ภาพสยองบุหรี่ได้ผล?

การฟ้องร้องกระทรวงสาธารณสุข (สธ.) โดย 2 บริษัทบุหรี่ยักษ์ใหญ่ข้ามชาติ เป็นเรื่องที่น่าจับตา บริษัทยาสูบอ้างว่ากำลังถูกละเมิดตราสินค้าด้วย สธ.ให้ลดขนาดยี่ห้อลง

เวลาร่วม 3 ปี ที่ประเทศไทยมีการใช้ภาพคำเตือนบนซองบุหรี่ โดยกำหนดขนาด 55% ของพื้นที่ซอง เกิดคำถามว่ามาตรการนี้ได้ผลหรือไม่ และจำเป็นอย่างไรที่จะต้องขยายขนาดเป็น 85% ซึ่งถือว่าใหญ่ที่สุดในโลก

น.ส.ส่องแสง ธรรมศักดิ์ รองผู้อำนวยการศูนย์บริการเลิกบุหรี่ทางโทรศัพท์แห่งชาติ (Quitline 1600) ยืนยันว่า ตั้งแต่ปี 2553 เป็นต้นมา ผู้ที่โทรมาขอรับคำปรึกษาเลิกบุหรี่ มีสาเหตุหลักจากภาพสยดสยองบนซองบุหรี่มากที่สุด

สอดคล้องกับ น.ส.บังอร ฤทธิภักดี ผู้อำนวยการเครือข่ายการควบคุมการบริโภคยาสูบในอาเซียน ที่ระบุว่า มีผลการวิจัยชี้ชัดว่าขนาดแปรผันตามประสิทธิภาพ กล่าวคือ ประสิทธิภาพของคำเตือนจะเพิ่มขึ้นตามขนาดของคำเตือน โดยหลักฐานที่ชัดเจนที่สุดว่าการใช้ภาพคำเตือนได้ผล นั่นคือปฏิกิริยาท่าทีของบริษัทบุหรี่ที่ดิ้นฟ้อง นั่นหมายความว่ามาตรการดังกล่าวจะทำให้ยอดขายตก ผู้บริโภคลดลงอย่างแน่นอน

อย่างไรก็ตาม มีการศึกษาว่าภาพคำเตือนต่างๆ ในระยะแรกจะได้ผลดี ทำให้ผู้สูบเกิดความตระหนัก แต่เมื่อล่วงเลยไปสัก 2 ปี คนจะเริ่มชินชากับภาพเหล่านั้น เป็นเหตุให้ สธ.จำเป็นต้องเปลี่ยนภาพคำเตือนทุกๆ 2 ปี โดยล่าสุดจะเปลี่ยนใหม่ 10 รูปแบบ มีผล 31 ต.ค.นี้