สัมพันธ์ร้าว

ผู้เขียนเคยเดินทางไปพม่าในช่วงที่พม่ายังไม่เปิดประเทศ จำได้ว่าโค้กกระป๋องที่ขายในย่างกุ้งนั้นเขียนภาษาไทย เพราะนำเข้ามาจากเมืองไทย แต่เมื่อเดินทางไปพม่าตอนเหนือ กระป๋องโค้กจะเป็นภาษาจีน เพราะนำเข้ามาขายจากจีน

แสดงให้เห็นถึงอิทธิพลของ 2 ประเทศนี้ต่อพม่าพอสมควร โดยเฉพาะจีนนั้น ถือว่าแผ่สยายอิทธิพลมาครอบคลุมพม่ามานานพอสมควร คณะผู้นำทหารจีนมีอิทธิพลต่อคณะผู้นำทหารพม่าพอสมควรในสมัยนั้น พล.อ.อาวุโส ตานฉ่วย อดีตผู้นำสูงสุดของพม่าก็ไปมาหาสู่กับจีนเป็นระยะๆ

ย้อนไปในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา รู้กันดีครับว่าประเทศที่พอจะคุยต่อรองกับพม่าได้บ้าง ก็คือไทยกับจีนเท่านั้น ซึ่งจีนจะมีอิทธิพลมากกว่าไทยอยู่หน่อยๆ เพราะจีนต้องการเจาะเข้ามาในพม่าเป็นทางออกทะเลทางตอนใต้ของจีน

ดังนั้น โครงการอะไรหลายๆ อย่างในพม่า จึงมีจีนเป็นหุ้นส่วน เป็นผู้ร่วมทุนจำนวนมาก ทั้งโรงผลิตกระแสไฟฟ้าพลังน้ำ เหมืองแร่ หรือท่อส่งน้ำมัน และท่อส่งก๊าซธรรมชาติ

แต่ต้องบอกว่า นับตั้งแต่พม่าเปิดประเทศเมื่อช่วงปีที่ผ่านมานั้น ความสัมพันธ์ระหว่างพม่ากับจีนส่อแววไม่สนิทเหมือนเดิม ซึ่งบอกได้เลยว่าเป็นเรื่องน่าเหลือเชื่อมากครับ ที่จู่ๆ คนที่นับถือกันเป็นพี่น้อง จะมาร้าวฉานกันได้ง่ายๆ แบบนี้

เรียกได้ว่า ในขณะนี้อิทธิพลของจีนในพม่ากำลังถูกคุกคามจากอิทธิพลของโลกตะวันตกและญี่ปุ่น ที่กำลังรุกหนักเข้าไปในพม่าจริงๆ

ราว 2 ปีที่แล้ว ผู้นำพม่าเพิ่งจะสั่งยกเลิกโครงการสร้างเขื่อนมิตโสน ซึ่งเป็นโครงการที่จีนเป็นคนสร้างไป โดยอ้างว่าส่งผลกระทบต่อคนท้องถิ่น ซึ่งในความเป็นจริงประเทศไหนสร้างเขื่อนก็ต้องกระทบต่อคนในพื้นที่อยู่แล้ว คำสั่งดังกล่าวจึงฟังดูพิลึก

เมื่อวานนี้ ก็มีข่าวว่า พม่าจะขอทบทวนผลประโยชน์กับจีนใหม่ กับกิจการเหมืองทองแดงเลปาโดง ที่เคยเป็นข่าวใหญ่ประชาชนในพื้นที่ไม่พอใจการทำเหมืองจนลุกฮือขึ้นนั่นแหละครับ ซึ่งปัจจุบันรัฐบาลพม่ามีส่วนแบ่งรายได้ 31% บริษัท หวังเปา ได้ 30% อีก 19% เป็นของบริษัท เมียนมาร์ อีโคโนมิค โฮลดิง หรือเอ็มอีเอช

ความเคลื่อนไหวล่าสุดดังกล่าวนี้เอง ที่กำลังเป็นอีกหนึ่งสัญญาณที่บ่งบอกได้ว่า ความสัมพันธ์ระหว่างพม่าและจีนนั้นเริ่มกระท่อนกระแท่นมากขึ้นทุกที ถึงขนาดที่ต้องขอทบทวนผลประโยชน์กันใหม่ทีเดียว

ขณะนี้อิทธิพลทางด้านเศรษฐกิจของจีนในพม่านั้น กำลังลดลงอย่างเห็นได้ชัดจริงๆ โครงการท่อส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติจากด้านตะวันตกของพม่าขึ้นสู่จีนตอนใต้นั้น ก็เสร็จไปแล้วด้วย ยิ่งทำให้ขณะนี้แทบจะไม่เหลือเงาจีนในพม่าแล้ว

ยังดีที่พม่าไม่ยกเลิกท่อส่งก๊าซไปด้วยครับ