เขื่อน

สดับตรับฟังเรื่องเขื่อนแม่วงก์แล้วมีเรื่องหลายเรื่องที่น่าหนักใจ

ประการแรกคือ ความยากในการจัดการทิฐิมานะของคน มิน่า แม้กระทั่งอริยบุคคลชั้นต้น ได้แก่ โสดาบัน สกิทาคามี อนาคามี ยังไม่สามารถที่จะตัดทิ้งมานะได้สิ้นเชิง และยังไม่สามารถที่จะทำให้สิ้นซึ่งอวิชชา อันเป็นที่มาของมิจฉาทิฐิ ต้องถึงขั้นอรหันต์จึงจะทำได้

ทิฐิมานะของคนนี่อันตรายมาก ถ้าระงับทิฐิไม่ได้อาจต้องถึงตายกันไป ทิฐิมานะนั้นจึงจะถูกระงับ แต่ไม่ใช่ดับสิ้น เพราะชาติต่อๆ ไปมันก็อาจจะมากันอีก

ประการที่สองคือ การยกอ้างเบื้องสูงและการออกพระนามอันเป็นที่พาดพิงถึงเบื้องสูง เช่น หากไม่มีเขื่อนภูมิพล เขื่อนสิริกิติ์ จะเป็นยังไง หากมีความจำเป็นจะต้องสร้างเขื่อน ก็ว่าไปตามความจำเป็นนั้น ไม่จำเป็นที่จะต้องยกอ้างเบื้องสูงมาเป็นเหตุผลสนับสนุน คนมีความรู้น้อยอย่างผมอาจจะเข้าใจไปได้ว่ากำลังจะบอกว่าพระองค์ท่านสนับสนุน

ประการที่สามคือ การตัดไม้ทำลายป่าหรือการทำให้สัตว์สิ่งทั้งหลายต้องไร้ที่อยู่อาศัย หรือต้องล้มหายตายกันไป ท่านผู้รู้อาจจะบอกว่าป่าหายไปหนึ่งผืน สัตว์ตายไปไม่กี่พันตัว คุ้มแสนคุ้ม เพราะเราจะได้เขื่อนที่มีคุณค่ากว่ามหาศาล แต่ก็ต้องคิดง่ายๆ ว่า “จริงหรือ” ที่สำคัญแล้วสัตว์ ป่าไม้ พวกนั้นจะไปไหนกัน

ประการที่สี่คือ หากคิดว่าเขื่อนจะเป็นการบริหารจัดการน้ำที่มีประสิทธิภาพ หรือการมีเขื่อนอีกแห่งหนึ่งจะทำให้เกิดประสิทธิภาพนั้น แล้วระบบบริหารจัดการน้ำที่มีกัน อยู่ได้เคยศึกษากันถ่องแท้แล้วหรือ เรื่องอะไรอีกหลายเรื่อง ซึ่งก็เป็นกระแสพระราชดำรัสเช่นเดียวกัน ได้เคยศึกษาและนำมาสู่ทางปฏิบัติกันแล้วหรือ ระบบน้ำต่างๆ ในประเทศไทย ซึ่งมีลักษณะการรองรับน้ำและการกระจายน้ำที่แตกต่าง กันไป ซึ่งสามารถที่จะใช้ให้เป็นประโยชน์ได้ เคยได้ศึกษากันแล้วหรือ แล้วเงินที่ใช้ในการทำเขื่อนนี่ ต้องเพิ่มไปจาก 3.5 แสนล้านบาท ที่ยังคากันอยู่ในเรื่องน้ำใช่ไหม

ประการที่ห้าคือ เขื่อนอาจจะดูเหมือนเป็นคำตอบในคำถามหลายๆ อย่าง แต่คำถามเหล่านั้นเกิดจากปัญหาที่เราสร้าง โดยไม่คิดที่จะ หาทางแก้ปัญหาด้วยวิธีอื่น แต่เราคิดแต่จะแก้เพียงด้วยวิธีการสร้างเขื่อน เพราะเราเห็นว่ามันเป็นวิธีการที่ง่าย และ/หรือมีวาระซ่อนเร้นหรือไม่

ประการที่หกคือ เขื่อนเป็นการ สร้างระบบนิเวศใหม่ต่างจากระบบนิเวศเดิม ซึ่งอาจจะเรียกได้ว่าระบบนิเวศเขื่อน ซึ่งระบบนิเวศเดิมโดยเฉพาะเมื่อมีป่าไม้อยู่แล้ว อาจจะทำงานดีอยู่แล้ว และอาจมีประโยชน์ยิ่งกว่าเขื่อน เพียงแต่เมื่อธงเป็นเขื่อน ก็เลยต้องเป็นเขื่อน

สุดท้าย ต้องสอดส่องดูแลรักษาประโยชน์บ้านประโยชน์เมืองกันครับ พวกเราชะรอยไม่ระมัดระวัง “คนรักป่า รักสัตว์” จะกลายเป็น “คนลักป่า ลักสัตว์” ไปเสียฉิบ