สัมพันธ์ ปูนซิเมนต์ไทย-มิชลิน

นอกจากการร่วมทุนกับบริษัทญี่ปุ่นแล้ว บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย ยังมีการร่วมทุนกับชาติอื่นๆ อีกหลายประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา ฝรั่งเศส เบลเยียม และเยอรมนี เป็นต้น

สำหรับประเทศฝรั่งเศส บริษัทที่เรามีความสัมพันธ์ใกล้ชิดมากที่สุด คือ บริษัท มิชลิน ผู้ผลิตยางรถยนต์รายใหญ่ของโลก

บริษัท สยามมิชลิน เป็นบริษัทร่วมทุนของสองฝ่ายในสัดส่วนที่เท่ากัน ผลิตยางรถยนต์เพื่อจำหน่ายในประเทศและเพื่อส่งออก

ผู้ถือหุ้นรายใหญ่ของมิชลิน คือ คุณฟรังซัวมิชลิน นั้น สนิทสนมกับผู้บริหารบริษัท ปูนซิเมนต์ไทยมาก

นอกจากคุณฟรังซัว มิชลิน แล้ว ผมต้องกล่าวถึงบุคคลที่บริษัท มิชลิน มอบให้เป็นผู้ประสานงานกับทางเรา คือ คุณปิแยร์ เดมาเร่

คุณปิแยร์ เดมาเร่ เป็นคนที่แปลกมากในเรื่องอาหารการกิน เพราะมีพฤติกรรมว่าด้วยการกินผิดกว่าชาวฝรั่งเศสทั่วไป กล่าวคือ จะรับประทานแต่เนื้อกับมันฝรั่งหรือข้าวทุกมื้อ ไม่ยอมกินอย่างอื่นเลย เรื่องผักหรือปลาอย่าได้พูดถึง ถ้าไม่มีอะไรจริงๆ ก็ขอไข่เจียวกับข้าวร้อนๆ ก็พอ (ตรงนี้เหมือนคนไทยหลายๆ คน)

นอกจากนี้ยังมีนิสัยคล้ายคลึงกับคนไทย พูดไทยพอได้ เลยทำงานกับพวกเราได้ดี

คุณปิแยร์ เดมาเร่ เคยทำงานอยู่ที่แอฟริกาและเล่าประสบการณ์หนึ่งให้เราฟัง จะจริงหรือเปล่า พิสูจน์ไม่ได้ ฟังแล้วต้องพิจารณาเอาเอง

เขาเล่าว่าครั้งที่ทำงานอยู่แอฟริกา ยังมีเผ่าที่กินคนหลงเหลืออยู่ คนเหล่านี้มักจะดอดมาจับคนจากหมู่บ้านอื่นไปปรุงเป็นอาหารเสมอ วันหนึ่งคนงานผู้ชายวิ่งหน้าตื่นมาบอกว่า เมียเขาถูกเผ่าศัตรูจับไปกินเป็นอาหารแล้ว เขาเองต้องเผ่นเสียแล้ว เดมาเร่ก็ถามว่า ทำไมต้องหนี คนงานตอบว่าเป็นประเพณีที่คู่ครองของผู้ถูกจับไปกินต้องถูกตามล่าไปสังเวยด้วย เรียกว่า “ต้องกินเป็นคู่” เขาเลยอยู่ไม่ได้

การทำงานกับคนฝรั่งเศสแตกต่างจากคนญี่ปุ่นโดยสิ้นเชิง ส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะบริษัท มิชลิน เป็นบริษัทที่ผู้ถือหุ้นใหญ่เป็นผู้บริหารสูงสุด ดังนั้น เรื่องความสัมพันธ์ส่วนบุคคลในระดับสูงมีความสำคัญมาก คนฝรั่งเศสมีหลายสิ่งหลายอย่างคล้ายๆ คนไทย บางเรื่องก็ดูเหมือนไม่มีระบบอะไรก็ได้ แต่ถ้าเป็นเรื่องที่มีข้อตกลงเป็นสัญญาแล้วต้องว่ากันตามนั้น ฉะนั้นเวลาร่วมทุนกับฝรั่งจึงต้องเสียเวลาเจรจาตกลงรายละเอียดหลายๆ เรื่อง และเขียนไว้ให้ชัดเจน จะได้ไม่มีปัญหาภายหลัง

ช่วงแรกๆ ของการร่วมทุนและทำข้อตกลงนั้น นักกฎหมายของทั้งสองฝ่ายต้องทำงานอย่างหนัก ฝ่ายเราโชคดีที่มีคุณบดินทร์ อัศวาณิชย์ และคุณปิยะดา สุจริตกุล เป็นผู้แทน คุณปิยะดาซึ่งเป็นผู้แทนเจรจาหลักเป็นคนละเอียดและแม่นเรื่องข้อกฎหมายมาก กระทั่งนักกฎหมายของมิชลินที่เจรจาด้วยยังยอมแพ้ เพราะสู้แรงตื๊อของหญิงเหล็กของเราไม่ได้ ฉะนั้นต่อมาเวลามีข้อขัดแย้งที่ตกลงกันยากเมื่อไหร่ เรามักขู่ว่า ถ้ายืดเยื้อจะส่งคุณปิยะดาไปเจรจา เป็นว่าได้ผล จบกันเรียบร้อยด้วยดีเสมอ

ปัจจุบันคุณปิยะดาเธอย้ายไปเป็นกำลังสำคัญให้กับฝ่ายกฎหมายของธนาคารกรุงเทพเสียแล้ว

การได้ทำงานร่วมกับมิชลิน ทำให้ผมได้มีโอกาสได้ทดสอบสมรรถนะของยางในสนามทดสอบที่ฝรั่งเศส ซึ่งเป็นประสบการณ์ที่น่าจดจำทีเดียว

สนามที่ใช้ทดสอบเป็นสนามเปิดกว้างๆ เพื่อความปลอดภัยในกรณีรถที่ใช้ทดสอบเสียหลักการทรงตัว รถที่ใช้สำหรับทดสอบยางรถยนต์ได้รับการออกแบบพิเศษ หลังคามีเหล็กดามกันยุบในกรณีที่พลิกคว่ำ คนขับและผู้โดยสารจะมีเข็มขัดรัดตัวชนิดพิเศษ และอุปกรณ์ความปลอดภัยอื่นๆ ประกอบ

คนขับเพื่อทดสอบสมรรถนะของยางต้องมีความชำนาญในการขับรถยอดเยี่ยม สามารถขับรถพลิกแพลงด้วยความเร็วสูงอย่างปลอดภัย เพราะการทดสอบสมรรถนะของยางนั้น ต้องทำในสถานการณ์ขับขี่ในหลายๆ รูปแบบต่างกัน เช่น บนถนนที่มีความร้อนหรือความเย็นสูง ผิวถนนที่เปียกและลื่น ต้องหยุดรถอย่างกะทันหันในความเร็วต่างๆ กัน หรือการเลี้ยวมุมแบบฉุกเฉิน เป็นต้น

วันที่ผมไปนั่งรถทดสอบนั้น ทำตลกหน้าตายบอกกับผมก่อนให้นั่งรถว่า “วันนี้สั่งเสียลูกเมียมาแล้วหรือยัง”

พอนั่งคู่กันไปแล้ว ต้องยอมรับว่า ทั้งตื่นเต้นและหวาดเสียว เพราะการทดสอบมันโลดโผนนัก แต่ผมเองมั่นใจอยู่ก่อนแล้วว่าไม่มีอันตรายอะไรหรอก เพราะเป็นเรื่องที่เขาทำเป็นประจำอยู่แล้ว

เพื่อเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวในประเทศทางรถยนต์ บริษัท ยางสยาม และสยามมิชลินได้ร่วมกันสนับสนุนการท่องเที่ยว เพื่อศึกษาศิลปะและวัฒนธรรมท้องถิ่น โดยใช้ชื่อโครงการว่า “รักเมืองไทยกับยางสยาม” โครงการนี้ริเริ่มโดยคุณชลาลักษณ์ บุนนาค กรรมการผู้จัดการ บริษัท ยางสยาม และคุณมัทนา วัทนฤทธิ์ ผู้อำนวยการประชาสัมพันธ์ บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย

บุคคลที่ได้รับเชิญในการท่องเที่ยวประกอบด้วย นักวิชาการ นักประวัติศาสตร์ สังคมและมนุษยศาสตร์ นักคิด นักเขียน ปราชญ์ท้องถิ่น และสื่อมวลชนที่นำเสนอสารคดีเกี่ยวกับศิลปะและวัฒนธรรม ผู้บริหารของบริษัทและเจ้าหน้าที่ร่วมอยู่ในคณะด้วยตามจำนวนที่เหมาะสม

กิจกรรมนี้ทำให้ผมมีโอกาสได้สัมผัสกับบุคคลอีกกลุ่มหนึ่งที่แตกต่างไปจากนักธุรกิจและผู้บริหารที่พบปะกันเป็นประจำ เป็นการเปิดโลกทัศน์ใหม่ของสังคมที่พวกเรานักธุรกิจไม่คุ้นเคย ได้พบและสนทนากับนักเขียนอาวุโส เช่น อาจารย์นิธิ เอียวศรีวงศ์ อาจารย์คำสิงห์ ศรีนอก คุณวาณิชจรุงกิจอนันต์ ศิลปินแห่งชาติ เช่น คุณเนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ นักถ่ายภาพศิลปะ เช่น คุณนิวัติกองเพียร นักคิดและนักวิชาการ เช่น คุณหญิงสุพัตรา มาศดิตถ์ คุณธีรยุทธ บุญมี คุณเสกสรรค์ ประเสริฐกุล และคุณปรีดา เตียสุวรรณ วิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิประจำคณะ อาจารย์ศรีศักร วัลลิโภดม และอื่นๆ อีกหลายคน

ผมได้เรียนรู้สิ่งต่างๆ ที่เกี่ยวกับสังคมไทย ศิลปวัฒนธรรมอันงดงามของไทย จากมุมมองของท่านเหล่านี้มากมาย เป็นความรู้ที่ผ่านการค้นคว้า วิเคราะห์ วิจัย และปุจฉา วิสัชนา กันมาจนตกผลึกแล้ว เป็นข้อเท็จจริงที่พิสูจน์และเชื่อถือได้ ช่วยทำให้ความคิดและการไตร่ตรองปัญหาเกี่ยวกับการเมือง เศรษฐกิจ และสังคมของผมมีความสมบูรณ์มากขึ้น

ท่านอาจารย์ นักเขียนและผู้นำทางความคิดต่างๆ เหล่านี้ มักเป็นคนนอนดึก ดื่มจัด สูบบุหรี่อีกต่างหาก เหมาะๆ ถ้าได้ที่ขับเสภาจนถึงเช้าก็เคยมี ผมเป็นคนนอนหัวค่ำจึงหนีไปนอนก่อนเป็นประจำ คุณอานันท์ ปันยารชุน ซึ่งเป็นแขกประจำคนหนึ่งของคณะนี้ จัดให้ผมอยู่ในฝ่ายที่ท่านเรียกว่าพวกธรรมะ ซึ่งตรงข้ามกับกลุ่มผู้นอนดึก คือพวกอธรรม

ท่านเอามาจากการเปรียบเทียบล้อเลียนจากปูนซิเมนต์ไทยที่เรามีการจัดกลุ่มดังกล่าวไว้ พวกกลุ่มธรรมะประกอบด้วยหัวหน้าทีมคือ คุณพารณ อิศรเสนา ณ อยุธยา คุณอมเรศ ศิลาอ่อน คุณทวี บุตรสุนทร และตัวผมเอง เป็นต้น ส่วนกลุ่มอธรรม (นอนดึก ดื่มเก่ง) คือ คุณเสนาะ นิลกำแหงคุณจรัส ชูโต คุณชลาลักษณ์ บุนนาค คุณดุสิต นนทะนาคร และระดับผู้อำนวยการอีกหลายๆ คน

(อ่านต่อสัปดาห์หน้า)