ทุบยกสองหนอนหงษ์ยิ่งเพิ่มขัดแย้งรุนแรง

โดย...ธนพล บางยี่ขัน

ปฏิบัติการสลายการชุมนุมของกลุ่มเกษตรกรสวนยางพารา และสวนปาล์มภาคใต้ ซึ่งปักหลักชุมนุมอยู่บริเวณถนนเอเซีย ทางหลวงหมายเลข 41 ต.ควนหนองหงษ์ อ.ชะอวด จ.นครศรีธรรมราช เมื่อช่วงเช้าวันที่ 16 ก.ย. นับเป็นความพยายามครั้งที่สองสำหรับการใช้กำลังเข้าจัดการกับกลุ่มผู้ชุมนุม

การเปิดเกมหนักงัดมาตรการ “กำปั้นเหล็ก” มาใช้แก้ปัญหาแบบปลายเหตุรอบนี้ นอกจากจะไม่อาจปิดเกมได้อย่างที่คาดหวังแล้ว ตรงกันข้ามยังเป็นการแหย่รังแตนปลุกเชื้อความขัดแย้งให้ลุกโชนในพื้นที่และบานปลายกว่าที่คาด

เพราะทันทีที่ฝ่ายรัฐตัดสินใจงัด พ.ร.บ.ป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ. 2550 เป็นใบเบิกทางสร้างความชอบธรรมกับการขอพื้นที่คืนจากกลุ่มผู้ชุมนุม ก่อนจะดำเนินการรวบรัด รื้อเต็นท์ ท่อซีเมนต์ เคลียร์พื้นที่เปิดเส้นทางการจราจรในจังหวะที่มวลชนเริ่มร่อยหรอ

กลับเป็นการจุดชนวนความขัดแย้งรอบใหม่ ปลุกเกษตรกรในพื้นที่ให้ออกมาชุมนุม พร้อมยิงหนังสติ๊กและปาก้อนหินใส่ตำรวจ จนถูกเจ้าหน้าที่ตอบโต้ด้วยแก๊สน้ำตา สุดท้ายเหตุการณ์ลุกลามเจ้าหน้าที่บาดเจ็บกว่า 70 นาย รถตำรวจถูกเผา 8 คัน

ไม่ใช่ความผิดพลาดครั้งแรก เมื่อวันที่ 23 ส.ค.วันแรกของการเริ่มต้นชุมนุม เจ้าหน้าที่ตัดสินใจใช้กำลังสลายการชุมนุมจนเกิดการบาดเจ็บด้วยกันทั้งสองฝ่าย และปลุกให้การชุมนุมดุเดือดขึ้น

ความพยายามแก้ปัญหาในช่วงที่ผ่านมาดูจะเน้นไปยังหลักแยกการเจรจาล็อบบี้ไปยังแกนนำแต่ละกลุ่ม เพื่อตัดตอนสลายพลังการชุมนุมให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้แต่ทว่าการชุมนุมครั้งนี้ไม่ได้เป็นการจัดตั้งมีรูปแบบกลไกแกนนำชัดเจน แต่มีความเป็นเอกเทศค่อนข้างมากทำให้ไม่สามารถตีกรอบการชุมนุมได้

อีกมุมหนึ่งการแก้ปัญหาที่ผ่านมาของภาครัฐ ดูจะละเลยต้นเหตุเรื่องราคายางพาราตกต่ำ ยืนยันเพียงแต่ว่าไม่อาจเข้าไปแทรกแซงกลไกราคาตลาด ซึ่งมีแต่จะยิ่งซ้ำเติมเรื่องการเลือกปฏิบัติสองมาตรฐาน เมื่อรัฐบาลยืนยันที่จะรับจำนำข้าว ในขณะที่ปฏิเสธจะแทรกแซงราคายางพารา

มาตรการบรรเทาความเดือดร้อนจากภาครัฐหลีกเลี่ยงไม่ไปแบกรับต้นทุนส่วนต่างช่องว่างราคายางกิโลกรัมละ 100 บาท แต่หาทางออกให้ตัวเองด้วยการให้เงินชดเชยในเรื่องต้นทุนค่าใช้จ่าย จาก 1,250 บาทต่อไร่ คนละไม่เกิน 10 ไร่ ก่อนจะขยับมาเป็น 2,520 บาทต่อไร่ ไม่เกิน 25 ไร่

คำนวณออกมาอาจจะพอกล้อมแกล้มให้ราคายางต่อกิโลกรัมขยับเพิ่มขึ้นหลายบาท แต่ยังติดปัญหาในหลายส่วนที่ทำให้เกษตรกรส่วนใหญ่ยังไม่ยอมรับ และยังออกมาชุมนุมเรียกร้องให้พยุงราคายางแทนข้อเสนอเรื่องเงินชดเชย

เนื่องจากเงินชดเชยที่ว่านี้จะส่งตรงไปถึงเจ้าของที่ดิน แต่ไม่ถึงมือเกษตรกรที่ไปรับจ้างกรีดยางซึ่งมีสัดส่วนจำนวนไม่น้อย ในขณะที่บางรายมีที่แต่ไม่มีเอกสารสิทธิไปแสดงยืนยัน และที่สำคัญ ไม่อาจมั่นใจได้ว่าราคายางที่7080 บาท จะตกลงไปกว่าเดิมอีกเมื่อไหร่ การได้เงินชดเชยย่อมไม่เป็นหลักประกันได้ดีเท่ากับการเรียกร้องให้พยุงราคาที่ 100 บาท

สุดท้ายเมื่อไม่อาจแก้ปัญหาได้ คนจากฝั่งรัฐบาลยังพยายามโบ้ยว่าปัญหาทั้งหมดเป็นเพราะมีการเมืองเข้ามาอยู่เบื้องหลัง โดยละเลยที่จะพูดถึงแง่มุมความเดือดร้อนจากราคายางที่ตกต่ำลงจากอดีต มีแต่จะทำให้การแก้ปัญหายากขึ้น

ยิ่งกว่านั้นการตัดสินใจใช้กำลังเข้าสลายการชุมนุม ยังเป็นแนวคิดที่ไม่ต่างจากมุมมองเรื่อง “โจรกระจอก” คิดว่าปัญหาความไม่สงบในภาคใต้เกิดจากฝีมือโจรห้าร้อย ซึ่งถือเป็นการประเมินสถานการณ์ที่ผิดพลาดและบานปลายมาจนถึงปัจจุบัน

ครั้งนี้ การมองว่ากลุ่มเกษตรกรในพื้นที่ อ.ชะอวด ซึ่งเป็นกลุ่มย่อยที่ภาครัฐยังไม่อาจต่อสายเข้าไปพูดคุยล็อบบี้ได้นั้น เป็นเพียงแค่กลุ่มเล็กๆ และหวังจะใช้กำลังเข้าไปสลายการชุมนุมในช่วงเวลาที่มวลชนอ่อนแรงย่อมเป็นความคิดที่ผิดพลาดจะปลุกสถานการณ์ให้กลับมารุนแรงยิ่งกว่าเดิม

ทั้งที่รัฐบาลเพื่อไทยเอง ก็เติบโตมาเคียงบ่าเคียงไหล่จากม็อบแดง น่าจะเข้าใจจังหวะจะโคน หรือพลังของมวลชนได้ดีกว่านี้ แต่สุดท้ายก็มองข้ามปัญหาและตัดสินใจใช้กำลังเข้าแก้ปัญหา มากกว่าการเจรจาหาทางออกร่วมกัน

สถานการณ์เวลานี้ยังอึมครึม เมื่อความเคลื่อนไหวในพื้นที่ยังไม่อาจนิ่งนอนใจเมื่อ ผวจ.นครศรีธรรมราช มีประกาศขยายเวลาการห้ามผู้เกี่ยวข้องเข้าไปในพื้นที่บริเวณสี่แยกควนหนองหงษ์ ต่อไปอีก 24 ชม.

ท่ามกลางการลุ้นระทึกว่าจะมีการใช้กำลังเข้าสลายการชุมนุมเพิ่มเติมในคืนที่ 17 ก.ย.นี้หรือไม่ ซึ่งหากเป็นเช่นนั้นจริง วังวนความรุนแรงก็จะเวียนกลับมา