20ปี DSM

ตลอดระยะเวลา 20 ปีที่ผ่านมา การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ได้นำระบบการจัดการด้านการใช้ไฟฟ้า หรือ Demand Side Management (DSM) มาส่งเสริมให้เกิดการใช้ไฟฟ้าอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อรักษาพลังงานให้มีใช้ยาวนานมากที่สุด

ทั้งนี้ ระบบ DSM เริ่มเกิดขึ้นและแพร่หลายในสหรัฐมานานแล้ว ตั้งแต่โลกเกิดวิกฤตพลังงานในช่วงทศวรรษ 1970 โดยประเทศไทยเป็นประเทศแรกเริ่มในภูมิภาคเอเชีย ที่มีการจัดการด้านการใช้ไฟฟ้าอย่างเป็นรูปธรรม และได้รับการยอมรับถึงประสิทธิภาพและผลการส่งเสริมการใช้ไฟฟ้าอย่างมีศักยภาพและยั่งยืน

โดย กฟผ.ได้ใช้กลยุทธ์ 3 อ. มาปรับใช้ ประกอบด้วย อุปกรณ์ อาคาร และอุปนิสัย ครอบคลุมกลุ่มผู้ใช้ไฟฟ้าทั้งภาคที่อยู่อาศัย ภาคธุรกิจ และภาคอุตสาหกรรม พร้อมกับการสร้างจิตสำนึกด้านการประหยัดพลังงาน โดยได้รับความร่วมมืออย่างดีจากพันธมิตร ตลอดจนผู้บริโภค

สุนชัย คำนูณเศรษฐ์ ผู้ว่าการ กฟผ. กล่าวว่า จากการดำเนินงาน 35 โครงการ และงานรณรงค์ประหยัดพลังงานต่างๆ จนถึงปัจจุบัน สามารถลดปริมาณกำลังไฟฟ้าในระบบลงประมาณ 3,000 เมกะวัตต์ ลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ลงได้กว่า 10.7 ล้านตัน มีผู้ประกอบการเข้าโครงการผลิตภัณฑ์เบอร์ 5 จำนวน 215 ราย สามารถจ่ายฉลากประหยัดไฟฟ้าเบอร์ 5 รวม 21 ชนิด กว่า 236 ล้านฉลาก

นอกจากนั้น กฟผ.ยังริเริ่มโครงการนำร่องบริษัท จัดการพลังงาน หรือ ESCO รณรงค์ให้ปรับปรุงระบบปรับอากาศขนาดใหญ่ (ชิลเลอร์) ระบบแสงสว่าง มอเตอร์ประสิทธิภาพสูง รวมถึงเป็นที่ปรึกษาด้านการอนุรักษ์พลังงานในอาคารธุรกิจและอุตสาหกรรมกว่า 400 ราย ควบคู่ไปกับการเสริมสร้างทัศนคติ โดยมีนักเรียนที่ผ่านกระบวนการเรียนรู้จากห้องเรียนสีเขียวไปแล้วกว่า 2 ล้านคน มีการขยายผลไปยังชุมชนใกล้เคียง 414 โรงเรียน และสร้างเครือข่ายรักษ์พลังงานจำนวนมากกว่า 900 โรงเรียน

ล่าสุด DSM ได้ครบรอบ 20 ปี พร้อมการเปิดตัว Application เบอร์ 5 ในระบบโทรศัพท์เคลื่อนที่สมาร์ทโฟน และได้ร่วมลงนามความร่วมมือกับผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์เบอร์ 5 ใหม่ ปี 2556 จำนวน 2 ผลิตภัณฑ์ ได้แก่ เตาไมโครเวฟ และเตาไฟฟ้าแบบเหนี่ยวนำ พร้อมมอบโล่แก่อุปกรณ์ไฟฟ้าที่ได้รับการติดฉลากเบอร์ 5 ในปีนี้ จำนวน 3 ผลิตภัณฑ์ ได้แก่ เครื่องซักผ้า เตารีด และหลอด LED ชนิด MR16

อย่างไรก็ตาม จากภาวะโลกร้อนที่เกิดขึ้นทั่วโลก การใช้พลังงานมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นถึงปี 2573 โดยประเทศไทย การใช้พลังงานเพิ่มขึ้นเฉลี่ยปีละ 3.5% กระทรวงพลังงานจึงเร่งดำเนินการทุกวิถีทางเพื่อรณรงค์ให้ประชาชนเกิดจิตสำนึกในคุณค่าของพลังงาน และร่วมมือกันใช้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยกำหนดนโยบายในการบริหารจัดการด้านพลังงานของประเทศ ด้วยการส่งเสริมและผลักดันการอนุรักษ์พลังงานอย่างเต็มรูปแบบ มีเป้าหมายลดอัตราความเข้มข้นของการใช้พลังงานลง 25% ภายใน 20 ปี

พร้อมทั้งส่งเสริมการใช้อุปกรณ์ที่มีประสิทธิภาพสูง และพัฒนาพลังงานที่สะอาด ซึ่งการจัดการด้านการใช้ไฟฟ้า หรือ DSM ที่ กฟผ.ดำเนินการ ถือเป็นกลไกหลักสำคัญของนโยบายที่สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ของแผนอนุรักษ์พลังงาน 20 ปี (25542573) และสามารถสร้างการมีส่วนร่วมจากภาคส่วนต่างๆ อันจะส่งผลดีต่อการใช้ไฟฟ้าของประเทศในอนาคต