นักท่องเที่ยวจีนกับพัฒนาการที่โลกคาดหวัง

เป็นอันว่าการพยายามปรับตัวด้านพฤติกรรม และห่วงโซ่บริการในอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของจีนมีความชัดเจนขึ้นเป็นลำดับ

เชิงปริมาณจีนส่งออกนักท่องเที่ยวไปยังตลาดท่องเที่ยวของโลก 83 ล้านคนในปีที่แล้ว (83,182,700 คน) โดยผ่านบริษัทนำเที่ยว 28,305,700 คน ที่เหลือเที่ยวเอง 58.9% เป็นพวกที่เคยเดินทางออกนอกแผ่นดินใหญ่เป็นครั้งแรก เท่ากับ 48 ล้านคนเชียวนะครับ นับว่ามีมือใหม่หัดเที่ยวเมืองนอกชาวจีนเยอะมากทีเดียว ปีที่แล้วหนักกว่านี้อีก เพราะมือใหม่เที่ยวนอกของจีนมีถึง 63%

ที่ออกมาเที่ยวต่างประเทศผ่านบริษัททัวร์นี้ เยอะสุดเกือบ 15% ไปฮ่องกง มาเก๊า (3.2 ล้านคน) และไต้หวัน (2.7 ล้านคน) ซึ่งทั้งใกล้จีนและภาษาใช้กันได้โดยสะดวก

รองลงมาคือ ไทยแลนด์ (2.6 ล้านคน) ไปเกาหลีใต้ (2.2 ล้านคน) สิงคโปร์ (1.5 ล้านคน) ญี่ปุ่น (1.1 ล้านคน) มาเลเซีย (1.1 ล้านคน) เวียดนาม (6 แสนคน) และไปฝรั่งเศส (6 แสนคน)

นี่ว่ากันเฉพาะที่ซื้อทัวร์ผ่านเอเยนต์นำเที่ยวนะครับ ไม่นับพวกเดินทางเองและเที่ยวเอง

ภาพรวมปีนี้คาดว่ากองทัพนักท่องเที่ยวจีนจะโตอีก 15% หลงจ๊งจะมีนักท่องเที่ยวจีนออกมาปีนี้ 94.3 ล้านคน มโหฬารงานสร้างแท้ๆ เจ้าประคุณ!!!

เราไม่ได้บ่นคุณภาพนักท่องเที่ยวของจีนอยู่คนเดียวหรอกครับ ชาติส่วนใหญ่ก็บ่นกันทั้งนั้น แม้แต่ในฮ่องกง มาเก๊า ไต้หวัน เองก็บ่นหนัก

บริษัททัวร์พานักท่องเที่ยวจีนไปแย่งซื้ออาหารราคาประหยัดในโรงอาหารมหาวิทยาลัย จนนักศึกษาไม่มีที่นั่งพอรับประทานที่เชียงใหม่นั้น ปรากฏว่ามีเหตุการณ์แบบนี้ในเกาหลี มาเลเซีย และเวียดนาม ด้วยเช่นกัน ในเกาหลีนั้นถึงกับติดตั้งป้ายเป็น 3 ภาษา ห้ามนักท่องเที่ยวบุกโรงอาหาร และป้ายห้ามนักท่องเที่ยวจีนแห่เข้าไปในห้องสมุดมหาวิทยาลัย ไม่ได้ไปหาหนังสืออ่านหรอก ไปถ่ายรูปกันเอง เพราะดูสวยดี ยังงี้ก็มี

งานสำรวจความเห็นชาวฮ่องกงในเดือน พ.ค.ที่ผ่านมา พบว่าผู้ตอบแบบสอบถามชาวฮ่องกงถึง 40% อึดอัดต่อการมาปรากฏตัวของชาวแผ่นดินใหญ่ โดย 50% ชี้ว่านักท่องเที่ยวจีนนี่แหละ คือสาเหตุที่ก่อความอึดอัดที่สุด

กฎหมายใหม่ของจีนเพิ่งมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 1 ต.ค.ของปีนี้ มีข้อความคล้ายกับ พ.ร.บ.บริษัทนำเที่ยวและมัคคุเทศก์ของไทยที่กำหนดว่า ทั้งยังห้ามบริษัทนำเที่ยวขายทัวร์ของตัวเองแก่ลูกค้าในราคาที่เห็นได้ว่าไม่เพียงพอกับค่าใช้จ่ายที่มีจริง ห้ามบริษัทนำเที่ยวมอบหมายไกด์ให้นำพานักท่องเที่ยวในความรับผิดชอบของตนไปเที่ยว โดยปล่อยให้ไกด์เรียกเก็บเงินจากไกด์อีกที

พูดง่ายๆ คือ ห้ามจำหน่ายลูกค้าตัวเองให้ไกด์ไปตักตวงประโยชน์

กฎหมายนี้มุ่งจะเล่นงานพวกทัวร์ศูนย์เหรียญ ไทยมีข้อความนี้ในกฎหมายแล้วตอนผมเป็นรัฐมนตรี แต่จีนยังไม่มี บัดนี้มีและบังคับใช้แล้ว ใครทำผิดกติกานี้จะอยู่จีนหรืออยู่ไทยก็ผิดกฎหมายประเทศนั้นๆ อยู่ดี ของเดิมทำอย่างนี้ผิดที่บ้านเรา แต่ออกเดินทางกลับไปจีนไม่มีกฎหมายอย่างนี้

ไทยอยากดำเนินคดี แต่ผู้เสียหายและพยานก็กลับจีนหมดแล้ว เอาเรื่องไม่ถนัดทีนี้ล่ะ มีกฎหมายทั้งต้นทางประเทศและประเทศปลายทางเล่นงาน

ผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยวไทยปีนี้ ห่วงว่านักท่องเที่ยวจีน บริษัทนำเที่ยวจีนในไฮซีซั่นปีนี้น่าจะลดลงมาก เพราะทราบจากเอเยนต์ในจีนว่า แม้พวกไม่ทำศูนย์เหรียญก็เสียว เพราะบ่อยครั้งตัดราคาสู้กันจนหมิ่นเหม่ บางพวกไม่คิดว่าตัวจะทำผิด แต่ไม่มั่นใจการตีความโดยเจ้าหน้าที่ผู้บังคับใช้กฎหมายใหม่นี้ ดังนั้น ก็อาจลดความกระตือรือร้นที่จะโปรโมตประเทศที่มีกฎหมายที่จะเอาผิดได้แบบเหมือนๆ กัน ทั้งสองฝั่งและเวลานี้ก็มีรายงานว่าบางบริษัทเริ่มโดนแล้ว

ก็น่าจะดีนะครับ กฎหมายจีนรอบนี้ส่งสัญญาณแรงเพียงพอที่จะทำให้ระบบต้มตุ๋น หลอกลวง เอาเปรียบทั้งน้อยใหญ่ รู้สึกขยาดอยู่บ้าง ถ้ากฎหมายนี้เข้มงวดได้จริงในชั้นปฏิบัติ และมีบรรทัดฐานที่เข้าใจตรงกันแล้ว ทีนี้คุณภาพตารางการพาเที่ยวน่าจะดีขึ้น

แต่พัฒนาการของธุรกิจนำเที่ยวที่หลอกลวงน้อยลง ไม่ได้แปลว่าเราจะได้นักท่องเที่ยวคุณภาพดีขึ้นอัตโนมัติ คนมีตังค์นิสัยไม่น่ารักก็มีถมไป หลังได้รับเสียงบ่นจากชาติต่างๆ ว่าไม่พอใจต่อพฤติกรรมมารยาทของนักท่องเที่ยวจีนแล้ว รองนายกฯ จีน หวางหยาง ก็กล่าวสุนทรพจน์ตำหนินักท่องเที่ยวจีนอย่างเปิดเผยว่า ได้ทำร้ายภาพลักษณ์ต่อประชาชนจีนที่ไม่รู้อีโหน่อีเหน่ไปด้วย ดังนั้น ช่วงเทศกาลวันหยุดฉลองวันชาติจีนทางการออกคู่มือยาว 64 หน้าพิมพ์ แนะนำนักท่องเที่ยวจีนว่ามีอะไรที่ชาวโลกเขาถือว่าไม่สุภาพ จงอย่าได้ไปทำ บางเรื่องจะพิสดารไปบ้าง เช่น ไปเที่ยวสเปน ผู้หญิงควรใส่ต่างหูไม่งั้นจะดูโล้นไป!

แม้จะถูกวิจารณ์และล้อเลียนอย่างหนักจากทั้งคนจีนเองและสื่อรอบโลก แต่ก็นับว่าการกล้าทัก กล้าตำหนิกันเองเป็นความกล้าอย่างหนึ่งของผู้นำจีนครับ

กองทัพนักท่องเที่ยวจีนเกือบ 100 ล้านคนต่อปี ยังจะเป็น Soft Power ที่เข้มแข็งและเป็นพลังจับจ่ายที่เข้มข้นจนโลกปฏิเสธไม่ได้ไปอีกนาน