กระตุ้นได้จริงหรือ?

โจนาธาน เฮด ผู้สื่อข่าวสถานีโทรทัศน์บีบีซีแห่งอังกฤษ ประจำภูมิภาคเอเชีย เริ่มต้นรายงานพิเศษด้วยคำถามเรียบง่ายที่ยังไม่สามารถหาคำตอบได้ว่านโยบายกระตุ้นของรัฐบาลไทย หรือนโยบายประชานิยม ช่วยให้เศรษฐกิจไทยขยายตัวเติบโตได้จริงหรือไม่

เหตุผลเพราะแม้จะทำให้ประชาชนคนธรรมดาเกิดความรู้สึกเชื่อมั่นจนกล้าที่จะจับจ่ายใช้สอยมากขึ้นได้บ้าง แต่ผลลัพธ์ของนโยบายประชานิยมของรัฐบาลชุดปัจจุบันภายใต้การนำของนายกรัฐมนตรี ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร กลับยังไม่สามารถมองเห็นได้ชัดเจนหรือบอกเล่าได้เต็มที่

ผู้สื่อข่าวบีบีซีกล่าวว่า เหตุผลที่พรรคของ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตผู้นำประเทศที่กำลังหลบหนีคำตัดสินของศาลอยู่ต่างประเทศในขณะนี้ ได้รับความนิยมให้เป็นรัฐบาลมาอย่างต่อเนื่องนับตั้งแต่ปี 2544 ส่วนหนึ่งเพราะนโยบายประชานิยม และส่วนหนึ่งเป็นเพราะการลงมือปฏิบัติให้เกิดขึ้นจริง

ดังนั้น จึงไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจที่นายกรัฐมนตรียิ่งลักษณ์ น้องสาวของพ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ซึ่งใช้นโยบายแบบเดียวกันจะได้รับความนิยมอย่างล้นหลาม

อย่างไรก็ตาม เมื่อเทียบกันแล้ว นโยบายแจกแท็บเล็ตเด็กนักเรียน ลดภาษีรถยนต์คันแรก และโครงการประกันราคาข้าวของนายกรัฐมนตรียิ่งลักษณ์ดูจะสร้างความกังขาเคลือบแคลงมากกว่าความเชื่อมั่นเหมือนที่เคยเกิดขึ้นในสมัยของพ.ต.ท.ทักษิณ อดีตผู้นำประเทศ

สำหรับการแจกแท็บเล็ต นักวิเคราะห์พากันวิพากษ์วิจารณ์อย่างออกรสว่านโยบายดังกล่าวไม่ตอบโจทย์ระบบการศึกษาไทยที่ต้องการการพัฒนาบุคลากรครูและปรับปรุงหลักสูตรให้ทันสมัยสอดคล้องกับความจำเป็นในการดำรงชีวิตในปัจจุบัน

สำหรับการลดภาษีรถยนต์คันแรก แม้จะช่วยให้ค่ายรถยนต์ทำยอดขายได้อย่างถล่มทลาย แต่แนวทางดังกล่าวกลับขัดแย้งกับนโยบายส่งเสริมการใช้บริการขนส่งสาธารณะเพื่อลดการจราจรแออัดของภาครัฐ โดยยังไม่นับรวมถึงกรณีที่นักวิเคราะห์คาดการณ์ว่าคนไทยราว 2 แสนคน มีแนวโน้มจะยกเลิกคำสั่งจองรถยนต์

ขณะที่ในส่วนของการจำนำข้าวที่มุ่งช่วยให้ชาวนามีรายได้เป็นกอบเป็นกำ โดยเสนอราคาซื้อข้าวสูงกว่าราคาขายในตลาดถึง 5060% ผลกลับกลายเป็นว่าชาวนาต่างเร่งเพิ่มผลผลิตเพื่อขอรับสิทธิจนรัฐบาลมีข้าวล้นสต๊อก แถมไม่สามารถขายได้เพราะจะประสบภาวะขาดทุนทันที และยังต้องปวดหัวกับปัญหาความไม่โปร่งใสที่มีการแอบนำข้าวจากเพื่อนบ้านมาสวมสิทธิ

ทั้งนี้ เฮดกล่าวว่า โดยพื้นฐานนโยบายประชานิยมที่ตั้งเป้าเพิ่มรายได้เข้ากระเป๋าประชาชน รวมถึงการส่งเสริมให้คนธรรมดาสามารถก่อร่างสร้างตัวได้ด้วยลำแข้งตนเอง ซึ่งจะส่งผลต่อปริมาณการบริโภคภายในประเทศอีกทอดหนึ่งนี้ถือเป็นเรื่องดีอย่างไม่ต้องสงสัย

ทว่า ผลลัพธ์จากนโยบายข้างต้นที่เริ่มมองเห็นได้ในขณะนี้ว่ามีแต่จะสร้างภาระทางการคลังให้กับรัฐบาลไทย ทำให้ไม่อาจสรุปเป็นอื่นได้นอกจากจะระบุเพียงแค่ว่า เป้าหมายที่จะทำให้เศรษฐกิจไทยพึ่งตนเองมากกว่าการส่งออกหรือการลงทุนจากต่างชาติก็ยังคงเป็นเพียงแค่ฝันที่ยากเป็นจริงต่อไป