การทูตแบบมาเลเซีย

เว็บไซต์นิตยสารเกี่ยวกับประเด็นความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ดิโพลแมท ได้ตั้งข้อสังเกตในเรื่องปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทยว่า ความรุนแรงที่ยังคงเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องนั้น ได้ก่อให้เกิดการตั้งคำถามถึงศักยภาพการเป็นคนกลางเจรจาสันติภาพของรัฐบาลมาเลเซีย

ในจำนวนผู้เสียชีวิตนับตั้งแต่เริ่มมีการลงนามเจรจาสันติภาพเมื่อเดือน มี.ค.ที่ผ่านมานั้น ยังได้รวมถึงเหยื่อรายล่าสุดกับกลุ่มทหารพรานปัตตานี 5 นาย หลังคนร้ายลอบวางระเบิดแสวงเครื่องไว้ใต้พื้นถนนใน อ.สายบุรี ซึ่งทหารพรานกลุ่มนี้เสียชีวิตระหว่างกำลังจะไปร่วมประชุมกับกลุ่มผู้นำมุสลิมใน จ.ปัตตานี

ลุค ฮันต์ ซึ่งเป็นผู้เขียนบทความชิ้นนี้ระบุว่า การยอมรับให้มาเลเซียเป็นผู้ประสานงานในการเจรจาสันติภาพ ระหว่างไทยและกลุ่มผู้ก่อความรุนแรงในภาคใต้นั้น ได้ทำให้ฝ่ายไทยเกิดความหวังขึ้นว่าอาจมีการบรรลุข้อตกลงบางอย่างขึ้นได้ และบางคนยังถึงขั้นหวังว่าจะช่วยยุติเหตุความรุนแรงได้ชั่วคราว ระหว่างที่การเจรจากำลังดำเนินไป

อย่างไรก็ตาม ความสามารถในการเป็นคนกลางเจรจาของมาเลเซียนั้นกำลังถูกตั้งคำถามตามมา

ก่อนหน้านี้มาเลเซียถือเป็นประเทศที่มีความสำคัญต่อกระบวนการเจรจาสันติภาพระหว่างรัฐบาลฟิลิปปินส์และกลุ่มกบฏแบ่งแยกดินแดนโมโร จนนำไปสู่การบรรลุข้อตกลงสันติภาพครั้งประวัติศาสตร์ได้เมื่อปีที่แล้ว

ทว่าในเดือน มี.ค.ปีนี้ คู่แห่งความขัดแย้งได้กลายมาเป็นฟิลิปปินส์กับมาเลเซียเสียเอง เมื่อกองกำลังของ จามาลุล กิราม สุลต่านแห่งซูลู ผู้ปกครองรัฐซาบาห์ ได้ลุกขึ้นจับอาวุธสู้กับทหารมาเลเซียจากข้อพิพาทเรื่องดินแดน จนมีผู้เสียชีวิตไปถึงกว่า 70 คน

สำหรับกรณีของประเทศไทยนั้น กลุ่มนักรบแนวร่วมปลดปล่อยปัตตานี และกลุ่มบีอาร์เอ็น โคออร์ดิเนต ซึ่งมีประวัติการต่อสู้มาตั้งแต่ทศวรรษที่ 60 คือกลุ่มซึ่งเป็นที่รู้จักมากที่สุดจากหลายกลุ่มติดอาวุธในปัญหาความรุนแรงของ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งมีผู้เสียชีวิตไปแล้วถึง 5,500 คน นับตั้งแต่เกิดเหตุปล้นปืนที่ค่ายปิเหล็ง จ.นราธิวาส เมื่อปี 2547

เหตุโจมตีครั้งล่าสุดที่ทำให้กลุ่มทหารพรานปัตตานีเสียชีวิตถึง 5 นาย ยังมีขึ้นไม่นานหลังจากที่มีการโจมตีทหารพรานใน จ.นราธิวาส ซึ่งทำให้มีทหารพรานเสียชีวิต 1 นาย ขณะที่กลุ่มผู้ก่อความไม่สงบยังได้ออกใบปลิวเตือนเมื่อช่วงต้นเดือนก่อนหน้านี้ และย้ำด้วยว่าจะไม่มีการละเว้นกระทั่งเด็กและผู้หญิง

การที่มาเลเซียเคยมีส่วนร่วมกับกระบวนการเจรจาสันติภาพระหว่างฟิลิปปินส์และกลุ่มโมโรตั้งแต่เมื่อหลายสิบปีก่อนหน้านี้ ซ้ำยังเป็นผู้ออกโรงหนุนกลุ่มโมโรในช่วงเริ่มต้นนั้น ได้ช่วยให้ฟิลิปปินส์มีภาษีในเรื่องนี้อย่างมาก แม้ว่ากลับต้องมีปัญหาเองในภายหลังจากกรณีพรมแดนในรัฐซาบาห์ก็ตาม

ในทางกลับกัน สำหรับประเทศไทยนั้น นอกจากการมีพรมแดนติดกันและมีการนับถือศาสนาอิสลามเหมือนกับคนในจังหวัดชายแดนภาคใต้ของไทยแล้ว มาเลเซียกลับดูจะไม่ได้มีอิทธิพลอย่างแท้จริงในประเทศไทย และการที่ยังคงมีผู้เสียชีวิตอย่างต่อเนื่องระหว่างที่มาเลเซียรับบทเป็นคนกลางเจรจานั้น ก็อาจเป็นบทพิสูจน์ถึงเรื่องนี้ได้เป็นอย่างดี