เยียวยาน้ำมันรั่ว

โศกนาฏกรรมทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมที่จะตามมาจากเหตุการณ์น้ำมันดิบของบริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล รั่วไหลลงทะเลประมาณ 5 หมื่นลิตร จะเกิดขึ้นอีกหลายปรากฏการณ์

ผลกระทบทางด้านเศรษฐกิจ ที่เจอแน่คือธุรกิจการท่องเที่ยวของ จ.ระยอง จะพังเป็นหย่อมๆ โดยเฉพาะชายหาดอ่าวพร้าวที่เกาะเสม็ด ที่บ้านเพ อาจจะลามไปถึงเกาะเล็กเกาะน้อยอีกหรือไม่ ขณะนี้ยังไม่สามารถประเมินได้ครบถ้วน

คนที่ได้รับความเดือดร้อน มีตั้งแต่เจ้าของโรงแรมและรีสอร์ตร้านค้าของที่ระลึกให้นักท่องเที่ยว ร้านขายอาหารทะเล ธุรกิจเดินเรือท่องเที่ยว ดำน้ำ ธุรกิจประมงทั้งเลี้ยงปลากระชังและประมงอวนลาก กลุ่มเหล่านี้จะกระทบตามๆ กัน จากการท่องเที่ยวที่จะหดหายไป อาจจะต้องปิดกิจการชั่วคราว คนงานก็อาจจะโดนเลิกจ้างชั่วคราวเช่นกัน จนกว่าสถานการณ์จะได้รับการแก้ไขให้กลับมาสู่ภาวะปกติ

ส่วนผลกระทบทางด้านสังคมและสิ่งแวดล้อมนั้น เป็นเรื่องที่จะต้องฟื้นฟูกันในระยะยาว เพราะระบบนิเวศของทะเลชายฝั่งด้านที่น้ำมันรั่วไหลไปถึง คราบน้ำมันอาจจะไปเกาะติดแหล่งปะการัง ซึ่งเป็นสถานที่ท่องเที่ยว และเป็นแหล่งอาหารของสัตว์ทะเลให้เสียหาย ซึ่งจะต้องใช้เวลานานในการแก้ไขให้กลับมาเหมือนเดิม

นอกจากนี้ สารตกค้างในน้ำมันที่เป็นสารแขวนลอยและอาจจะไปสะสมในสัตว์ทะเลที่เป็นอาหารของมนุษย์ เมื่อนำมากินจะก่อปัญหาต่อเนื่องหรือไม่

เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นนี้นับว่าเป็นเหตุการณ์รุนแรง และเป็นภัยอย่างใหม่ของประเทศไทยที่ไม่เกิดขึ้นบ่อย และจำเป็นจะต้องใช้องค์ความรู้ในการแก้ไขและการอธิบายต่อประชาชนให้กระจ่าง อีกทั้งหาทางรับมือปัญหาที่อาจจะเกิดขึ้นได้ในอนาคต ซึ่งจะต้องชี้แจงอย่างเปิดเผย ซึ่งจะส่งผลดีกว่าการเลือกปกปิด

สิ่งที่ประชาชนจับตามองในขณะนี้ คือ การเอาจริงเอาจังกับการแก้ไขปัญหาและการแสดงความรับผิดชอบของเอกชน ซึ่งเป็นบริษัทลูกของ ปตท. รัฐวิสาหกิจอันดับหนึ่งของไทยที่ใหญ่ติดระดับโลก และการปกป้องทรัพยากรธรรมชาติของกระทรวงทรัพยากรฯ ที่อาจจะต้องเป็นผู้ฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายหลักต่อพีทีที โกลบอลฯ หากเอกชนรับผิดชอบต่ำเกินไป

ปัญหาเหล่านี้เป็นสิ่งที่หน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง ควรจะต้องคิดถึงและรวมศูนย์ปัญหาไว้ในที่เดียว เพื่อให้การแก้ไขปัญหาเป็นไปอย่างเป็นระบบ มีการติดตามและประเมินผล ไม่ใช่ต่างคนต่างทำจนเละไปหมด โดยเฉพาะการเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ ควรจะต้องเริ่มหาแนวทางช่วยเหลือที่ชัดเจน โดยที่ไม่ต้องให้ประชาชนเดินขบวนร้องถามถึงความรับผิดชอบ