โอกาสในการค้าขายชายแดนกับพม่าเมื่อเป็น AEC

ดังได้กล่าวมาแล้วว่าเมื่อพม่าเปิดประเทศก็เหมือนสาวรุ่นเนื้อหอมที่ใครๆ ก็ตอม แล้วหนุ่มข้างบ้านอย่างไทยที่มีรั้วติดกันยาวเหยียดถึง 2,387 กิโลเมตร เรียกว่าแทบจะเหนือสุดใต้ แถมรู้จักมักคุ้นกันเป็นอย่างดี เพราะทำการค้าชายแดนมานานและเป็นมูลค่าถึง 80% ของการค้าปกติ ควรจะทำตัวอย่างไร เพราะนอกจากจะเปิดประเทศแล้ว พม่าก็ยังเป็นสมาชิกอาเซียน และร่วมเป็น AEC (ASEAN Economic Community) ในปี พ.ศ. 2558 หรือปี ค.ศ. 2015 นี้ด้วย

พม่าอยู่ในกลุ่ม 4 ประเทศที่เข้าเป็นสมาชิกอาเซียนในภายหลัง ได้แก่ กัมพูชา ลาว พม่า และเวียดนาม (CLMV – Cambodia, Laos, Myanmar, Vietnam) และมีเศรษฐกิจที่พัฒนาไปได้น้อยกว่า 6 ประเทศที่ร่วมกันเป็นสมาชิกอาเซียนมาก่อน แถมยังเพิ่งจะมีการเปิดประเทศ จึงได้รับการอะลุ่มอล่วยจากสมาชิกอาเซียนค่อนข้างมาก อย่างไรก็ตามมาตรการทางการค้าหลายๆ ประการที่ขัดกับทั้งความตกลงอาเซียนและความตกลงองค์การการค้าโลก (WTO – World Trade Organization) ทั้งหลาย ก็ต้องค่อยๆ หมดไปเมื่อถึงปี พ.ศ. 2558 หรือ ค.ศ. 2015 แม้ว่าอาจจะยังไม่หมดไปเสียทีเดียวก็ตาม แต่ก็ต้องมีการปรับเปลี่ยนให้สอดคล้องกับข้อตกลง รวมทั้งลดมาตรการต่างๆ และอัตราภาษีนำเข้าลง

ผู้เขียนได้ให้ข้อมูลไปในฉบับที่ผ่านมาแล้ว ในเรื่องมาตรการที่ไม่ใช่ภาษีว่าพม่าค่อนข้างมีกฎระเบียบที่เป็นอุปสรรคต่อการนำเข้า ทั้งเรื่องการแบ่งสินค้านำเข้าเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มสินค้าจำเป็นและกลุ่มสินค้าฟุ่มเฟือย มีการควบคุมด้านเงินตราต่างประเทศและการดำเนินการของธนาคารพาณิชย์ ตลอดจนมีการเลือกปฏิบัติระหว่างคนของพม่าเองกับคนต่างชาติ

นอกจากนี้ พม่ายังคงมีการสู้รบกับชนกลุ่มน้อย ตามชายแดนระหว่างพม่ากับไทย ก่อให้เกิดปัญหาความปลอดภัยตามแนวชายแดน ทำให้ต้องมีการปิดด่านการค้าชายแดนที่เป็นจุดผ่านแดนถาวรบ่อยครั้ง ทำให้เป็นอุปสรรคต่อการค้าชายแดน ไทยไม่สามารถส่งสินค้าเข้าไปได้ เกิดปัญหาสินค้าไทยขาดตลาด ทำให้สินค้าของประเทศคู่แข่งอื่นๆ เข้ามาทดแทนสินค้าไทยได้ในระหว่างที่มีการปิดด่าน

ส่วนอัตราภาษีนำเข้าที่ต้องลดลงนั้น พม่ามีสินค้าเกษตรที่จัดว่าเป็นสินค้าอ่อนไหว ได้แก่ ถั่วต่างๆ (Nuts) กาแฟ น้ำตาล ไหม และฝ้าย ที่เมื่อถึงปี ค.ศ. 2015 สินค้าเหล่านี้จะไม่ได้ลดภาษีนำเข้าลงเป็น 0 แต่จะคงไว้ที่ 5% ซึ่งก็ไม่ถือว่าสูงมาก

นอกจากนี้ พม่ายังมีการเก็บค่าธรรมเนียมเพิ่มเติมจากภาษีนำเข้าปกติ ดังนี้

1.การส่งผ่านสินค้าไปสู่ประเทศที่ 3 โดยใช้พม่าเป็นตัวกลาง ผู้ส่งออกจะเสียค่านายหน้า (Commission) ร้อยละ 5 ให้ผู้นำเข้าพม่า และเสียอีกร้อยละ 7.5 ให้กรมศุลกากรพม่า รวมเสียค่าธรรมเนียมเพิ่มเติมทั้งสิ้น ร้อยละ 12.5 สินค้าผ่านแดนส่วนใหญ่ ได้แก่ ยานพาหนะและอุปกรณ์

2.ในกรณีที่ซื้อสินค้าเป็นราคา FOB ผู้นำเข้าจะต้องทำการประกันภัยสินค้ากับ Myanmar Insurance Company และใช้บริษัท Myanmar Five Star Line เป็นผู้ขนส่งสินค้าเท่านั้น และผู้นำเข้าจะต้องจ่ายค่าธรรมเนียมนำเข้าสินค้า สินค้านำเข้าที่ได้รับการยกเว้นค่าธรรมเนียมการนำเข้า ได้แก่

สินค้านำเข้าโดยองค์การที่ดำเนินธุรกิจในพม่าภายใต้กฎหมายการลงทุนต่างประเทศของพม่า มีวัตถุประสงค์การใช้เพื่อธุรกิจ

เครื่องจักร เครื่องมือ ส่วนประกอบของเครื่องจักร ชิ้นส่วนอะไหล่ และวัสดุที่มีความจำเป็นต้องใช้สำหรับการก่อสร้าง โดยนำเข้ามาในฐานะของต่างประเทศ ที่ระบุโดยคณะกรรมาธิการการลงทุนของพม่า (Myanmar Investment Commission : MIC)

วัตถุดิบและวัสดุที่ใช้สำหรับการบรรจุภัณฑ์ (สำหรับช่วง 3 ปีแรกเท่านั้น) ผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์สำหรับใช้ร่วมในการก่อสร้างเพื่อการผลิตและส่งออกให้สมบูรณ์

สินค้าที่นำเข้าโดยหน่วยงานของรัฐ

สินค้าที่นำเข้าเพื่อวัตถุประสงค์ใช้ในงานราชการ

สินค้าทุนที่นำเข้าภายใต้โครงการลงทุนประจำปี

รถยนต์ใหม่ที่ใช้เพื่อธุรกิจที่นำเข้า โดยระบบขายฝากและขายในประเทศเป็นเงินสกุลเหรียญสหรัฐ โดยผ่านหน่วยงาน Vehicle, Machinery and Equipment Trading Inspection and Agency Services Co., Ltd.; Myanmar Motor Ltd. ให้กับหน่วยงานที่ดำเนินธุรกิจภายใต้การส่งเสริมการลงทุน

สินค้าที่นำเข้าโดยบริษัทน้ำมันที่ดำเนินธุรกิจภายใต้ข้อตกลงร่วมกับ Myanmar Oil and Enterprise

สินค้าที่นำเข้าโดยคณะทูตานุทูต

ผลิตภัณฑ์ยาและวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิตยาที่นำเข้าโดยหน่วยงานรัฐวิสาหกิจ หรือภาคเอกชนที่จดทะเบียนเป็นผู้นำเข้าส่งออก เพื่อใช้ในการสนับสนุนและปรับปรุงการสาธารณสุข หรือสวัสดิการของประชาชนที่รับการรักษาทางการแพทย์

ปุ๋ย เครื่องมือเกษตร เครื่องจักรกลการเกษตร และยาฆ่าแมลงที่ใช้เพื่อพัฒนาภาคการเกษตร ที่นำเข้าโดยหน่วยงานรัฐวิสาหกิจหรือภาคเอกชนที่จดทะเบียนเป็นผู้นำเข้าส่งออก

เขียนผ่านมา 3 ฉบับรวมฉบับนี้แล้ว ท่านผู้อ่านอาจจะมีคำถามว่า “แล้วมันจะขยายการค้ากันได้อย่างไร” ก็คงต้องลงท้ายด้วยข้อมูลที่เป็นกำลังใจกันบ้างว่า แม้ยังไม่เป็น AEC และแม้พม่ายังไม่เปิดประเทศ ไทยก็นับว่าทำการค้าชายแดนกับพม่าเป็นมูลค่าที่สูงพอสมควร ดังที่กล่าวมาในฉบับก่อนแล้ว นอกจากนี้กฎระเบียบของ AEC ที่เป็นกรอบการค้าอยู่ ตลอดจนคณะกรรมการของอาเซียนที่ประชุมกันเป็นประจำแทบจะทุกเดือน เพื่อติดตามการดำเนินการตาม ATIGA (ASEAN Trade in Goods Agreement) ก็จะเป็นเวทีให้คอยติดตามทวงถามให้พม่าปฏิบัติตามข้อตกลง แถมยังมีความตกลงความร่วมมือยุทธศาสตร์ทางเศรษฐกิจ (ACMECS : AyeyawadyChao PhrayaMekong Economic Cooperation Strategy) และเขตเศรษฐกิจพิเศษแม่สอด จ.ตาก และที่สำคัญล่าสุดคือ โครงการความร่วมมือไทยพม่า ในการพัฒนาท่าเรือน้ำลึกทวาย ความร่วมมือเหล่านี้เป็นตัวเสริมความใกล้ชิดทั้งทางเศรษฐกิจและการค้าให้กับ AEC และเป็นโอกาสสำคัญของไทยในการขยายการค้ากับพม่าต่อไป ที่สำคัญก็คือภาครัฐจะต้องเป็นหัวหอกในการทลายอุปสรรคทางการค้าต่างๆ ที่กล่าวมาตั้งแต่ต้น แล้วก็ยังขึ้นกับว่ารัฐจะสนับสนุนเอกชนอย่างเต็มที่ ทั่วถึง และเป็นธรรม แค่ไหนเพียงใดด้วย