ข้อเสนอ คอป.

ในรายงานฉบับสมบูรณ์ของคณะกรรมการอิสระตรวจสอบและค้นหาความจริงเพื่อการปรองดองแห่งชาติ (คอป.) ที่มีนายคณิต ณ นคร เป็นประธาน หน้าที่ 245246 ที่ได้เสนอต่อรัฐบาลได้มีความเห็นต่อ “การนิรโทษกรรม” เอาไว้พอสังเขป 5 ข้อ ดังนี้

1.แม้การนิรโทษกรรมจะเป็นกลไกหนึ่งที่อาจนำไปสู่การปรองดอง แต่การนำมาใช้จะต้องคำนึงถึงความเหมาะสม ทั้งในแง่ของเวลา สถานการณ์ และกระบวนการ โดยเฉพาะการเร่งรัดให้เกิดการนิรโทษกรรม นอกจากจะไม่ส่งผลให้เกิดการปรองดองแล้ว ยังอาจเป็นการสร้างประเด็นความขัดแย้งขึ้นมาใหม่

2.การนิรโทษกรรมไม่ใช่เป้าหมาย หรือผลลัพธ์สุดท้ายของการปรองดอง คอป.เห็นว่าในระหว่างที่สังคมไทยกำลังเปลี่ยนผ่านจากสังคมที่มีความขัดแย้งสูงไปสู่สังคมแห่งการปรองดองนั้น การนำนิรโทษกรรมมาใช้จะต้องเป็นไปด้วยความระมัดระวัง

3.การนิรโทษกรรมจะต้องกระทำโดยไม่กระทบต่อสิทธิของเหยื่อและผู้ที่ได้รับผลกระทบในการรับรู้ความจริงที่เกิดขึ้น รวมไปถึงสิทธิในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม

4.การออกกฎหมายนิรโทษกรรมจะต้องไม่ใช่การนิรโทษกรรมตนเอง (SelfAmnesty) ที่ผู้มีส่วนในการกระทำความผิดบัญญัติกฎหมายให้มีผลเป็นการยกเว้นความรับผิดของตนเอง หรือการนิรโทษกรรมแบบครอบคลุมเป็นการทั่วไป (Blanket Amnesty) หรือครอบคลุมผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่าย โดยปราศจากเงื่อนไข แต่จะต้องมีการกำหนดความผิดที่จะนิรโทษกรรมและเงื่อนไขในการนิรโทษกรรมอย่างชัดเจนและเฉพาะเจาะจง

5.ต้องคำนึงถึงการอำนวยความยุติธรรมแก่เหยื่อ โดยป้องกันไม่ให้เกิดการลบล้างกระทำความผิด หรือยกเว้นความผิดโดยมิชอบ นอกจากนี้ คอป.เห็นว่ารัฐบาลต้องพิจารณาให้สัตยาบันต่อธรรมนูญกรุงโรม ว่าด้วยศาลอาญาระหว่างประเทศ เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้กระทำความผิดลอยนวล หรือหลุดพ้นจากการเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม