คุณสมบัติผู้นำที่ดี

คํากล่าวของนายสมพล เกียรติไพบูลย์ อดีตประธานกรรมการตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ที่กล่าวไว้ระหว่างปาฐกถาในงานเสวนาหัวข้อ จับชีพจรประเทศไทย ตอนหนึ่งเมื่อเร็วๆ นี้ ว่า ปัญหาคอร์รัปชั่นในสังคมไทยเปรียบเสมือนมะเร็งร้ายและโรคระบาดที่ยากต่อการสกัดกั้น กระทั่งการโกหกประชาชนในการดำเนินนโยบายผิดพลาดก็ยังถือเป็นการคอร์รัปชั่น

คำกล่าวนี้มีนัยสำคัญ เพราะจะเห็นได้ว่าช่วง 2 ปีในการบริหารประเทศของรัฐบาลชุดนี้ถูกวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับคำโกหกในหลายๆ เรื่องมาอย่างต่อเนื่อง

เป็นต้นว่า White Lie หรือการโกหกสีขาว เกี่ยวกับตัวเลขส่งการออกของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง บัดนี้ก็ยังมีความคลุมเครือว่าตัวเลขการส่งออกที่แท้จริงเป็นเรื่องการเสกสรรค์ปั้นแต่งอย่างไรก็ได้

การเจรจาความตกลงขายข้าวให้รัฐบาลจีนภายหลังนายกรัฐมนตรี หลี่เค่อเฉียง แห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน มาเยือนประเทศไทย ปีละ 1 ล้านตัน ก็เป็นอีกเรื่องที่ยังขาดความชัดเจน และน่าตกอกตกใจที่ผู้ส่งออกข้าวในนามสมาคมผู้ค้าข้าวก็ยังไม่เชื่อถือข้อมูลของผู้นำรัฐบาลเกี่ยวกับนโยบายการขายข้าวล็อตดังกล่าวว่าเป็นเรื่องจริง

ประเด็นน่าจะเป็นเพราะที่ผ่านมารัฐบาลมักไม่สามารถสร้างความกระจ่างตรงไปตรงมาในการดำเนินนโยบายหรือแถไถในแต่ละเรื่องจนเกิดความสับสน จนกระทั่งผู้ที่รับผิดชอบในเรื่องนั้นๆ ขาดความเชื่อถือ

เมื่อผู้นำขาดความน่าเชื่อถือเสียแล้ว ย่อมกระทบกระเทือนต่อภาวะผู้นำที่ดี ยิ่งเป็นระดับผู้นำประเทศหรือระดับรัฐมนตรีด้วยแล้ว ความไม่น่าเชื่อถือจะสร้างความเสียหายและต่อความเชื่อมั่นของประเทศตามไปด้วย

กล่าวตามหลักการแล้ว ผู้นำที่ดีต้องมีวิสัยทัศน์ ต้องมองเห็นภาพในอนาคต เพื่อให้ผู้ตามมองเห็นโอกาส ขณะเดียวกันจะต้องกำหนดเป้าหมายและแผนงานไปสู่เป้าหมายนั้นๆ ได้อย่างชัดเจน ไม่ใช่แค่ฝันเฟื่องหรือเลื่อนลอยไร้ทิศทาง

นอกจากคุณสมบัติที่ดีของผู้นำจะต้องมีความน่าเชื่อถือ สามารถสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้ตามหรือผู้ใต้บังคับบัญชาแล้ว ผู้นำยังจะต้องมีความสามารถในการสร้างแรงบันดาลใจให้เกิดพลังสร้างสรรค์ในเรื่องใหม่ๆ ด้วย ไม่เช่นนั้นนโยบายในภาพรวมจะไม่บรรลุผลสำเร็จ

การก้าวขึ้นเป็นผู้นำที่ยิ่งใหญ่และได้รับการยอมรับนั้น ไม่ใช่เรื่องง่ายและเป็นกันได้ทุกคน แต่ก็เป็นความท้าทายที่ผู้นำไม่ว่าระดับใดล้วนประสงค์จะไปยืนอยู่ ณ จุดนั้น

อย่างไรก็ดี จะก้าวสู่ความสำเร็จและสง่างามได้ ต้องไม่ใช่มือสมัครเล่น หากต้องบ่มเพาะประสบการณ์และพร้อมเรียนรู้แก้ไขสิ่งบกพร่องการเป็นผู้นำที่ดีอย่างสม่ำเสมอ

หากผู้นำคนใดโกหกหรือแก้ตัวไปวันๆ เพื่อลวงหลอกให้คนเชื่อ ก็คงไม่ต่างจากคำกล่าวของอดีตประธานกรรมการตลาดหลักทรัพย์ฯ ว่าไว้

นั่นคือ ผู้นำคนนั้นกำลังคอร์รัปชั่นประเภทหนึ่ง ซึ่งจะกระทบต่อความเชื่อมั่นและไม่อาจก้าวเป็นผู้นำที่ยิ่งใหญ่ได้