เสนอประชามติคู่วันเลือกตั้งกำหนดเรื่องปฏิรูป ชี้ขาดสภา ปชช.

เส้นทางการเมืองทุกสายกำลังมุ่งหน้าเข้าสู่เวทีรับฟังความคิดเห็น เพื่อนำไปใช้ปฏิรูปประเทศต่อไป ทว่าท่าทีจากฝั่งรัฐบาลประกาศเชิญทุกภาคส่วนเข้าร่วมหารือแนวทางปฏิรูปให้เห็นผลภายหลังการเลือกตั้ง แตกต่างจากกลุ่ม กปปส.เรียกร้องปฏิรูปประเทศให้เสร็จสิ้นก่อน ถึงจะเข้าสู่สนามการเลือกตั้งได้

ปริญญา เทวานฤมิตรกุล อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นำเสนอบทความชี้ทางออก โดยเสนอทางเลือกที่จะทำได้ก่อนเลือกตั้ง เพื่อให้เกิดผลหลังเลือกตั้ง 23 ทางเลือก ดังนี้

ทางเลือกที่หนึ่ง การทำสัญญาประชาคมหรือสัตยาบันพรรคการเมือง : ให้พรรคการเมืองทุกพรรคที่ส่งผู้สมัครลงเลือกตั้ง โดยเฉพาะพรรคใหญ่ที่สุดสองพรรค คือ พรรคเพื่อไทยและพรรคประชาธิปัตย์ ลงนามทำสัญญาประชาคมหรือสัตยาบันพรรคการเมืองที่จะดำเนินการปฏิรูปประเทศไทยหลังเลือกตั้ง สำหรับข้อสัญญาประชาคมพรรคการเมืองจะมีอะไรบ้าง ก็ให้นำมาจากข้อสรุปของเวทีประชาคมหรือเวทีสาธารณะ แต่ถ้าเห็นว่าทางนี้ไม่หนักแน่นพอ ก็อาจใช้ทางเลือกที่สอง คือ การทำประชามติในวันเลือกตั้ง 2 ก.พ. 2557 ซึ่งในต่างประเทศ มักจะใช้วันเลือกตั้งในการทำประชามติในเรื่องหนึ่งเรื่องใดควบคู่ไปกับการเลือกตั้ง เรื่องที่ควรถาม คือ การปฏิรูปประเทศไทย สภาประชาชน หรือเรื่องการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ซึ่งจะมีผลทำให้รัฐบาลหลังการเลือกตั้งจะต้องผูกพันให้ดำเนินการตามผลของประชามติ

ปริญญา ระบุว่า ทางเลือกที่สองนี้ มีปัญหาตรงที่ พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการออกเสียงประชามติ มาตรา 6 (1) กำหนดให้ต้องมีระยะเวลาไม่น้อยกว่า 90 วัน นับจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา ดังนั้น ถ้าจะใช้ทางเลือกนี้ก็จะต้องมีการแก้ไข พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการออกเสียงประชามติก่อน แต่ปัญหาคือสภาผู้แทนราษฎรถูกยุบไปแล้ว จะแก้ไขกฎหมายได้หรือ คำตอบคือตามรัฐธรรมนูญมีหนทางที่จะทำได้ ส่วนจะทำอย่างไรเป็นเรื่องรายละเอียดที่ยังไม่ขอกล่าวถึงในชั้นนี้

ทางเลือกที่สาม ประชา มติแบบไม่เป็นทางการในวันเลือกตั้ง 2 ก.พ. 2557 ทั้งนี้ ถ้าเห็นว่าการแก้ไข พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการ ออกเสียงประชามติเป็นเรื่องยุ่งยากเกินไป ก็อาจใช้อำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการการเลือกตั้งตามรัฐธรรมนูญมาตรา 236 (8) ในเรื่อง “การส่งเสริมการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชน” ในการสอบถามความคิดเห็นของประชาชนในวันเลือกตั้ง โดยทำหีบเหมือนกับทำประชามติ ถึงแม้จะไม่ใช่ประชามติในทางกฎหมาย แต่สามารถมีผลได้เท่ากันถ้าพรรคการเมืองให้สัตยาบันที่จะยอมรับผลของการออกเสียงของประชาชน

“รัฐบาลรักษาการมีเวลาก่อนเลือกตั้งไม่ถึง 2 เดือน ดังนั้น ไม่ควรไปมุ่งเน้นแต่เพียงเรื่องรัฐบาลรักษาการ แต่ควรมุ่งไปที่รัฐบาลหลังการเลือกตั้ง ส่วนใครจะเป็นรัฐบาลก็เป็นไปตามการตัดสินของประชาชนเจ้าของประเทศ และถ้าหากรัฐบาลหลังการเลือกตั้งไม่ดำเนินการปฏิรูปประเทศไทย ประชาชนไม่ว่าข้างไหนหรือฝ่ายใดก็จะมาช่วยกันทวงถาม” ปริญญา ระบุ

ไชยันต์ ไชยพร อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า การที่ทุกฝ่ายต้องการให้เกิดการปฏิรูปประเทศนั้น ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการพบกันเพื่อคุยถึงปมปัญหา ซึ่งทุกฝ่ายจะต้องยอมรับว่าปัญหามีอะไรบ้าง ซึ่งควรเป็นช่วงก่อนการเลือกตั้งที่ต้องมาร่วมการแสดงความเห็น จากนั้นหลังการเลือกตั้งก็ต้องมีการปฏิรูปอีกต้องให้ต่อเนื่อง เพราะการปฏิรูปหลังการเลือกตั้งให้ทุกอย่างสำเร็จนั้น ไม่อาจคาดการณ์ได้ว่าจะเห็นเป็นรูปธรรมในอีกกี่ปี ดังนั้นจะต้องมีการพูดคุยกันก่อน

อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวว่า การเลือกตั้งในวันที่ 2 ก.พ. 2557 ทั้งที่ยังมีความขัดแย้งกันอยู่ ก็ถือเป็นการปฏิรูปแล้ว เพราะยังอยู่ในกรอบของกติกา หากมี สส.ทำผิด ก็ยังมีเครื่องมือกลไกของรัฐธรรมนูญ ฉบับ 2550 ลงโทษผ่านคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) วุฒิสภา และศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ซึ่งยังทำงานได้อยู่ ไม่ได้ใช้วิธีการนอกระบบเล่นงานกัน เพราะสุดท้ายก็ต้องกลับมาในระบบอยู่ดี ดังนั้น การปฏิรูปประเทศควรมีทั้งก่อนและหลังการเลือกตั้งจึงจะเป็นทางออกที่ดีที่สุด

วิทยากร เชียงกูล คณบดีกิตติคุณ วิทยาลัยนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต กล่าวว่า หากมีคนกลางมาตั้งวงปฏิรูปประเทศจะเป็นเรื่องที่ดี เนื่องจากรัฐบาล กับ กปปส. ต่างฝ่ายไม่เชื่อถือซึ่งกันและกัน ซึ่งจะคุยกันยาก ดังนั้น ควรมีการเจรจากันด้วยความจริงใจ ซึ่งถอยกันคนละก้าว แต่ส่วนตัวคิดว่า ขณะนี้รัฐบาลไม่ยอมถอย เพราะรัฐบาลเห็นว่าได้ประโยชน์จากการเลือกตั้งมากกว่า