น้ำเอยน้ำใจ “แมตต์ เดมอน”

โดย...เพ็ญแข สร้อยทอง

เมื่อวันจันทร์ที่ 26 ส.ค. ที่ผ่านมาสมาคมสื่อสิ่งแวดล้อม สหรัฐอเมริกา ได้ประกาศมอบรางวัลทรงเกียรติให้ แมตต์ เดมอน และ เฮย์เดน แพนิตเทียร์ สำหรับการอุทิศตนเพื่อระบบนิเวศของพวกเขา

นักแสดงหญิงวัย 24 ปี เฮย์เดน แพนิตเทียร์ ได้รับรางวัลสาขา Futures Award ที่มอบให้กับนักแสดงรุ่นใหม่ผู้มีศักยภาพจะเป็นนักกิจกรรมเพื่อสิ่งแวดล้อมในอนาคต ดาราสาวทำงานให้กับมูลนิธิเวลแมนในภารกิจอนุรักษ์และวิจัยมหาสมุทร

ส่วน แมตต์ เดมอน นักแสดงและนักเขียนบทรางวัลออสการ์วัย 42 ปี ได้รับรางวัลสาขา Ongoing Commitment Award จากความมุ่งมั่นในการทำงานกับ Water.org องค์กรซึ่งเขาร่วมก่อตั้งขึ้นมาเพื่อให้ความช่วยเหลือภูมิภาคต่างๆ ของประเทศกำลังพัฒนา เช่น อินเดีย, บังคลาเทศ, เฮติ, เอธิโอเปีย, เคนยา ฯลฯ ให้เข้าถึงน้ำสะอาดรวมทั้งการสุขาภิบาลที่ดี

Water.org เป็นองค์กรไม่แสวงหากำไร กำเนิดในปี 2009 ด้วยการรวมตัวกันของ H2O Africa ที่ แมตต์ เดมอน ตั้งขึ้นกับ WaterPartners ของวิศวกรชื่อ แกรี่ ไวต์ โดยมีองค์กรในท้องถิ่นในแต่ละประเทศเป็นพันธมิตร พวกเขาเข้าไปมีส่วนร่วมกับชุมชนทุกขั้นตอน โดยช่วยเลือกเทคโนโลยีที่เหมาะสมกับท้องถิ่นและสถานการณ์เฉพาะ ร่วมบูรณาการโครงการโดยยึดเรื่องสุขอนามัยเป็นสำคัญ องค์กรยังดำเนินการตรวจสอบ ประเมินผล และทำวิจัยเกี่ยวกับโครงการต่างๆ เพื่อประโยชน์สูงสุดของท้องถิ่น โครงการของ Water.org นั้นได้รับเงินทุนมาจากเงินอุดหนุนและเงินให้กู้ยืมเงินหรือรวมกันของทั้งสองอย่าง ทางองค์กรได้สร้างโปรแกรมเงินกู้ที่รู้จักในชื่อ WaterCredit ขึ้นมา โดยร่วมกับสถาบันการเงินขนาดเล็กให้ชาวบ้านกู้เพื่อทำโครงการน้ำและสร้างห้องน้ำ

ช่วงเวลาเดียวกันกับที่ชื่อของเขาถูกประกาศให้รับรางวัลทรงเกียรติ ตัวของ แมตต์ เดมอน อยู่ที่ประเทศอินเดีย ไม่ได้ไปโปรโมตหนัง Elysium งานเรื่องล่าสุดของเขา แต่ไปดูงานขององค์กรที่เข้าไปช่วยชุมชนในชนบทยากจนของอินเดีย Water.org เข้าไปทำงานในอินเดียเป็นเวลา 5 ปีมาแล้ว และได้ช่วยให้ชาวบ้าน 500,000 คน ใน 11 รัฐ ได้รับเงินกู้เพื่อสร้าง "ส้วมแห่งเกียรติ" และมีน้ำสะอาดใช้ องค์กรตั้งเป้าว่าจะช่วยชาวบ้านเพิ่มขึ้นเป็น 800,000 คนในปี 2016

ระหว่าง 4 วันในอินเดีย แมตต์ ได้ออกเยี่ยมชุมชนได้พบปะกับผู้หญิงและเด็กๆ “ในฐานะที่ผมเป็นผู้ชายซึ่งมีลูกสาว 4 คน นี่คือ เรื่องใหญ่ มีเด็กๆ มากมายต้องออกจากโรงเรียนเพื่อไปหาน้ำ ซึ่งเรื่องนี้มีผลกระทบกับคุณภาพชีวิตของพวกเขาอย่างที่ไม่ควรจะเป็น ต่อไปนี้พวกเขาไม่จำเป็นต้องออกจากบ้านหลังพระอาทิตย์ตกเพื่อขับถ่ายเพราะไม่มีห้องน้ำใช้ในบ้านอีกต่อไป"

ก่อนที่ Water.org จะเข้าไป มีบางครอบครัวในบังกาลอร์ต้องจ่ายวันละ 20 รูปีเพื่อใช้ห้องน้ำสาธารณะ แต่เมื่อมีเงินมาให้กู้เพื่อทำห้องน้ำในบ้าน พวกเขาชำระหนี้คืนประมาณ 1,200 รูปีต่อเดือนเท่านั้น แมตต์ เคยพบกับเด็กหญิงอายุ 13 ปีที่เฮติ เธอต้องใช้เวลา 3 ชั่วโมงต่อวันเพื่อหาน้ำมาให้ครอบครัวใช้ แต่หลังจากที่องค์กรเข้าไปช่วยเหลือ ตอนนี้เธอมีเวลาทำกิจกรรมต่างๆ ประสาเด็กมากขึ้น

องค์กรนี้ทำงานได้ลุล่วงเพราะเลือกผู้หญิงมาเป็นพันธมิตร แมตต์ บอกว่า "มันเป็นความลับนะครับ ถ้าคุณอยากได้การเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ คุณต้องการผู้หญิง แต่บางทีผมอาจจะลำเอียงอยู่ก็ได้…" แกรี่ ไวท์ ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า ร้อยละ 90 ของคนกู้เงินเป็นผู้หญิง อีกทั้งผู้นำชุมชนเกี่ยวกับเรื่องสุขภาพ อนามัย น้ำและสุขาภิบาลก็เป็นผู้หญิงส่วนใหญ่

พระเอก The Bourne Identity บอกว่า ความท้าทายอย่างหนึ่งคือ การทำให้ผู้คนรับรับรู้เรื่องราวเหล่านี้มากขึ้น คนอเมริกันเพื่อร่วมชาติของเขาจำนวนมากไม่เข้าใจปัญหาของการขาดแคลนน้ำ เพราะสำหรับพวกเขาเมื่อต้องการใช้น้ำก็แค่เปิดก๊อกเท่านั้นเอง นอกจากนี้ยังมีน้อยคนจะรู้ว่า ทุก 21 วินาทีมีเด็กตายเพราะขาดน้ำสะอาด เขาจึงตั้งใจที่จะใช้พลังที่เขามีอยู่ทั้งหมดเพื่อทำให้คนทั่วไปรับรู้ปัญหานี้

ตัวของ แมตต์ เดมอน เองเชื่อว่า ไม่มีใครอยากให้ดารานักแสดงมาสั่งสอนเทศนาเรื่องการทำกุศลหรือทำงานเพื่อสังคมให้ฟัง เขาจึงรณรงค์ด้วยอารมณ์ขัน เมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมา แมตต์ จัดฉากการแถลงข่าวจำลอง พร้อมประกาศว่า เขาจะสไตร์คไม่ยอมเข้าห้องน้ำจนกว่าทุกคนในโลกจะมีน้ำสะอาดและสุขาใช้ โดยมีเพื่อนๆ อย่าง โบโนแห่งวงยูทู และ ริชาร์ด แบรนสัน มาร่วมด้วย คลิปการแถลงข่าวนี้แพร่กระจายอย่างรวดเร็วในโลกออนไลน์

แมตต์ เดมอน รู้สึกว่าเป็นเรื่องท้าทายที่จะทำให้คนหันมาใส่ใจดูแลเกี่ยวกับน้ำ เขาหวังว่ารางวัลนี้จะทำให้งานของ Water.org ได้รับความสนใจมากขึ้น "เพื่อนำน้ำสะอาดไปให้ชุมชนต่างๆ ทั่วโลก ทั้งยังสร้างแรงบันดาลใจให้พันธมิตรใหม่ๆ เข้ามาร่วมกันต่อสู้"