ปฏิวัติยูเครน

ไม่รู้ว่าเป็นเพราะได้รับข่าวสารหรืออิทธิพลจากการประท้วงในอีกซีกโลกหนึ่งไปหรือเปล่า การประท้วงที่เกิดขึ้นในยูเครนจึงต่างจากครั้งที่ผ่านๆ มา และกลายเป็นการชุมนุมประท้วงครั้งที่ทรงพลังมากที่สุด นับตั้งแต่ที่มีการปฏิวัติสีส้มขึ้นในปี 2004

หลายฝ่ายออกอาการไม่เชื่อเหมือนกันว่าการชุมนุมเพื่อประท้วงที่ประธานาธิบดี วิกเตอร์ ยานูโควิช บิดพลิ้วไม่ลงนามข้อตกลงการค้าเสรีกับสหภาพยุโรป (อียู)ได้บานปลายไปเป็นการประท้วงเพื่อให้เปลี่ยนตัวผู้นำประเทศ และยังเปลี่ยนทิศทางการเมืองครั้งใหญ่ คล้ายๆ กับที่ไม่เชื่อว่าการประท้วงต่อต้านร่าง พ.ร.บ.นิรโทษกรรมในไทยจะบานปลายมาจนถึงวันนี้

ชาวยูเครนที่ออกมาประท้วงในวันนี้อาจไม่ใช่ตัวแทนเสียงส่วนใหญ่ทั้งประเทศ แต่ก็เป็นกลุ่มคนเมืองหลวงที่มีพลังเคลื่อนไหวทางการเมืองมากที่สุด โดยมีเป้าหมายคือ ต้องไม่ถอยหลังกลับไปสู่ยุคของระบอบสหภาพโซเวียต

ประชาชนจำนวนไม่น้อยต้องการเห็นประเทศเดินไปสู่ความก้าวหน้าตามแบบของยุโรปตะวันตกที่มีอียูเป็นแกนนำ มากกว่าที่จะกลับไปสู่วันคืนเก่าๆ ในปกครองของพี่ใหญ่อย่างรัสเซีย ที่กำลังเดินหน้าจับมือกับอดีตพี่น้องในโซเวียตทำข้อตกลงสหภาพศุลกากรยูเรเซียน (อีซียู) ซึ่งมีสมาชิกแล้ว 3 ประเทศ คือ รัสเซีย เบลารุส และคาซัคสถาน

ทว่า ฝ่ายผู้ประท้วงนั้นต้องการให้รัฐบาลจับมือทำข้อตกลงการค้าเสรีกับยุโรปมากกว่า เพราะเชื่อว่าจะเป็นบันไดก้าวแรกไปสู่การได้สถานะสมาชิกภาพอียูในที่สุด ซึ่งจะเอื้อประโยชน์ให้หลายด้าน ทั้งในแง่ความช่วยเหลือ การค้า การลงทุน และการก้าวไปสู่อนาคตบนสิทธิและเสรีภาพตามระบอบประชาธิปไตย

ตามมุมมองของผู้ประท้วงนั้น ยูเครนไม่ควรต้องตกเป็นลูกไล่ของรัสเซียที่ถูกมองว่าใช้ความเป็นพี่ใหญ่เอาเปรียบยูเครนอีก โดยทั้งสองเคยขัดแย้งเรื่องท่อก๊าซที่รัสเซียส่งให้ยุโรปโดยวางท่อผ่านยูเครนมาแล้ว เมื่อมีปัญหาทีรัสเซียก็ยกเรื่องนี้มาขู่ที แถมยังเคยขู่จะใช้กำลังถล่มมาแล้วหากยูเครนเข้าเป็นสมาชิกนาโต้ที่มีสหรัฐเป็นแกนนำ

แต่ทั้งนี้ก็ใช่ว่าชาวยูเครนทั้งหมดจะต่อต้านไปด้วย ประชาชนในภาคตะวันออกและภาคใต้มีความสัมพันธ์อันดีกับรัสเซียในฐานะเพื่อนบ้านพรมแดนติดกันมายาวนาน ขณะที่ชาวยูเครนถึงเกือบ 20% ยังเป็นคนเชื้อสายรัสเซีย และคนยูเครนก็พูดภาษารัสเซียได้เป็นส่วนมาก

ทั้งฝ่ายรัฐบาลและผู้ประท้วงต่างก็อ้างว่าทำเพื่อประโยชน์ของประเทศเป็นสำคัญ แต่ไม่ว่าใครจะอยู่หรือไป เรื่องนี้จะมีผลต่อขั้วการเมืองโลกของมหาอำนาจอย่างสำคัญทีเดียวค่ะ