แวดวงสงฆ์

มหาเถรสมาคม (มส.)

สั่งเดินหน้าการจัดตั้งธนาคารพุทธ

มหาเถรสมาคมสั่งเดินหน้า จัดตั้งธนาคารพระพุทธศาสนา โดยขอให้กระทรวงการคลังพิจารณาร่างพระราชบัญญัติธนาคารเพื่อการอุปถัมภ์พระพุทธศาสนา พ.ศ. .... แม้ว่าหลายฝ่ายยังลังเลที่จะสนับสนุน

ตามที่มหาเถรสมาคมมีมติเมื่อ 30 ม.ค. 2555 ให้แต่งตั้งกรรมการพิจารณาร่าง พ.ร.บ.ธนาคารพระพุทธศาสนา พ.ศ... โดยมีสมเด็จพระธีรญาณมุนี เป็นประธานกรรมการ ให้มีหน้าที่พิจารณา พ.ร.บ. ฉบับนี้ให้เป็นที่ยุติแล้วเสนอมหาเถรสมาคมนั้น

กรรมการที่แต่งตั้งประชุมมา 3 ครั้ง โดยล่าสุดได้พิจารณาร่วมกับกระทรวงการคลัง สำนักงบประมาณ และสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ในประเด็นเกี่ยวกับความจำเป็นในการจัดตั้งธนาคารเพื่อการอุปถัมภ์พระพุทธศาสนา พ.ศ... เมื่อ 15 ก.ค. 2556 ที่วัดราชบพิธ

การอภิปรายและความเห็นของหน่วยงานต่างๆ ที่มาประชุมสรุปดังนี้

ผู้แทนกระทรวงการคลัง ชี้แจงต่อที่ประชุมว่า กระทรวงการคลังได้พิจารณาร่างพระราชบัญญัติธนาคารเพื่อการอุปถัมภ์พระพุทธศาสนา พ.ศ. .... แล้วเห็นว่า วัตถุประสงค์จัดตั้งยกร่างพระราชบัญญัติเพื่อต้องการให้มีธนาคาร เพื่อประกอบการพาณิชย์เอากำไรมาใช้ในการทำประโยชน์อุปถัมภ์พระพุทธศาสนา แต่เนื่องจากว่าเราพิจารณาแล้วในขณะนี้สภาพแวดล้อมในต่างประเทศมีการเปลี่ยนแปลง การประกอบธุรกิจธนาคารพาณิชย์มีการแข่งขันกันเยอะ นอกจากการแข่งขันระหว่างธนาคารพาณิชย์ด้วยกันเองยังมีการแข่งขันในตลาดทุนอีกด้วย ธนาคารที่ตั้งขึ้นมาใหม่ไม่มีกลุ่มลูกค้าที่ชัดเจนที่จะทำธุรกิจแล้วได้กำไรจึงเป็นไปได้ค่อนข้างยาก

อีกประเด็นหนึ่ง คือ ในร่างพระราชบัญญัตินี้มีการกำหนดให้กระทรวงการคลังถือหุ้นมากกว่า 50% ซึ่งจะทำให้มีสถานะเป็นรัฐวิสาหกิจ และปัจจุบันมีสถาบันการเงินเฉพาะกิจในสังกัดกระทรวงการคลังทั้งหมด 8 แห่ง ซึ่งแต่ละแห่งมีวัตถุประสงค์การประกอบธุรกิจที่ชัดเจนและให้บริการทางการเงินแก่บุคคลที่ไม่สามารถเข้าถึงระบบการพาณิชย์ได้ แต่กรณีของธนาคารเพื่อการอุปถัมภ์พระพุทธศาสนาไม่มีวัตถุประสงค์ในการให้บริการทางการเงินที่ชัดเจน คือประกอบธุรกิจในลักษณะเดียวกับธนาคารพาณิชย์ที่มีอยู่แล้ว อีกทั้งหากมีผลขาดทุนจากการดำเนินงานก็จะเป็นภาระของรัฐ และกรณีที่ได้มีการกำหนดในร่างพระราชบัญญัติให้มีบัญชีบริจาคขึ้นมาเพื่อที่จะให้ผู้มีจิตศรัทธาบริจาคเข้าบัญชีดังกล่าวเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในทางพุทธศาสนานั้น ก็สามารถที่จะทำได้โดยการขอความร่วมมือไปยังสถาบันการเงินต่างๆ ได้ไม่จำเป็นต้องตั้งธนาคารขึ้นมา

ผู้แทนสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เสนอความเห็นว่า ขณะนี้ที่สภาพเศรษฐกิจของโลกมีความผันผวนน่าเป็นห่วงมาก ธนาคารใหญ่คงจะไม่มีปัญหาอะไร ห่วงแต่ธนาคารเล็กๆ ซึ่งตอนนี้ธนาคารแห่งประเทศไทยก็คอยดูแลกำกับในช่วงนี้ ถ้ามาตั้งธนาคารขึ้นใหม่ก็จะเป็นที่น่าเป็นห่วง ความผันผวนเศรษฐกิจของโลกครั้งนี้จะรุนแรงมากขึ้น ถ้าจะตั้งธนาคารในระยะนี้หรือภายใน 5 ปี10 ปีนี้ยังไม่สมควร เพราะว่าธนาคารที่มีอยู่แล้วก็ต้องระวัง เช่น ธนาคารใหญ่ๆ ในต่างประเทศก็เสี่ยงต้องจับมือกัน อยากให้ชะลอไปก่อนแล้วก็หาทาง อย่างเช่น ติดต่อกับธนาคารออมสินเปิดช่องทางวินโดวส์ก็เป็นแนวทางที่ดี

ขณะนี้ธนาคารมีการแข่งขันกันสูงในเรื่องหากำไร และธนาคารแห่งประเทศไทยได้หามาตรการในการรองรับไว้ การที่เรามีพันธะกับสมาคมอาเซียน ปี พ.ศ. 2558 จะเป็นอาเซียนเต็มรูป แต่ธนาคารแห่งประเทศไทยขออีก 5 ปี ปี พ.ศ. 2563 ถึงจะเปิดเสรีทางการเงินมากขึ้น ส่วนใหญ่การแข่งขันระหว่างธนาคารจะรุนแรงมากขึ้น

วิเคราะห์สถานการณ์ ถ้าเทียบกับประเทศสิงคโปร์ ธนาคารของเขาอยู่ในระดับโลก ประเทศมาเลเซียดีกว่าเรา ประเทศไทยเราในเอเชียเป็นอันดับ 3

ถ้าประเทศไทยเปิดเสรีมากขึ้น เราต้องทำให้ธนาคารแข็งแกร่ง ซึ่งเท่าที่ทราบธนาคารใหญ่ๆ เช่น ธนาคารกรุงเทพ กรุงไทย กสิกรไทย สู้ได้ แต่ธนาคารเล็กๆ อาจจะมีปัญหา จึงควรชะลอการตั้งธนาคารใหม่เอาไว้ แล้วก็พยายามสร้างความเข้มแข็งให้ธนาคารต่างๆ ที่มีอยู่

ประธานได้สอบถามในที่ประชุมว่า สถิติในภูมิภาคเอเชียอย่างประเทศสิงคโปร์ มาเลเซีย ประเทศเก่งๆ สถิติธนาคารแต่ละแห่งประเทศไหนมั่นคงที่สุด

ผู้แทนสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติแจ้งที่ประชุมว่าประเทศสิงคโปร์ดีที่สุดเรื่องขีดความสามารถ

ประธาน กล่าวว่า ในการทำธุรกิจนั้นมีการทำผิดระเบียบกันมาก ทำให้ธนาคารขาดทุน เกิดคดีความมากมาย ในส่วนของผู้ที่ต้องการให้จัดตั้งธนาคารเพื่อการอุปถัมภ์พระพุทธศาสนานั้น เพื่อต้องการรวบรวมเงินต่างๆ ของวัดที่อยู่ตามธนาคารพาณิชย์มาไว้ในธนาคารดังกล่าว เพื่อนำผลกำไรมาใช้ในการอุปถัมภ์พระพุทธศาสนา ซึ่งจากการชี้แจงที่ผ่านมาสรุปได้ว่า สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติเห็นควรให้ชะลอการตั้งธนาคารไว้ก่อน กระทรวงการคลังแจ้งว่าขณะนี้ธนาคารมีจำนวนมากแล้ว

เลขานุการคณะกรรมการ สรุปความเห็นของหน่วยงานต่างๆ ดังนี้ กระทรวงการคลัง สำนักงบประมาณ และสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ส่วนใหญ่ความเห็นเป็นไปตามที่ได้มีหนังสือแจ้งสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีและสังคมแห่งชาติ

แต่สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติให้ความเห็นเพิ่มเติมว่า ควรจะเปิดวินโดวส์ของธนาคารเพื่อการอุปถัมภ์พระพุทธศาสนาในธนาคารออมสินหรือธนาคารกรุงไทยก่อน

มหาเถรสมาคมพิจารณาเมื่อวันที่ 10 ต.ค. 2556 ยืนยันมติเดิม