"ขวาจัด" ขย่มคองเกรสโอบามาแคร์...ไม่รอด

โดย...นันทิยา วรเพชรายุทธ

ความเสี่ยงการผิดนัดชำระหนี้ (Default) ไม่ใช่สิ่งที่เพิ่งเกิดขึ้นในสหรัฐ เพราะปัญหาการเมืองที่มีมาทุกยุคทุกสมัยทำให้เกิดการงัดข้อกันในสภาคองเกรสอยู่บ่อยครั้งในการผ่านร่างกฎหมายสำคัญๆ

ทว่าครั้งนี้ในปี 2556 เป็นที่น่าสังเกตว่ามีกระแสพูดถึงความเสี่ยงดังกล่าวกันค่อนข้างจะมากกว่าปกติ ทั้งจากในสหรัฐเองและจากทั่วโลก ซึ่งเขย่าความเชื่อเดิมๆ ที่ว่า “เดี๋ยวก็ผ่านกันออกมาได้เอง” จนถึงกับมีการเรียกร้องขึ้นในบางประเทศ ให้รัฐบาลเร่งหาแผนสำรองฉุกเฉินออกมารับมือกรณีที่เกิดเซอร์ไพรส์ขึ้น

เพราะปัญหา “ชัตดาวน์” จากการไม่สามารถผ่านร่างกฎหมายงบประมาณฉุกเฉินได้ตามกำหนด จนลากไปถึงโอกาสเสี่ยงที่สหรัฐจะไม่สามารถผ่านกฎหมายขยายเพดานหนี้ได้ทันเส้นตาย วันที่ 17 ต.ค. จนอาจนำไปสู่ “การผิดนัดชำระหนี้” เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์นั้น ไม่ได้เป็นผลมาจากการงัดข้อระหว่างรัฐบาลพรรคเดโมแครตและฝ่ายค้านพรรครีพับลิกันเท่านั้น แต่เป็นเพราะการผงาดขึ้นมาของ “กลุ่มการเมืองขวาจัด” (Tea Party) ที่กำลังมีความได้เปรียบทางการเมืองอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน

กลุ่มขวาจัดประกาศกร้าวเขย่าโลก ว่า ชาติจะพ้นภัยถ้าไร้โอบามาแคร์

ทว่าหากรัฐบาลสหรัฐไม่แคร์ เดินหน้ากฎหมายหลักประกันสุขภาพแห่งชาติต่อไป ตัวประกันอย่างเศรษฐกิจสหรัฐเศรษฐกิจโลก ก็อาจต้องพบกับความวอดวายครั้งรุนแรงที่สุดนับตั้งแต่วิกฤตการณ์ภาคการเงินปี 2551

สิ่งที่ทั่วโลกกำลังลุ้นที่สุดในวันนี้ก็คือ ระหว่างฝ่าย “ที ปาร์ตี้” และ “โอบามา” ใครจะเป็นฝ่ายที่ยอมถอยก่อนกัน

หากวิเคราะห์ดูในเบื้องต้นแล้ว อาจกล่าวได้ว่า มีความเป็นไปได้ที่รัฐบาลประธานาธิบดี บารัก โอบามา อาจต้องยอมถอยเลื่อนการบังคับใช้กฎหมายหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ หรือโอบามาแคร์ ลงก้าวหนึ่ง เพื่อแลกกับการผ่านร่างกฎหมายขยายเพดานหนี้ก่อนวันที่ 17 ต.ค. และผ่านร่างงบประมาณฉุกเฉินเพื่อยุติภาวะชัตดาวน์

เหตุที่เป็นเช่นนั้นก็เพราะกลุ่มที ปาร์ตี้ ไม่ใช่ฝ่ายค้านทั่วไปในพรรครีพับลิกันที่พรรคเดโมแครตจะต่อรองด้วยง่ายๆ แต่เป็นฝ่ายที่มีอุดมการณ์แนวคิดขวาจัด หรือบางฝ่ายอาจเรียกว่าเป็นขวาตกขอบ ที่พร้อมจะใช้ทุกวิถีทางเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย

ปัจจุบัน แม้กลุ่มที ปาร์ตี้ จะไม่ได้เป็นกลุ่มคนส่วนใหญ่ในพรรคเดโมแครต เพราะยังมีสมาชิกพรรคอนุรักษนิยมอีกจำนวนไม่น้อยที่พร้อมประนีประนอมกับฝ่ายตรงข้าม ทว่ากลุ่มขวาจัดนี้ก็มีอิทธิพลในการกำหนดประเด็นและเรียกร้องการสนับสนุนจากชาวอเมริกันที่มีแนวคิดฝ่ายขวาได้ดีอย่างยิ่ง

กลุ่มที ปาร์ตี้ คือการรวมตัวของชาวอเมริกันที่ “ฝันสลาย” เมื่ออเมริกันดรีมไม่อาจเป็นความจริงได้จากปัญหาทางเศรษฐกิจที่เป็นผลมาจากวิกฤตการณ์ภาคการเงินปี 2551 และการใช้งบประมาณไปอย่างมหาศาลจากสงครามอิรักและอัฟกานิสถานที่ผ่านมา จนนำไปสู่ วิกฤตการณ์คนตกงานครั้งใหญ่ ธุรกิจประสบความยากลำบาก และชาวอเมริกันยากจนลง โดยในบรรดากลุ่มประเทศที่พัฒนาแล้วนั้น สหรัฐถือเป็นประเทศที่มีความไม่เท่าเทียมกันของรายได้สูงที่สุดเลยทีเดียว

ความผิดหวังในรัฐบาลโอบามา ทำให้เกิดการผงาดขึ้นมาอีกครั้งของฝ่ายขวาจัดในช่วงปี 2553 ซึ่งมักประกอบไปด้วยกลุ่มคนผิวขาววัยกลางคน ที่เคยผ่านช่วงรุ่งโรจน์ของอเมริกามาแล้ว และต้องการเปลี่ยนการเมืองเพื่อให้สหรัฐได้กลับไปสู่ยุคแห่งความยิ่งใหญ่อีกครั้ง โดยมีแนวคิดสำคัญที่การลดควบคุมการใช้งบประมาณ และพยายามคว่ำการบังคับใช้กฎหมายโอบามาแคร์

การผงาดขึ้นของกลุ่มขวาจัดนั้น ยังสะท้อนให้เห็นได้เป็นอย่างดีจากการเลือกตั้งมิดเทอมสมาชิกสภาคองเกรส ปี 2554 ที่พรรครีพับลิกันได้เสียงเพิ่มขึ้นทั้งในสภาสูงและสภาล่าง สมาชิกขวาจัดหลายคนได้รับเลือกตั้งเข้ามาจนกลายเป็นเครื่องบ่งชี้ว่าคนอเมริกันเริ่มเบื่อนโยบายเอียงซ้ายของโอบามา และเริ่มเปิดรับแนวคิดขวาจัดที่พร้อมทำทุกอย่างเพื่อความมั่งคั่งของชาติ

โดยเฉพาะนโยบายโอบามาแคร์นั้น ถือเป็นนโยบายเอียงซ้ายแบบรัฐสวัสดิการที่ฝ่ายขวาจัดไม่อาจยอมรับได้ เพราะนอกจากจะทำลายระบบทุนนิยมเสรีตามหลักการแล้ว ในทางปฏิบัติยังเป็นการผลักภาระให้ภาคเอกชนทั้งระดับใหญ่ไปจนถึงเอสเอ็มอีรายย่อยทั่วประเทศ ที่ต้องมีต้นทุนสูงขึ้นเพื่อช่วยอุดหนุนประกันสุขภาพให้ลูกจ้าง

จึงไม่น่าแปลกใจที่ฝ่ายขวาจัดจะ “วางเดิมพัน” เต็มที่กับการล้มแผนโอบามาแคร์ ซึ่งได้แรงหนุนทั้งจากธุรกิจยักษ์ใหญ่ไปจนถึงผู้ประกอบการรายย่อยหลายล้านคน

อย่างไรก็ตาม หากพิจารณาในอีกมุมมองหนึ่ง จะเห็นว่า โอบามาแคร์ยังเป็นนโยบายประชานิยมที่เรียกแขกได้มากที่สุดครั้งหนึ่งของพรรคเดโมแครต ซึ่งฝ่ายโอบามาก็วางเดิมพันสุดตัวกับเรื่องนี้ จนอาจทำให้เกมพลิกภายในอีกไม่กี่วันนี้เช่นกัน โดยเฉพาะตัวโอบามาเองที่ต้องการผลักดันมากกว่าใคร เพราะจะเป็นผลงานชิ้นโบแดงสุดท้าย ก่อนที่จะมีการเลือกตั้งประธานาธิบดีในปี 2557

สิ่งที่รัฐบาลพรรคเดโมแครตกำลังเร่งเดินเกมในขณะนี้ก็คือ การดึงประชาชนชาวอเมริกัน โดยเฉพาะกลุ่มชนชั้นกลางจนถึงคนระดับล่างที่ได้ชื่อว่าเป็นชาวอเมริกัน 99% เมื่อเทียบกับคนรวย 1% ให้ลุกขึ้นมาร่วมกดดันฝ่ายค้านพรรครีพับลิกัน เพื่อให้เป็นฝ่ายยอมถอย

ขณะนี้เริ่มมีสัญญาณผ่านสื่อในสหรัฐหลายแห่งแล้วว่า ฝ่ายอนุรักษนิยมสายกลางเริ่มไม่สบายใจกับท่าทีแข็งกร้าวหัวชนฝาของฝ่ายที ปาร์ตี้ จนอาจมีการนำไปสู่ศึกภายในพรรครีพับลิกันเอง เพื่อให้ผ่อนปรนท่าทีลงก่อน และเพื่อไม่ให้กลายเป็นจำเลยของชาวอเมริกันทั้งประเทศและเป็นจำเลยของโลก หากสภาคองเกรสล้มเหลวเป็นครั้งที่ 2 ไม่สามารถผ่านร่างกฎหมายขยายเพดานหนี้ทัน จนนำไปสู่การผิดนัดชำระหนี้ครั้งประวัติศาสตร์ของสหรัฐ

อเมริกันลุ้น โลกระทึก ก่อนเส้นตาย 17 ต.ค.นี้