เร่งแก้ปัญหาแรงงาน

ประเทศไทยต้องเผชิญกับวิกฤตแรงงานขาดแคลนมานานและทวีความรุนแรงขึ้นเป็นลำดับ แต่ยังไม่มีทีท่าว่ารัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะหาหนทางทุเลาปัญหานี้ลงได้เลย คงปล่อยให้ภาคเอกชนแก้ไขโดยลำพัง จนกลายเป็นหนึ่งในปัจจัยลบที่ขวางกั้นโอกาสทางการแข่งขันของไทยมาอย่างต่อเนื่องทั้งในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต

นโยบายขึ้นค่าแรงขั้นต่ำ 300 บาทต่อวัน และโครงการรับจำนำข้าวของรัฐบาล กลายเป็นนโยบายที่ซ้ำเติมให้ปัญหาการขาดแคลนแรงงานหนักหนาสาหัสมากขึ้น เมื่อแรงงานไทยในภาคอุตสาหกรรมต่างเคลื่อนย้ายกลับไปสู่ภาคเกษตร เมื่อเห็นว่าราคาสินค้าภาคเกษตรสามารถสร้างรายได้ได้มากกว่าการทำงานอยู่ในโรงงาน

เช่นเดียวกับผลข้างเคียงของการปรับขึ้นค่าแรงขั้นต่ำ 300 บาท ได้ทำให้ผู้ใช้แรงงานเลือกที่จะทำงานที่ดีกว่าเมื่อได้ค่าแรงขั้นต่ำที่เท่ากัน เป็นการเคลื่อนย้ายแรงงานจากงานที่หนักกว่าไปสู่งานที่เบากว่าในมาตรฐานค่าแรงขั้นต่ำที่เท่ากัน เห็นได้อย่างชัดเจนในภาคการก่อสร้างที่ต้องทำงานหนัก จึงถูกหมางเมินจากผู้ใช้แรงงานอยู่ในขณะนี้

ขณะเดียวกัน การหันไปพึ่งพาแรงงานต่างด้าว เพื่อมาอุดช่องโหว่การขาดแคลนแรงงานในประเทศก็มีปัญหาไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน เมื่อประเทศเพื่อนบ้านเริ่มเปิดประเทศรับการเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนแรงงานต่างด้าว จึงเคลื่อนย้ายกลับไปขุดทองในบ้านตัวเองแทน

นอกจากนี้ การใช้แรงงานต่างด้าวยังมีปัญหาอื่นๆ ตามมาอีกมาก เช่น ต้องจ่ายส่วยให้กับหน่วยงานรัฐ การห้ามเคลื่อนย้ายแรงงานข้ามเขต หรือแม้แต่คุณภาพของแรงงานที่ไร้ฝีมือ ซึ่งส่งผลต่อคุณภาพของสินค้าที่ผลิตภายในประเทศ อย่างกรณีของคุณภาพงานก่อสร้างที่มีปัญหาร้องเรียนของผู้บริโภคในภาคอสังหาริมทรัพย์ เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม การเคลื่อนย้ายของแรงงานไทยและแรงงานต่างประเทศไปหาโอกาสที่ดีกว่า ถือเป็นสิทธิของบุคคลที่ไม่อาจจะทัดทานได้ แต่ในขณะเดียวกัน ก็ไม่อาจจะปล่อยให้เป็นปัญหาคาราคาซังต่อไปได้ ซึ่งเราเห็นว่าการแก้วิกฤตแรงงานเป็นสิ่งที่รัฐบาลจะต้องลงมือทำอย่างเร่งรีบและจริงจังโดยร่วมกับภาคเอกชน เพราะหากรัฐบาลยังคงเพิกเฉยต่อวิกฤตแรงงานขาดแคลน นอกจากภาคการผลิตของเอกชนที่จะมีปัญหาหนักขึ้นๆ แล้ว โครงการลงทุน 2 ล้านล้านบาท ของรัฐก็ย่อมจะได้ผลกระทบด้วยเช่นกัน

รัฐบาลควรมีแผนการแก้ปัญหาระยะสั้น เพื่อทดแทนแรงงานที่ขาดหายไป อย่างเช่น เร่งนำเข้าแรงงานจากประเทศอื่นๆ นอกเหนือจากประเทศที่มีข้อตกลงในการนำเข้าแรงงาน และการร่วมกับภาคเอกชนส่งเสริมและพัฒนาฝีมือแรงงานต่างด้าวอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อยกระดับให้เป็นแรงงานฝีมือ ขณะเดียวกัน แผนระยะยาวต้องส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาแรงงานไทยในทุกระดับต่อไป