เปลี่ยนแนวโน้ม

การเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจในไตรมาสสองขยายตัวได้เพียง 2.8% ซึ่งทำให้เศรษฐกิจในครึ่งปีแรกขยายตัวได้เพียง 4.1% เมื่อเทียบกับปีที่แล้ว แต่ถ้าหากพิจารณารายไตรมาสแล้ว ปรากฏว่าไตรมาสที่สองนี้มีการขยายตัวลดลง 0.3% เมื่อเทียบกับไตรมาสแรก และเป็นการขยายตัวลดลงในสองไตรมาสติดต่อกัน ซึ่งเป็นสัญญาณที่ไม่ดีนัก แม้จะมีความพยายามที่จะอธิบายว่าไตรมาสที่สี่ปีที่แล้วมีการเจริญเติบโตสูงมากเมื่อเทียบกับระยะเวลาเดียวกันของปีก่อนหน้านี้ที่ประสบปัญหาน้ำท่วมก็ตาม ผลกระทบนี้ทำให้การเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจในปีนี้มีโอกาสที่จะต่ำกว่าคาดประมาณมาก ดังนั้นจึงอยากขอฝากให้รัฐบาลเร่งแก้ไขในการเปลี่ยนแนวโน้มนี้โดยด่วน การเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจที่น้อยกว่า 5% จะสร้างปัญหาทางเศรษฐกิจหลายประการให้กับประเทศ เช่น ระดับการจ้างงาน ปริมาณการจัดเก็บรายได้ของรัฐ การชำระหนี้สาธารณะ สัดส่วนหนี้สาธารณะต่อรายได้ประชาชาติ ฯลฯ และที่น่าเป็นห่วงคือ เมื่อเศรษฐกิจเติบโตต่ำ รายได้ของประชาชนก็จะไม่เพิ่ม ดังนั้นความสามารถในการชำระหนี้ของภาคครัวเรือนที่มีปริมาณเพิ่มขึ้นก็อาจจะมีปัญหาได้ โดย ธปท. และกระทรวงการคลัง ไม่จำเป็นจะต้องเสียเวลาโต้แย้งกันในเรื่องคำจำกัดความของคำว่า หนี้ภาคครัวเรือนแต่ควรนำเวลาไปช่วยกันคิดหาวิธีว่าจะเพิ่มการเติบโตทางเศรษฐกิจได้อย่างไร น่าจะเข้าท่ากว่า

สาเหตุหลักน่าจะมาจากปัจจัยภายนอกประเทศที่เศรษฐกิจของสหรัฐและยุโรปยังฟื้นตัวแบบกระท่อนกระแท่น ประกอบกับประเทศจีนที่ตั้งใจจะลดการขยายตัวให้อยู่ในระดับที่เหมาะสมและหันมาให้ความสำคัญกับการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ แต่ทำท่าว่าจะขยายตัวต่ำกว่าที่คาดไว้ อีกปัจจัยหนึ่งที่เป็นผลกระทบคือค่าเงินบาทที่แข็งค่าในช่วงระหว่างสองไตรมาสแรก ทำให้คำสั่งซื้อสินค้าจากต่างประเทศลดลง และทำให้การส่งออกในครึ่งแรกขยายตัวได้เพียง 0.95% เท่านั้น ซึ่งผลของค่าบาทที่แข็งจะกระทบคำสั่งซื้อล่วงหน้า 36 เดือน ดังนั้นที่มีการมองกันว่าการวิจารณ์ค่าบาทที่แข็งเป็นเรื่องการเมืองและไม่ค่อยกระทบกับการส่งออก เห็นจะไม่จริง และอย่ามองทุกอย่างเป็นการเมืองไปหมด และเมื่อมาถึงตอนนี้ที่ค่าเงินบาทเริ่มที่จะอ่อนค่า แนวโน้มคำสั่งซื้อน่าจะเพิ่มมากขึ้นในอนาคต ซึ่งน่าจะทำให้ยอดการส่งออกดีขึ้นในครึ่งหลังของปีนี้ และหากเพิ่มขึ้นจริงก็แสดงความสำคัญของค่าเงินบาทอย่างเห็นได้ชัด ตามที่ผู้เขียนพยายามชี้ให้เห็นจนดูเหมือนว่าผู้เขียนมีอคติกับ ธปท.ซึ่งก็ไม่จริงอีกเช่นกัน

แต่ปัจจัยที่คนส่วนใหญ่ไม่ค่อยทราบ และถ้าหากมองย้อนหลังกลับไปจะพบว่าเศรษฐกิจไทยจะมีลักษณะอย่างนี้มาโดยตลอดคือ มีการขยายตัวไม่คงที่ ปีหนึ่งดี ปีหนึ่งแผ่ว ทั้งนี้เกิดมาจากโครงสร้างพื้นฐานของไทยยังไม่ดีพอที่จะทำให้ประเทศไทยมีการขยายตัวทางเศรษฐกิจอย่างคงที่ได้ โดยเฉพาะการที่ประเทศไทยต้องใช้จ่ายเงินจำนวนมากเป็นค่าใช้จ่ายด้านพลังงานและการขนส่งที่ไม่มีประสิทธิภาพในสัดส่วนที่สูงต่อรายได้ประชาชาติเป็นเหมือนตัวถ่วงความเจริญของไทยมานานหลายปีแล้ว ดังนั้นความจำเป็นในการที่จะต้องปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานโดยเฉพาะทางด้านคมนาคมจึงเป็นความจำเป็นเร่งด่วนที่ประเทศไทยต้องเร่งดำเนินการ หากประเทศต้องการพัฒนาความสามารถในการแข่งขันเพื่อที่จะรักษาการขยายตัวทางเศรษฐกิจให้เติบโตสูงอย่างคงที่ในอนาคต เพราะประเทศไทยคงแข่งขันได้ยากหากสินค้าที่ผลิตได้จะต้องแบกภาระค่าขนส่งที่แพงกว่าประเทศอื่นมาก โดยเฉพาะเมื่อประเทศไทยพัฒนาขึ้นคู่แข่งขันของเราก็ได้เปลี่ยนไปเป็นประเทศจีน ประเทศญี่ปุ่น และประเทศเกาหลี ฯลฯ ที่มีการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเลยหน้าไทยไปมากแล้ว

มีการวิจารณ์กันมากเกี่ยวกับเรื่องนโยบายรถคันแรก ซึ่งเรื่องนี้เป็นปัญหาโดยตรงที่เกิดจากระบบโครงสร้างพื้นฐานทางคมนาคมของประเทศไทยที่ขาดการพัฒนามาหลายปี เหตุที่คนไทยอยากเป็นเจ้าของรถกันมาก และสำหรับหลายคนถือเป็นเหมือนความฝันในชีวิตที่จะต้องมีรถก่อนมีบ้านเสียอีก ก็เพราะระบบขนส่งมวลชนของไทยขาดการพัฒนามานาน ดังนั้นหากรัฐบาลได้พัฒนาระบบโครงสร้างพื้นฐานทางคมนาคมและระบบขนส่งมวลชนตามแผนงานแล้ว ความต้องการที่จะมีรถยนต์เองก็จะน้อยลง การที่จะตัดสิทธิผู้ที่มีรายได้ไม่มากนักให้ไม่ได้มีโอกาสในการมีรถ ในขณะที่ระบบขนส่งมวลชนยังเป็นเช่นนี้ ก็อาจจะไม่ยุติธรรมนัก นอกจากนี้ การที่รถยนต์ขายได้ดี ทำให้ประเทศไทยมีการลงทุนขยายการผลิตรถยนต์เพื่อใช้ในประเทศและส่งออกเพิ่มขึ้น อีกทั้งส่งผลดีกับธุรกิจผลิตอะไหล่รถยนต์ภายในประเทศที่มีเป็นจำนวนมากด้วย และก็หวังเป็นอย่างยิ่งว่าบริษัทรถยนต์ที่ได้กำไรไปจะนำเงินกลับมาลงทุนในไทยเพิ่มขึ้น

ดังนั้น การพัฒนาระบบคมนาคมจึงเป็นความจำเป็นเร่งด่วน เพราะนอกจากจะแก้ปัญหาโครงสร้างพื้นฐานของประเทศแล้ว การลงทุนยังช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจให้มีการขยายตัวเพิ่มขึ้น นอกจากนี้อยากจะขอฝากให้มีการเตรียมการรองรับการพัฒนาระบบคมนาคมอย่างเป็นระบบ ไม่ว่าจะเป็นการเชื่อมต่อกับระบบคมนาคมส่วนอื่นๆ การจัดระบบจราจร ระบบขนส่งลูกข่ายทั้งโมโนเรล รถเมล์ รถแท็กซี่ การสร้างและจัดระเบียบร้านค้าในสถานีต่างๆ ฯลฯ โดยอย่าให้มีปัญหาเหมือนกับแอร์พอร์ตลิงค์

เรื่องนี้คนส่วนใหญ่เห็นด้วย แต่ต้องคิดให้ครบ