วีรบุรุษ

ในช่วงหลายทศวรรษก่อนหน้านี้และหลังจากนี้ไป คงไม่มีใครและงานไหนอีกแล้วที่จะสามารถดึงดูดคนสำคัญจากทั่วโลกมารวมไว้ในสถานที่เดียวกันได้มากเท่ากับพิธีรำลึกอดีตประธานาธิบดี เนลสัน แมนเดลา

เพราะผู้ที่ไปรวมตัวกันที่สนามกีฬาเอฟเอ็นบี สเตเดียม ในนครโจฮันเนสเบิร์ก เมื่อวานนี้ หากนับเฉพาะบุคคลในระดับราชวงศ์ ประธานาธิบดี นายกรัฐมนตรี รัฐมนตรี และผู้แทนระดับสูงทางการเมืองจากทั่วโลกแล้วก็มีจำนวนถึง 689 คน ยังไม่นับรวมบรรดาคนดังในแวดวงกีฬา บันเทิง และอื่นๆ ที่น่าจะเข้าร่วมอย่างล้นหลามเช่นกัน

เรียกว่าไม่มีใครเลยที่กังขาในความเป็นวีรบุรุษของ แมนเดลา เพราะการต่อสู้เพื่อสลายปัญหาการแบ่งแยกสีผิวของท่านไม่ใช่การสู้เพียงลมปากแบบนักการเมืองทั่วไป แต่เป็นการต่อสู้จริงๆ ทั้งแบบอหิงสาและการใช้ความรุนแรง ทั้งเคยจับอาวุธต่อสู้และทำสงครามกองโจร รวมไปถึงยอมติดคุกเกือบ 30 ปี และต้องใช้เวลานานถึงราว 50 ปี กว่าที่ความพยายามจะสัมฤทธิผล

ประธานาธิบดี บารัก โอบามา ของสหรัฐ เคยกล่าวไว้ว่า โลกคงจะไม่ได้เห็นบุคคลที่เหมือน แมนเดลา อีกแล้ว

คำกล่าวนี้คงไม่ใช่เรื่องที่เกินจริงนัก เพราะสังเกตได้ว่าในยุคของประวัติศาสตร์สมัยใหม่โดยเฉพาะยุคมิลเลียนเนียลนี้ เป็นเรื่องยากที่เราจะได้เห็นวีรบุรุษหน้าใหม่ถือกำเนิดขึ้นมา หรือหากมีจริงก็จะมีวัฏจักรวงจรที่สั้นมาก

ทุกวันนี้ การเมืองโลกแบ่งออกเป็นหลายขั้วอำนาจที่คานสมดุลกันระหว่างสหรัฐ ยุโรป จีน และขั้วอื่นๆ ท่ามกลางความแพร่หลายของอินเทอร์เน็ต ที่ทำให้ข่าวสารไม่ถูกครอบงำแบบเบ็ดเสร็จโดยขั้วใดขั้วหนึ่ง นอกจากนี้สังคมปัจจุบันยังมีความซับซ้อนมากกว่าในอดีตที่มักใช้รูปแบบของตาต่อตา ฟันต่อฟัน จึงทำให้ฮีโร่ในวันนี้อาจกลายเป็นผู้ถูกตราหน้าของสังคมในวันรุ่งขึ้นได้

โอบามา ที่เคยเป็นนักการเมืองดาวรุ่งแห่งยุคสมัยจากธีม เชนจ์ และได้รับรางวัลโนเบลสันติภาพมาแล้ว กลับถูกสับเละจนคะแนนนิยมร่วงไม่เป็นท่าเมื่อแก้ปัญหาเศรษฐกิจไม่ได้ ทั้งที่ในความเป็นจริงนั้น ก็ไม่ใช่ว่า โอบามา จะมีอำนาจเหลือล้นกว่าวอลสตรีท จนควบคุมทุกอย่างได้

เมื่อวีรบุรุษผู้เป็นศูนย์รวมทางใจได้จากไปแล้ว ความท้าทายสำคัญที่คนทั้งแอฟริกาใต้ต้องเผชิญก็คือ การดำรงไว้ซึ่งมรดกของ แมนเดลา และขับเคลื่อนประเทศให้พัฒนาไปข้างหน้า ซึ่งนับเป็นเรื่องท้าทายอย่างยิ่ง เพราะแอฟริกาใต้กำลังมีปัญหาเศรษฐกิจรุมเร้า ขณะที่คนผิวสีก็ยังเผชิญกับปัญหาความยากจนและความไม่เท่าเทียมในวงกว้าง จนหลายคนวิตกว่าประธานาธิบดี จาค็อบ ซูมา อาจจะเอาไม่อยู่

การแก้ปัญหานั้นอาจต้องผ่านขวากหนามสาหัสและใช้เวลานานกว่าจะสัมฤทธิผล แต่การรักษาความสำเร็จที่ได้มาและเดินหน้าต่อไปในยุคสมัยที่ซับซ้อนขึ้นนั้น ก็อาจไม่ใช่เรื่องง่ายไปกว่ากันเช่นเดียวกัน