การตอบสนองความต้องการใช้ทรัพยากรธรรมชาติในอนาคต (จบ)

ผมคิดว่าแนวทางการรับมือกับความท้าทายที่ยิ่งใหญ่นี้ จำเป็นที่เราจะต้องปฏิวัติวิธีการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ รวมทั้งจะต้องมีนวัตกรรมใหม่เกิดขึ้นในกระบวนการขั้นตอนทั้งหมดของการบริหารจัดการทรัพยากรที่ครอบคลุมถึงการจัดหาแหล่งทรัพยากรและการใช้ทรัพยากรให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ซึ่งถือเป็นโจทย์ที่ยากอยู่พอสมควร และต้องใช้เม็ดเงินลงทุนอีกมหาศาล ซึ่งเราจะดูได้จากเม็ดเงินลงทุนกว่า 2 ล้านล้านบาท ที่รัฐบาลปัจจุบันได้เสนอในการที่จะปรับปรุงระบบขนส่งของไทยที่จะให้ใช้พลังงานให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น หรือเม็ดเงินลงทุนกว่า 3.5 แสนล้านบาทที่จะนำมาพัฒนาระบบการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำและระบบชลประทานของประเทศ

ในระยะสั้น ผมคิดว่าพวกเราควรดำเนินการก้าวแรกในการเปลี่ยนแปลงแนวทางและวิธีการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืนมากขึ้น เช่น การเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานสำหรับอาคารที่อยู่อาศัยและอาคารพาณิชย์ โดยรัฐบาลอาจจะต้องสร้างแรงจูงใจให้เจ้าของสถานที่ปรับปรุงอาคาร ลงทุนในฉนวนกันความร้อนที่ดีขึ้น และลงทุนในเครื่องจักร เครื่องใช้ไฟฟ้าที่มีประสิทธิภาพ ประการที่สอง แม้ว่าประเทศไทยจะเป็นประเทศที่ผลิตอาหารได้ในปริมาณที่มาก แต่เราก็ควรที่จะช่วยกันลดปริมาณการสูญเสียของอาหารที่เกินความจำเป็น

ทั้งนี้ นักวิชาการต่างๆ คาดกันว่าโลกของเราต้องสูญเสียปริมาณอาหารเกินความจำเป็น คิดเป็นปริมาณกว่า 10 ล้านตันในทุกๆ วัน ซึ่งคิดเป็น 2030% ของปริมาณอาหารตลอดห่วงโซ่การผลิต ทั้งนี้ในกลุ่มประเทศพัฒนาแล้วส่วนใหญ่จะมีอาหารสูญเสียที่เกิดขึ้นในระหว่างการบรรจุผลิตภัณฑ์ การจัดจำหน่าย และการบริโภคอย่างสิ้นเปลือง ขณะที่ประเทศกำลังพัฒนาจะมีการสูญเสียอาหารหลังการเก็บเกี่ยว เพราะเครื่องมือเครื่องจักรในการเก็บเกี่ยวผลผลิตการเกษตรที่ไม่เพียงพอและโครงสร้างพื้นฐานที่ขาดประสิทธิภาพในการกระจายสินค้าต่างๆ ซึ่งมีการประเมินว่า หากโลกเรามีระบบการจัดเก็บแช่เย็นที่ทันสมัยและระบบขนส่งที่ดีจะสามารถช่วยลดการเน่าเสียของอาหารได้มากกว่า 60% ของปริมาณที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน

ประการที่สาม ผมอยากเห็นยานพาหนะรุ่นต่อไปจะต้องเน้นประสิทธิภาพการประหยัดพลังงาน ไม่ว่าจะเป็นรถยนต์ที่ใช้พลังงานจากไฟฟ้าเต็มรูปแบบ หรือระบบผสมไฮบริด ซึ่งจะต้องขึ้นอยู่กับเทคโนโลยีในการผลิตแบตเตอรี่และเครื่องยนต์ไฟฟ้า นอกจากนี้รถยนต์ที่ใช้พลังงานน้ำมันก็มีการพัฒนาอย่างไม่หยุดนิ่งเช่นกัน ผมคิดว่าเป็นโอกาสทางธุรกิจแห่งอนาคตของผู้ผลิตรถยนต์ที่สามารถมีนวัตกรรมเพื่อตอบสนองความต้องการนี้ได้

สุดท้ายนี้ ในส่วนของการกำหนดนโยบายสาธารณะ ผมเห็นว่ารัฐบาลควรพิจารณาดำเนินการ 4 ด้าน คือ (1) ลดการอุดหนุนสินค้าต่างๆ ที่ให้ราคาต่ำกว่าความเป็นจริง และส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ (2) ลงทุนโครงสร้างพื้นฐานเพื่อยกระดับประสิทธิภาพของเศรษฐกิจ (3) สร้างภูมิคุ้มกันทางสังคมให้แก่กลุ่มคนยากจนให้สามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ที่จะเกิดขึ้น และ (4) ให้องค์ความรู้แก่ผู้บริโภคและภาคธุรกิจเกี่ยวกับการใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสม ในอดีตที่ผ่านมาเราอาจไม่ต้องกังวลเกี่ยวกับการผลิตและการใช้ทรัพยากรมากนัก ทำให้เราสามารถมุ่งเน้นไปที่การสะสมทุนและแรงงาน ซึ่งนำไปสู่การสร้างการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างก้าวกระโดด แต่ในอนาคตต่อจากนี้ไปข้างหน้า

ผมคิดว่า “กลไกการพัฒนาของเศรษฐกิจโลกจะมีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก ทำให้การเติบโตทางเศรษฐกิจนั้นเป็นไปได้ยากขึ้น โดยมีสาเหตุหลักมาจากการขาดแคลนของทรัพยากรโลก ซึ่งทั้งหมดนี้ทำให้การบริหารจัดการทรัพยากรจะต้องเป็นหัวใจของนโยบายสาธารณะและเป็นกลยุทธ์สำคัญทางธุรกิจแห่งโลกในอนาคตครับ”