หากรัฐบาลมองข้ามก็จะถูกต่อต้าน

“รวมถึงไม่ไว้วางใจให้รัฐบาลชุดนี้เป็นเจ้าภาพในการปฏิรูปและเชื่อว่าหากรัฐดันการปฏิรูปด้วยตัวเองต่อไป ก็จะได้บุคคลที่ประชาชนไม่ยอมรับมาเป็นประธาน” สุริยะใส กล่าว

บรรเจิด สิงคะเนติ คณบดีคณะนิติศาสตร์ นิด้า กล่าวว่า การปฏิรูปโครงสร้างทางการเมืองนั้น ไม่มีวันเกิดขึ้นได้จากฝ่ายการเมือง ไม่ว่าจะเป็นรัฐบาลไหนก็ไม่ดำเนินการหรือตรากฎหมายเพื่อลดอำนาจตัวเอง

“ประเทศไทยควรมีการปฏิรูปก่อนเลือกตั้ง เพราะรัฐบาลรักษาการชุดนี้มีปัญหาในเรื่องโมฆะเพราะไม่ยอมรับอำนาจศาล จึงไม่เหลือความชอบธรรมแล้ว นอกจากนี้รัฐยังสามารถที่จะชิงความได้เปรียบจากการทุจริตเชิงนโยบายที่นำไปหาเสียงได้ เช่น โครงการรับจำนำข้าวที่เร่งออกไปประทวนให้กับชาวนา 2 ล้านกว่าราย เพื่อบอกว่าใครไม่เลือกหรือลงคะแนนให้ เงินที่ค้างอยู่ก็อาจจะไม่ได้ แบบนี้เป็นการใช้ประชาชนเป็นตัวประกัน ระบบแบบนี้จะต้องถูกปฏิรูปก่อนที่จะมีการเลือกตั้ง” บรรเจิด กล่าว

บรรเจิด กล่าวด้วยว่า พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการเลือกตั้งมาตรา 78 ให้อำนาจคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) เลื่อนหรืองดการเลือกตั้งไปก่อนได้ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นอื่น ดังนั้นแนวทางกฎหมายที่มีมนุษย์เขียนขึ้นเองมีทางออกเสมอ

“เลขาฯ กฤษฎีกาชี้แจงว่า การเลือกตั้งต้องมีในวันที่ 2 ก.พ. 2557 เท่านั้น เลื่อนไม่ได้นั้นถูกต้อง แต่ในทางกฎหมายใครเป็นคนกำหนดได้ก็เลื่อนได้ สมมติหากเกิดเหตุน้ำท่วมใหญ่แบบปี 2554 การเลือกตั้งก็ทำไม่ได้ ดังนั้นจึงไม่ใช่ปัญหาที่รัฐบาลจะเลื่อนการเลือกตั้ง เพื่อให้มีสภาปฏิรูปก่อนได้โดยไม่ขัดรัฐธรรมนูญ

บรรเจิด ยกตัวอย่างด้วยว่า เหตุการณ์เมื่อปี 2548 ที่มีการบอยคอตการเลือกตั้งกันหลายพรรค ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่าโมฆะเพราะผู้มีสิทธิเลือกตั้ง 18 ล้านเสียง แต่ไม่ลงคะแนน 9 ล้านเสียง บัตรเสียอีก 1 ล้าน แสดงว่าคนไม่ประสงค์จะเลือกตั้งเกินกึ่งหนึ่งของผู้มีสิทธิ ดังนั้นหากการเลือกตั้งครั้งนี้ไม่ได้รับฉันทามติจากประชาชน ก็จะเดินไปสู่รูปแบบนั้นอีก เงิน 3,000 กว่าล้านบาท อาจสูญเปล่า

พงศ์โพยม วาศภูติ อดีตปลัดกระทรวงมหาดไทย กล่าวว่า ไทยประสบปัญหาเรื้อรังในหลายๆ ด้าน ซึ่งเป็นผลมาจากความสมดุลทางอำนาจที่ขึ้นอยู่กับรัฐบาลเพียงฝ่ายเดียว

ดังนั้น อำนาจจากฝ่ายการเมืองรวมถึงอำนาจของข้าราชการประจำควรต้องลงมาสู่ประชาชนและท้องถิ่นเพื่อให้เกิดการบริหารจัดการแก้ไขปัญหาด้านต่างๆ รวมถึงให้ประชาชนทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการจัดการ ซึ่งการนำอำนาจมาจากส่วนต่างๆ ลงมาสู่ประชาชนเป็นไปได้ยาก

หากไม่ผ่านความกดดันจากภาคประชาชนและเป็นไปไม่ได้ในสภาพการเมืองในปัจจุบัน