เยี่ยมพิพิธภัณฆ์ สถาบันมรดกพื้นเมืองและประเพณ๊แห่งชาติที่ปากีสถาน

...สวาน สุคโต

ประเทศปากีสถานเป็นประเทศที่หลากหลายวัฒนธรรม ที่ก่อตัวและพัฒนาตั้งแต่อดีตหลายพันปีมาแล้ว แม้ว่าในปัจจุบันจะเป็นประเทศที่มีผู้นับถือศาสนาอิสลามเป็นส่วนใหญ่ ก็ยังสงวนรักษาวัฒนธรรมนั้นไว้เป็นมรดกของชาติ และเพื่อให้คนในชาติและนักท่องเที่ยวได้เรียนรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรม วิถีชีวิตของคนในชาติที่มีหลายเผ่าพันธุ์ จึงมีการสร้างพิพิธภัณฑ์ Lok Virsa & Heritage Library เมื่อปี 2518

ที่นี่ที่เดียวรวบรวมเรื่องวัฒนธรรมแห่งมนุษยชาติ ประเพณีความเชื่อ ความเป็นอยู่อาชีพ วิถีชีวิตของประชาชนชาวปากีสถานที่มาจากเผ่าพันธุ์ต่างๆ ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบันเกือบครบถ้วน โดยจัดแสดงไว้เป็นห้องๆ ในพื้นที่กว้างขวางใหญ่โตมาก หากใช้เวลาดูให้ทั่วถึงต้องใช้เวลาหลายชั่วโมง

Lok Virsa หรือสถาบันมรดกพื้นเมืองและประเพณีแห่งชาติ ตั้งอยู่ใกล้กับซาการ์ปาเรียน ฮิลล์ กรุงอิสลามาบัด เมืองหลวงประเทศปากีสถาน

นักท่องเที่ยวท่านหนึ่งเขียนความเห็นเกี่ยวกับสถานที่แห่งนี้ว่าเป็นสถานที่แห่งเดียวที่คนปากีสถาน หรือนักท่องเที่ยวต้องไปดูถ้าเดินทางมาอิสลามาบัด เพราะสถานที่แห่งนี้ผู้เข้าชมจะได้พบการนำเสนอเรื่องราวต่างๆ ที่สวยงาม ตื่นตาตื่นใจ ไม่ว่าจะเป็นศิลปวัฒนธรรมที่หลากหลาย จากยุคสมัยต่างๆ ตั้งแต่ยุคเก่า ถึงยุคใหม่ รวมถึงประวัติศาสตร์ประเทศปากีสถานและอนุทวีป ซึ่งทั้งหมดรวมอยู่ในสถานที่แห่งเดียว

นอกจากผู้ชมจะตื่นตาตื่นใจกับศิลปวัฒนธรรมที่ตั้งแสดงไว้แล้ว ยังมีสินค้าผลิตภัณฑ์พื้นเมือง ไม้แกะสลัก สิ่งทอ และเสื้อผ้าพื้นเมืองไว้จำหน่ายเป็นที่ระลึกด้วย

ผมสะดุดตาตั้งแต่ทางเข้า ที่เห็นประตูทำด้วยไม้แกะสลักเป็นรูปเครือเถาละเอียดสวยเด่นตามความนิยมของชาวปากีสถาน เมื่อเข้าไปด้านในก็ตื่นตากับพระพุทธรูปศิลปะคันธาระที่จำลองจากของจริงมาตั้งแสดงในห้องต่างๆ ไม่น้อยกว่า 34 ห้อง

เมื่อดูที่เขาจัดตั้งพระพุทธรูปในห้องต่างๆ ก็เห็นว่าเขายกย่อง เพราะอย่างน้อย 34 ห้องเป็นห้องแสดงพระพุทธรูปศิลปะคันธาระ เขาจัดตั้งในที่ที่เหมาะสมเป็นอย่างยิ่ง ซึ่งเราชาวพุทธเห็นก็มีความภูมิใจที่เห็นภาพเช่นนั้น

ส่วนเรื่องราวความเป็นอยู่ วิถีชีวิตของชนพื้นเมือง เขาแสดงไว้เป็นห้องๆ หลายห้องด้วยกัน รวมทั้งมัสยิดที่ประดับตกแต่งสวยงามตั้งแต่ประตูทางเข้าที่แกะสลักไม้ลวดลายสะดุดตา ส่วนวิถีชีวิตประชาชน เช่น การประกอบอาชีพเกษตรกรรม การทอผ้า การเล่นพื้นเมือง การค้าขาย ก็จัดแสดงเป็นห้องๆ กระจายกันไป

ที่เห็นความพยายามอย่างสูงของผู้จัดทำคือห้องสมุดเสียง ที่เขาได้รวบรวมเสียง สำเนียงพูด และเพลงคนแต่ละเผ่า แต่ละท้องถิ่นไว้ให้ศึกษาในห้องที่กว้างใหญ่มาก เสียดายที่ไม่มีเวลาฟังเสียงต่างๆ นั้น เพราะเวลาจำกัดมาก

ทั้งนี้ ก่อนเข้าสู่อาคารพิพิธภัณฑ์นั้น มีการแสดงการตีกลองโดยศิลปินมือกลองคนหนึ่ง ที่เห็นแล้วต้องบอกว่าเป็นนักแสดงมืออาชีพ ที่สามารถตีกลองในจังหวะเร้าใจและยังโชว์ความแข็งแรง เช่น ใช้ผ้าผูกบั้นเอวเด็กชายวัยประมาณ 910 ขวบที่ไปดูการแสดง มาคล้องไว้ที่คอแล้วให้ลอยตัวหมุนไปรอบตัวเขา พร้อมกับตีกลองไปด้วย เรียกว่าเร้าใจทุกจังหวะแม้จะหวาดเสียว เมื่อจบการแสดงจึงได้รับการปรบมือกราวใหญ่

อย่างไรก็ตาม หากท่านเดินทางไปกรุงอิสลามาบัด ปากีสถาน อย่าพลาดโอกาสเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ หรือ Lok Virsa เพราะเข้าไปที่เดียวเห็นภาพปากีสถานทั้งประเทศ