'มาบตาพุด' ต้องเดินหน้าต่อ

...ม.ร.ว.ปรีดียาธร เทวกุล

หลังจากปะทะกันเมื่อวันที่ 10 เม.ย.แล้ว เหตุการณ์ประท้วงทำท่าจะยืดเยื้อไปอีกนานพอควร ตอนนี้ก็ได้แต่ภาวนาให้ทั้งสองฝ่ายนึกถึงผลประโยชน์ของประเทศชาติและหันหน้ามาเจรจาหาทางยุติสถานการณ์ แต่ก็ไม่รู้ว่าจะเป็นไปได้เมื่อใด ผลกระทบต่อเศรษฐกิจเกิดขึ้นมากต่อธุรกิจท่องเที่ยว และเริ่มมีผลบั่นทอนความเชื่อมั่นของนักลงทุนเอกชนแล้ว ในระหว่างที่ยังคลี่คลายสถานการณ์ไม่สำเร็จนี้ มีความจำเป็นที่รัฐบาลจะต้องดำเนินการในสิ่งที่จะรักษาความเชื่อมั่นของนักลงทุนให้คงอยู่ต่อไป

เรื่องหนึ่งซึ่งนักลงทุนรออยู่ก็คือการลงทุนในมาบตาพุดประมาณ 65 โครงการที่อยู่ระหว่างการประเมินผลกระทบด้านสุขภาพตามความต้องการของรัฐธรรมนูญมาตรา 67 เพื่อประกอบการอนุมัติให้เปิดโรงงานได้

ขั้นตอนที่สอง ส่งผลการศึกษาและการประเมินให้แก่สำนักนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) เพื่อศึกษาและสรุปเรื่องเสนอคณะกรรมการผู้เชี่ยวชาญ (คชก.) เพื่ออนุมัติพร้อมให้ความเห็น ขั้นตอนสุดท้าย ส่งผลพิจารณาของ คชก. ให้องค์กรอิสระเพื่อพิจารณาและให้ความเห็นเพื่อประกอบการพิจารณาขั้นสุดท้ายของการนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (กนอ.) ในขณะเดียวกัน กนอ. ก็จะต้องทำประชาพิจารณ์ผลการพิจารณาของ คชก. และท้ายที่สุด กนอ. จะนำผลการพิจารณาของ คชก. ผลการทำประชาพิจารณ์และความเห็นขององค์กรอิสระมาใช้ในการพิจารณาอนุมัติให้เปิดโรงงานเป็นขั้นสุดท้าย

ขณะนี้ทุกโครงการได้ดำเนินการประเมินผลกระทบด้านต่างๆ ตามกระบวนการในขั้นตอนแรกไปแล้ว คืบหน้าไปมากบ้างน้อยบ้าง และกำลังทยอยส่งผลการศึกษาให้ สผ. เพื่อสรุปเรื่องเสนอ คชก. ในขั้นตอนที่สองเพื่อให้ คชก. อนุมัติและให้ความเห็นก่อนที่จะส่งให้องค์กรอิสระศึกษาและให้ความเห็นในขั้นตอนสุดท้าย ขณะนี้พระราชบัญญัติจัดตั้งองค์กรอิสระอยู่ในระหว่างเตรียมการเข้าสภา เราจึงยังไม่มีองค์กรอิสระเพื่อทำหน้าที่ในขั้นตอนสุดท้าย

อย่างไรก็ตาม รัฐบาลได้แก้ปัญหานี้โดยตั้งคณะบุคคลเพื่อทำหน้าที่ชั่วคราวแทนองค์กรอิสระไปก่อนโดยอาศัยอำนาจตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ซึ่งปรากฏว่ามีผู้ยื่นฟ้องต่อศาลปกครองให้ตัดสินว่าคณะบุคคลดังกล่าวไม่มีอำนาจทำหน้าที่แทนองค์กรอิสระตามความต้องการของรัฐธรรมนูญได้ แต่โชคดีที่ศาลปกครองไม่รับฟ้อง จึงมีผลให้คณะบุคคลดังกล่าวสามารถทำหน้าที่แทนองค์กรอิสระได้ในระหว่างที่รอสภาออก พ.ร.บ.จัดตั้งองค์กรอิสระ ซึ่งคงต้องใช้เวลาพิจารณาอีกเป็นเวลานาน กระบวนการประเมินผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพสำหรับ 65 โครงการที่รออยู่จึงน่าจะดำเนินต่อไปจนเสร็จสิ้นได้

อย่างไรก็ตาม ก่อนที่องค์กรอิสระจะพิจารณาให้ความเห็น ผลการศึกษาของผู้เชี่ยวชาญในเรื่องผลกระทบด้านต่างๆ ต้องผ่านการพิจารณาของ คชก. ก่อน ขณะนี้มีคณะบุคคลที่ทำหน้าที่ คชก. เป็นประจำอยู่แล้วและมีความสามารถที่จะปฏิบัติหน้าที่นี้ได้เป็นอย่างดี แต่ข้อความในรัฐธรรมนูญระบุว่า โครงการและกิจกรรมที่จะต้องดำเนินการประเมินผลกระทบด้านสุขภาพก็คือโครงการและกิจกรรมที่มีประเภทและขนาดตามประกาศโครงการและกิจกรรมที่อาจมีผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรงเท่านั้น

ขณะนี้รัฐบาลยังไม่ได้ประกาศออกมาว่าโครงการใดที่จัดว่ามีผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรง คชก. จึงยังไม่ทราบว่าจะต้องพิจารณาผลการศึกษาผลกระทบต่อชุมชนสำหรับโครงการและกิจกรรมใดบ้าง และไม่แน่ใจว่า คชก. มีอำนาจรองรับในการพิจารณาอนุมัติการศึกษาในเรื่องใดบ้าง ผลก็คือ คชก. ไม่สามารถทำหน้าที่ในขั้นตอนที่สองของกระบวนการประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพที่ประกาศออกมาแล้วได้ กระบวนการประเมินผลกระทบด้านต่างๆ จะต้องสะดุดและไม่สามารถดำเนินต่อได้ ซึ่งจะมีผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุนที่กำลังดำเนินตามกระบวนการประเมินผลกระทบอยู่อย่างมีความหวัง

ผมทราบมาว่า ขณะนี้คณะกรรมการสี่ฝ่ายและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้จัดทำรายละเอียดประเภทและขนาดของโครงการและกิจกรรมที่มีผลกระทบต่อชุมชนอย่างรุนแรงเสร็จเรียบร้อยแล้ว แต่ไม่ทราบได้ว่าทำไมจึงยังไม่มีการประกาศใช้ ผมอยากจะขอให้รัฐบาลเร่งประกาศเรื่องนี้ เพื่อให้กระบวนการประเมินผลกระทบของโครงการต่างๆ ดำเนินต่อไปได้อย่างราบรื่น หากไม่รีบดำเนินการจนในที่สุดกระบวนการประเมินต้องสะดุดลงเพราะ คชก. ไม่สามารถทำงานได้ จะมีผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุนอย่างรุนแรงอีกครั้งหนึ่ง ซึ่งไม่ควรปล่อยให้เกิดขั้นอีกเลย m

พบกันใหม่สัปดาห์หน้า