การบริหารจัดการความขัดแย้ง (ตอนที่ 1)

สัปดาห์นี้คงจะต้องหันมาถ่ายทอดวามรู้และความคิดเห็นในเรื่องที่เกี่ยวกับการบริหารจัดการความขัดแย้งตามหลักสากล เพื่อเป็นการสะท้อนถึงการบริหารความขัดแย้งที่เกิดขึ้นภายในประเทศไทยของเราเวลานี้ ซึ่งยังไม่มีใครทราบแน่ชัดว่าชะตากรรมของประเทศจะเป็นอย่างไรในช่วงอาทิตย์หน้า เดือนหน้า หรือปีหน้า หรืออีกหลายสิบปีในอนาคตภายภาคหน้า

การบริหารจัดการความขัดแย้ง (Conflict Management) เป็นหนึ่งในหัวข้อใหญ่ที่เรียกว่า Conflict Resolution หรือที่เรียกกันว่า แนวทางแก้ไขความขัดแย้ง โดยมีความพยายามจากมนุษย์หลากหลายสาขาอาชีพตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ได้ช่วยกันคิดช่วยกันทำและจัดรูปแบบโครงสร้างและระบบการปฏิบัติงานให้มีความเป็นมาตรฐาน เพื่อนำหลักการสำคัญๆ ไปปรับใช้ได้ในทุกประเทศทั่วโลก โดยมีเป้าหมายเหมือนกันหมด คือ ลดจนถึงขจัดความขัดแย้งเพื่อนำไปสู่สันติภาพ ความสงบสุขของประชาชน

การบริหารจัดการความขัดแย้งเป็นเรื่องที่ต้องมองให้ครบทุกมิติของความขัดแย้ง ซึ่งหลักๆ แล้วจะได้แก่ 1) รากเหง้าปัญหาของความขัดแย้งว่าคืออะไร เป็นปัญหาแบบไหน อย่างไร มีวิวัฒนาการของความขัดแย้งมาในรูปแบบใด 2) เมื่อปัญหาความขัดแย้งเคยเกิดขึ้นแล้ว การหาทางออกหรือแก้ไขปัญหาที่ดีที่สุดคืออะไร

3) เมื่อความขัดแย้งเกิดขึ้นอีกจะมีวิธีหรือแนวทางบริหารจัดการความขัดแย้งไม่ให้รุนแรงจนถึงขั้นเสียเลือดเนื้อและทรัพย์สินมากกว่าที่เคยสูญเสียมาแล้วได้อย่างไร ควรจะต้องใช้วิธีการแบบไหน อย่างไร 4) เมื่อบริหารจัดการความขัดแย้งให้อยู่ตัวได้ในระดับหนึ่งแล้วจะต้องคิดต่ออีกว่าจะหาแนวทางไหนที่จะไม่ให้ความขัดแย้งเกิดขึ้นอีกในระยะยาว และ 5) การใส่ความเจริญและการพัฒนาเข้าไปในแต่ละภาคส่วนของสังคม เพื่อช่วยให้ความขัดแย้งไม่สามารถจะเกิดขึ้นอีกได้ในอนาคต

ปัญหาความขัดแย้งในโลกมีมากมายหลายรูปแบบ แต่ที่สำคัญๆ จะได้แก่ 1) ความขัดแย้งทางการเมือง 2) ความขัดแย้งทางเศรษฐกิจและสังคม 3) ความขัดแย้งทางด้านศาสนา เชื้อชาติ อัตลักษณ์ และวัฒนธรรม โดยปัญหาความขัดแย้งที่จัดว่าเป็นปัญหาที่แก้ไขยากมากที่สุด คือ ความขัดแย้งทุกชนิดที่เกิดจากความเห็นต่าง หรือการต่างกันทางความคิดของคนแบบสุดโต่ง และไม่ยอมประนีประนอมหันหน้าเข้าหากันเพื่อหาทางออกร่วมกันแบบสันติ

ที่กล่าวมาข้างต้นเป็นหลักการสำคัญๆ ของการบริหารจัดการความขัดแย้งระหว่างประเทศ และในสัปดาห์หน้า ขอเชิญท่านผู้อ่านติดตามการวิเคราะห์ถึงปัญหาความขัดแย้งในไทย รวมถึงการนำเสนอทางออกของปัญหาในปัจจุบัน